Shloka 38
त्रिवर्गमूलनिश्चयः — Determining the Roots of Dharma, Artha, and Kāma
Mahābhārata, Śānti-parva 123
भृगुर्ददावृषिभ्यस्तु दण्डं धर्मसमाहितम् । ऋषयो लोकपालेभ्यो लोकपाला: क्षुपाय च
bhṛgur dadāv ṛṣibhyas tu daṇḍaṃ dharmasamāhitam | ṛṣayo lokapālebhyo lokapālāḥ kṣupāya ca ||
វាសុហារោមា បាននិយាយថា៖ ភ្រឹគុ (Bhṛgu) បានប្រគល់ដណ្ឌៈ—ឈើច្បាប់នៃការផ្តន្ទាទោស—ដែលបានដាក់មូលដ្ឋានយ៉ាងមាំលើធម៌ ទៅឲ្យពួកឥសី។ ពួកឥសីបានផ្ទេរវាទៅឲ្យអ្នកអភិរក្សលោក (Lokapāla) ហើយអ្នកអភិរក្សលោកបានប្រគល់បន្តទៅឲ្យក្សុប (Kṣupa)។ នេះជាការពិពណ៌នាអំពីការផ្ទេរអំណាចដោយសិទ្ធិ ដើម្បីការពារធម៌ដ៏ល្អិតល្អន់ និងរបៀបរបបសង្គម។
वसुहरोम उवाच
Educational Q&A
Legitimate power to punish (daṇḍa) is not mere force; it must be dharma-grounded and transmitted through rightful custodians (sages, cosmic guardians, and kings). Authority is ethical only when it protects order and subtle righteousness rather than serving personal desire.
Vasuharoma recounts a lineage of custody: Bhṛgu gives the dharma-aligned daṇḍa to the ṛṣis; they pass it to the lokapālas; the lokapālas pass it to Kṣupa. The verse situates royal governance within a sacred, regulated chain of responsibility.