Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 112

The Exposition of the Dvādaśī Vow for the Twelve Months

Dvādaśī-vrata-nirṇaya and Mahā-dvādaśī Lakṣaṇas

Devanagari script

तदापराजिता प्रोक्ता सर्वज्ञानप्रदायिनी । अस्यां समर्चयेद्देवं नारायणमनामयम् ॥ ११२ ॥

Transliteration

tadāparājitā proktā sarvajñānapradāyinī | asyāṃ samarcayeddevaṃ nārāyaṇamanāmayam || 112 ||

Translation

នៅពេលនោះ វាត្រូវបានប្រកាសថា «អបរាជិតា»—អ្នកមិនអាចឈ្នះបាន—ដែលប្រទានចំណេះដឹងទាំងអស់។ ក្នុងវា គួរបូជាគោរពព្រះនារាយណៈ ព្រះអម្ចាស់គ្មានទុក្ខវេទនា។

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• अपराजिता: Aparājitā
• अपराजिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अपराजिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (name of the tithi/vow)

• प्रोक्ता: is declared
• प्रोक्ता: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used predicatively), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (is said/called)

• सर्व: all
• सर्व: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: समासपूर्वपद-रूपेण

• ज्ञान: knowledge
• ज्ञान: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद-रूपेण

• प्रदायिनी: bestower of all knowledge
• प्रदायिनी: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + दा (धातु) + णिनि (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: सर्व-ज्ञान-प्रदायिनी = ‘giver of all knowledge’

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (in this [tithi])

• समर्चयेत्: should worship
• समर्चयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + अर्च् (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नारायणम्: Nārāyaṇa
• नारायणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘देवम्’ इति विशेष्यस्य अप्पोजिशन

• अनामयम्: free from disease/blemish
• अनामयम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन् + आमय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषार्थे (a- + āmaya), ‘नारायणम्’ इति विशेषण

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: Aparājitā (as named teaching/vidyā; possibly linked to an observance, but not explicit here)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Narayana
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents ‘Aparājitā’ as an unconquerable spiritual discipline/vidyā that grants comprehensive knowledge, and anchors that knowledge in the worship of Nārāyaṇa, the flawless Lord.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

It links true knowledge (sarva-jñāna) to upāsanā: one attains inner clarity and spiritual victory by reverently worshipping Nārāyaṇa within the prescribed practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is named; the practical takeaway is correct ritual devotion—‘samarcayet’ implies proper method, order, and reverence in worship.