Shloka 9
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
दुःखादान इह होष स्यात् तु पश्चात् क्षयोपम: । अभिगम्यमतीनां हि सर्वासामेव निश्चय:
duḥkhādāna iha hoṣa syāt tu paścāt kṣayopamaḥ | abhigamyamatīnāṃ hi sarvāsām eva niścayaḥ ||
ភីष្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បើនៅពេលវិបត្តិ ព្រះមហាក្សត្រប្រមូលពន្ធដោយធ្វើឲ្យប្រជារាស្ត្ររងទុក្ខ វាអាចហាក់ដូចជាមានប្រយោជន៍នៅពេលនោះ ប៉ុន្តែក្រោយមក វានឹងក្លាយជាវិនាសស្មើនឹងការបំផ្លាញ។ នេះជាការសម្រេចចិត្តដាច់ខាតរបស់បញ្ញាវន្តទាំងឡាយ ដែលគួរឲ្យពឹងពាក់ និងពិគ្រោះយោបល់»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even in emergencies, extracting wealth by inflicting suffering on the people is short-term gain that leads to long-term ruin; wise counsel rejects oppressive taxation as contrary to sound kingship.
In the Shanti Parva discourse on rajadharma, Bhishma instructs Yudhishthira on statecraft and moral governance, warning that coercive exactions during crises ultimately destroy the king’s stability and legitimacy.