Shloka 13
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
दर्शनं श्रवर्णं घ्राणं स्पर्शनं रसन॑ तथा । उपपच्त्या गुणान् विद्धि पजच पठचसु पठचधा
darśanaṁ śravaṇaṁ ghrāṇaṁ sparśanaṁ rasanaṁ tathā | upapattayā guṇān viddhi pañca pañcasu pañcadhā ||
អសិតៈបាននិយាយថា៖ ការមើលឃើញ ការស្តាប់ ការធុំក្លិន ការប៉ះពាល់ និងការស្វែងរស—ទាំងនេះជាកិច្ចការតាមលំដាប់របស់ឥន្ទ្រិយៈប្រាំ ចាប់ពីភ្នែកជាដើម។ ដោយហេតុផលត្រឹមត្រូវ ចូរយល់ថា ទាំងនេះហៅថា “គុណ” ឬសមត្ថភាពប្រតិបត្តិរបស់ឥន្ទ្រិយៈ។ ឥន្ទ្រិយៈប្រាំមានស្ថិតនៅទាក់ទងនឹងវត្ថុប្រាំ ដោយប្រាំរបៀបខុសៗគ្នា គឺជាសកម្មភាពនៃការទទួលដឹងទាំងនេះ។
असित उवाच
Educational Q&A
The verse classifies perception into five sensory operations and urges the listener to understand—through reasoning—that these operations are the functional qualities of the senses, a step toward discerning the self from sensory activity.
In a didactic discourse in the Śānti Parva, Asita explains a philosophical analysis of the senses and their modes of operation, guiding the audience toward reflective understanding and restraint.