Shloka 3
Chapter 23: Śakuni Reports, Kaurava Advance, and Arjuna’s Penetration of the Host
निवृत्ता: सहसा योधास्तव पुत्रजयैषिण: । संनिवृत्तेषु तेष्वेवं युद्धभासीत् सुदारुणम्
sañjaya uvāca | nivṛttāḥ sahasā yodhās tava putra-jayaiṣiṇaḥ | saṃnivṛtteṣu teṣv evaṃ yuddham āsīt sudāruṇam ||
សញ្ជ័យបាននិយាយថា៖ អ្នកយោធារបស់ព្រះអង្គ ដែលប្រាថ្នាជ័យជម្នះសម្រាប់ព្រះរាជបុត្រា បានត្រឡប់មកវិញភ្លាមៗ។ ពេលពួកគេបានប្រមូលកម្លាំង និងត្រឡប់មកដូច្នេះ ការប្រយុទ្ធបានផ្ទុះឡើងជាសង្គ្រាមដ៏សាហាវបំផុត—រន្ធត់ ចលាចល និងត្រូវបានជំរុញដោយអារម្មណ៍ភាគីជាងដោយការពិចារណាស្ងប់ស្ងាត់។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how attachment to a partisan outcome—here, the craving for the prince’s victory—can intensify violence and cloud judgment. It implicitly contrasts impulsive zeal with steadiness and discernment, showing how desire-driven action can escalate conflict into something 'sudāruṇa' (most dreadful).
Sanjaya reports to Dhritarashtra that the Kaurava fighters, intent on securing his son’s victory, abruptly turned back (regrouped/returned), and as a result the combat surged into an exceptionally fierce and terrifying engagement.