Shloka 503
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
कर्तव्यं तन्मनुष्येण क्षत्रधर्मेण वर्तता । “इस लोकमें जिस कार्यको गर्हणीय समझा जाता हो
kartavyaṁ tanmanuṣyeṇa kṣatradharmeṇa vartatā |
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ «សម្រាប់មនុស្សដែលប្រព្រឹត្តតាមធម៌ក្សត្រីយៈ កិច្ចការនោះត្រូវចាត់ទុកជាកាតព្វកិច្ច—even បើនៅក្នុងលោកនេះ វាត្រូវបានគេយល់ថាគួរឲ្យស្តីបន្ទោស ហើយមនុស្សទាំងអស់នាំគ្នារិះគន់យ៉ាងខ្លាំងក៏ដោយ»។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that within kṣatriya-dharma, an act may be deemed obligatory even when ordinary social morality condemns it; duty is being defined by one’s role-based dharma rather than by public approval.
In the Sauptika Parva’s opening context, Sañjaya is describing a grim wartime rationale: actions taken under the warrior code are being presented as ‘duty’ even when they appear reprehensible to the wider world.