Shloka 11
कामद्रुम-रूपकः तथा शरीर-पुर-रूपकः
The Desire-Tree and the Body-as-City Metaphors
लक्षण तु प्रसादस्य यथा स्वप्ने सुखं स्वपेत् । निवाते वा यथा दीपो दीप्यमानो न कम्पते
lakṣaṇaṁ tu prasādasya yathā svapne sukhaṁ svapet | nivāte vā yathā dīpo dīpyamāno na kampate ||
វ្យាសៈបានមានព្រះវាចា៖ សញ្ញានៃភាពថ្លាស្អាតខាងក្នុង (prasāda) មានដូចនេះ៖ ដូចជាមនុស្សដេកដោយសុខសាន្តក្នុងដំណេក ទទួលរសជាតិនៃការសម្រាកជ្រៅ; ហើយដូចជាចង្កៀងដែលឆេះនៅកន្លែងគ្មានខ្យល់ មិនរង្គើទេ តែភ្លឺថេរ—ដូច្នេះដែរ ចិត្តនៅពេលបានបរិសុទ្ធពិត មិនរវើរវាយឡើយ។ ភាពថេរមិនរង្គើនេះហើយ ជាសញ្ញានៃភាពបរិសុទ្ធខាងក្នុងដ៏ខ្ពស់បំផុត។
व्यास उवाच
Educational Q&A
The core teaching is that true inner purity and serenity (prasāda) are recognized by steadiness: the mind remains unshaken and non-restless, like a lamp that does not flicker in a windless place, and like the ease experienced in deep, happy sleep.
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa is describing a practical criterion for spiritual and ethical maturity: not external display, but the inward sign of a mind that has become calm, stable, and free from agitation.