Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 62

Jyotiṣa-śāstra Saṅgraha: Threefold Division, Gaṇita Methods, Muhūrta, and Planetary Reckoning

त्रयस्रेता द्वापरः द्वौ कलिरेकः प्रकीर्तितः । मनुकृताब्दसहिता युगानामेकसप्ततिः ॥ ६२ ॥

trayasretā dvāparaḥ dvau kalirekaḥ prakīrtitaḥ | manukṛtābdasahitā yugānāmekasaptatiḥ || 62 ||

ត្រេតា មានបី; ទ្វាបរ មានពីរ; កលិ មានតែមួយ—ដូច្នេះត្រូវបានលើកឡើង។ រួមទាំងឆ្នាំដែលកំណត់សម្រាប់មនុ (Manu) ផងដែរ យូគទាំងនេះត្រូវបាននិយាយថាសរុបបានចំនួន ៧១ ក្នុងមន្វន្តរ។

त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
स्रेताTretā (yuga)
स्रेता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्रेता (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
द्वापरःDvāpara (yuga)
द्वापरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
द्वौtwo
द्वौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), द्विवचन (Dual)
कलिःKali (yuga)
कलिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
एकःone
एकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
प्रकीर्तितःis proclaimed/declared
प्रकीर्तितः:
Kriya (क्रिया/Predicate complement)
TypeAdjective
Rootप्र (उपसर्ग) + √कीर्त् (धातु)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); भूतकृदन्त (past passive participle)
मनु-कृत-अब्द-सहिताincluding the years of Manu (manvantaras)
मनु-कृत-अब्द-सहिता:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootमनु (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त; √कृ करण) + अब्द (प्रातिपदिक) + सहित (कृदन्त; √सह सहने)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः; ‘सहिता’ = 'accompanied/including'
युगानाम्of the yugas
युगानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
एक-सप्ततिःseventy-one
एक-सप्ततिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक) + सप्तति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुषः (numeral compound)

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

M
Manu
T
Tretā-yuga
D
Dvāpara-yuga
K
Kali-yuga

FAQs

It frames human history within a larger sacred chronology (yuga and manvantara), encouraging detachment from short-lived worldly events and turning the mind toward dharma and moksha within the limited span of time.

By stressing the changing conditions across yugas—especially the singular Kali-yuga—it implicitly supports the Purāṇic emphasis that in Kali, accessible practices like Vishnu-bhakti (nāma, smaraṇa, kīrtana) become primary means for spiritual progress.

It points to Jyotiṣa-style time-reckoning (kāla-nirṇaya): understanding yuga/manvantara measures used in Purāṇic astronomy and calendrical computation for interpreting scriptural chronology.