Shloka 12
Jvarotpatti — The Origin and Distribution of Jvara
Fever
चक्षुषी नासिकाकर्णो त्वक् जिद्वेति च पठचमी । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थानां ज्ञानानि कवयो विदु:
cakṣuṣī nāsikākarṇau tvak jihveti ca pañcamī | indriyāṇīndriyārthānāṃ jñānāni kavayo viduḥ ||
អសិតៈបាននិយាយថា៖ អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយប្រកាសថា ឥន្ទ្រិយៈនៃចំណេះដឹងមានប្រាំ—ភ្នែកទាំងពីរ ច្រមុះ ត្រចៀកទាំងពីរ ស្បែក និងជាឥន្ទ្រិយៈទីប្រាំ អណ្ដាត—ជាមធ្យោបាយដែលមនុស្សយល់ដឹងអំពីវត្ថុរបស់វាតាមលំដាប់។ ដូច្នេះ អ្នកមានបញ្ញាយល់ថា ការទទួលដឹងតាមអារម្មណ៍គឺជាច្រកទ្វារដែលពិភពលោកត្រូវបានស្គាល់ ហើយគួរត្រូវយល់ឲ្យត្រឹមត្រូវ និងគ្រប់គ្រងឲ្យបានល្អ។
असित उवाच
Educational Q&A
The verse identifies the five organs of knowledge (eyes, nose, ears, skin, tongue) as the instruments by which sense-objects are apprehended, implying that ethical life requires understanding and regulating sense-perception rather than being driven by it.
In Asita’s discourse in the Śānti Parva, he is explaining a classificatory teaching about the human faculties—specifically how knowledge of the external world arises through the senses—within a broader instruction on right understanding and self-mastery.