Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā
ओजभे पुरुषांशेऽर्केज्येंदुलग्नैर्बलान्वितैः । गुर्वर्कौ विषमस्थौ वा युंजन्म प्रवदेत्तदा ॥ ५१ ॥
ojabhe puruṣāṃśe'rkejyeṃdulagnairbalānvitaiḥ | gurvarkau viṣamasthau vā yuṃjanma pravadettadā || 51 ||
ពេលលগ্ন ព្រះចន្ទ ព្រះគ្រូ (ព្រហស្បតិ៍/Jupiter) និងព្រះអាទិត្យមានកម្លាំងខ្លាំង ហើយស្ថិតក្នុងរាសីសេស (odd) និងភាគបុរស នោះគួរទស្សន៍ទាយថាកំណើតជាបុរស។ ដូចគ្នា បើព្រះគ្រូ និងព្រះអាទិត្យនៅទីតាំងសេស/បុរស ក៏ត្រូវនិយាយដូច្នោះ។
Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/technical discourse)
Vrata: none
Primary Rasa: adbhuta (wonder)
Secondary Rasa: shanta (peace)
It presents Jyotiṣa as a Vedāṅga—an auxiliary Vedic science—showing that disciplined, rule-based knowledge is part of dharma-guided living, even while the broader section emphasizes mokṣa-oriented conduct.
This verse is primarily technical (Jyotiṣa) rather than devotional; indirectly, it supports bhakti-centered life by advising orderly household planning and dharmic decision-making within the Vedic framework.
Vedāṅga Jyotiṣa: using the strength (bala) and placement in odd/male signs and masculine divisions of lagna, Moon, Sun, and Jupiter to infer a male birth.