Shloka 5
Draupadī’s Rebuke of Jayadratha and Dhaumya’s Admonition (Āraṇyaka-parva, Adhyāya 252)
अतिभीरुमतिकक्लीबं दीर्घसूत्रं प्रमादिनम् । व्यसनाद् विषयाक्रान्तं न भजन्ति नृपं प्रजा:
atibhīrumati-kaklībaṁ dīrghasūtraṁ pramādinam | vyasanād viṣayākrāntaṁ na bhajanti nṛpaṁ prajāḥ ||
វៃសម្បាយនៈបានមានពាក្យថា៖ ប្រជាជនមិនទទួលស្គាល់ជាស្តេចនោះទេ អ្នកដែលមានចិត្តភ័យខ្លាចលើសកម្រិត ជាមនុស្សខ្សោយកម្លាំង និងគ្មានស្មារតី ពន្យាពេលយូរ ធ្វេសប្រហែស ហើយដោយអំពើអាក្រក់និងទម្លាប់អាស្រ័យលើកាមគុណ ត្រូវកាមគុណគ្រប់គ្រង។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s legitimacy depends on inner discipline and decisive courage. If a king is ruled by fear, procrastination, negligence, and addictions to pleasures, the people naturally withdraw allegiance; kingship requires self-mastery before mastery of the realm.
Vaiśampāyana states a general principle of rājadharma: the populace does not accept as sovereign a king who is timid, irresolute, and dominated by vices and sense-enjoyments. The verse functions as ethical-political instruction about the standards expected of a ruler.