Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 11
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
लक्षणेत्थंभूतोऽभिरभागे चानुपरिप्रति । अंतरेषु सहार्थे च हीने ह्युपश्च कथ्यते ॥ ११ ॥
lakṣaṇetthaṃbhūto'bhirabhāge cānupariprati | aṃtareṣu sahārthe ca hīne hyupaśca kathyate || 11 ||
ពាក្យបុព្វបទ «upa» ត្រូវបានបង្រៀនថា បញ្ជាក់ន័យនៃសញ្ញាសម្គាល់ (លក្ខណ) ន័យ «មានសភាពដូច្នេះ» (ឥត្ថಂಭូត) ន័យ «ទៅជិត/ឆ្ពោះទៅ» (អភិ) ន័យ «ភាគ/ចំណែក» (ភាគ) ហើយក៏ន័យ «តាមក្រោយ/ជុំវិញ/ឆ្ពោះទៅ» (អនុ, បរិ, ប្រតិ) ផងដែរ។ លើសពីនេះ វាក៏ប្រើក្នុងន័យ «នៅចន្លោះ/ខាងក្នុង» (អន្តរ) ន័យ «រួមជាមួយ» (សហ) និងន័យ «ខ្វះខាត/ទាបជាង» (ហីន)។
Sanatkumara (teaching Narada)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
FAQs
It shows that Moksha-oriented teaching in the Narada Purana is supported by Vedanga precision: correct understanding of small grammatical elements like ‘upa’ safeguards the meaning of scripture and mantra.
Indirectly: Bhakti depends on hearing and reciting Vishnu-centered teachings correctly; Vyakarana clarifies how particles shift meaning, helping devotees preserve accurate scriptural sense in study and chanting.
Vyakarana (Sanskrit grammar): the verse lists multiple semantic functions of the particle ‘upa’ (as an upasarga/indeclinable prefix/particle) used to interpret compounds, verbs, and contextual meanings in Vedic and Puranic Sanskrit.