Shloka 20
रत्या मत्या च गत्या च ययाहमभिसन्धिता । जीवितप्रियतां महां धिड़मां संक्लेशभागिनीम्
ratyā matyā ca gatyā ca yayāham abhisandhitā | jīvitapriyatāṁ mahāṁ dhiḍḍhāmāṁ saṅkleśabhāginīm ||
វៃសម្បាយនៈបាននិយាយថា៖ «ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ការយល់ឃើញច្បាស់ និងអាកប្បកិរិយាដ៏ថ្លៃថ្នូររបស់នាង នាងបានប៉ះពាល់ចិត្តខ្ញុំដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យខ្ញុំត្រូវបង្ខំចិត្តបន្តរស់នៅ ដោយភ្លេចបំណងដើមរបស់ខ្ញុំ។ សូមឲ្យការចងចិត្តដ៏ធំចំពោះជីវិតនេះក្នុងខ្ញុំ—ដែលជាភាគរួមនៃទុក្ខវេទនា—ត្រូវបានស្តីបន្ទោស ព្រោះដោយហេតុនេះ ខ្ញុំត្រូវទ្រាំទ្រការឈឺចាប់ធ្ងន់ធ្ងរ។»
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between attachment to life and the acceptance of suffering: clinging to life can prolong anguish, and the speaker condemns their own life-attachment as a cause of continued distress.
In Vaiśaṃpāyana’s narration, a grieving speaker reflects that a woman’s affection, wisdom, and conduct compelled them to continue living; the speaker then reproaches their own strong attachment to life for making them endure ongoing pain.