Shloka 4
Chapter 23: Śakuni Reports, Kaurava Advance, and Arjuna’s Penetration of the Host
तावकानां परेषां च देवासुररणोपमम् । परेषां तव सैन्ये वा नासीत् कश्चित् पराड्मुख:
tāvakānāṃ pareṣāṃ ca devāsura-raṇopamam | pareṣāṃ tava sainye vā nāsīt kaścit parāṅmukhaḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ ក្នុងសង្គ្រាមនោះ—ដូចសង្គ្រាមរវាងទេវតា និងអសុរ—មិនមានមនុស្សណាម្នាក់បែរមុខរត់គេចឡើយ ទាំងក្នុងទ័ពរបស់ព្រះអង្គ និងក្នុងទ័ពសត្រូវ។ ទាំងពីរភាគីបានប្រឈមមុខដោយសេចក្តីមុតមាំដូចគ្នា បង្ហាញភាពស្មើគ្នានៃក្លាហានក្នុងជម្លោះដ៏ងងឹតដែលត្រូវបានជំរុញដោយការប្រកួតប្រជែង និងកាតព្វកិច្ច។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness in the face of danger: neither side yielded to fear. Ethically, it underscores the kṣatriya ideal of not turning away from battle, while also hinting at the tragic symmetry of valor on both sides in a destructive war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the fighting was intense and evenly met—like the mythic Deva–Asura battles—and that no warrior in either army turned back in retreat.