Shloka 43
Nāradasya Rājadharma-praśnāḥ
Nārada’s Examination of Royal Ethics
Devanagari script
कच्चिन्मुख्या महत्स्वेव मध्यमेषु च मध्यमा: । जघन्याश्न जघन्येषु भृत्या: कर्मसु योजिता:,तुमने प्रधान-प्रधान व्यक्तियोंको उनके योग्य महान् कार्योमें, मध्यम श्रेणीके कार्यकर्ताओंको मध्यम कार्योंमें तथा निम्न श्रेणीके सेवकोंको उनकी योग्यताके अनुसार छोटे कामोंमें ही लगा रखा है न?
Transliteration
kaccin mukhyā mahatsv eva madhyameṣu ca madhyamāḥ | jaghanyāś ca jaghanyeṣu bhṛtyāḥ karmasu yojitāḥ ||
Translation
នារទៈ បានមានពាក្យថា៖ «តើអ្នកបានរៀបចំឲ្យអ្នកមានសមត្ថភាពខ្ពស់បំផុត ទទួលភារកិច្ចធំៗសមគួរ អ្នកមានសមត្ថភាពមធ្យម ទទួលការងារមធ្យម និងអ្នកទាបជាងគេ ទទួលកិច្ចការតូចៗតាមសមត្ថភាព—ដើម្បីឲ្យបម្រើទាំងឡាយត្រូវបានប្រើប្រាស់ត្រឹមត្រូវតាមគុណភាពរបស់ពួកគេឬ?»
Word by Word
कच्चित्whether?, I hope
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
Forminterrogative particle
मुख्याःthe chief (persons)
मुख्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootमुख्य
Formmasculine nominative plural
महatsuin great (tasks)
महatsu:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमहत्
Formneuter locative plural
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
Formparticle
मध्यमेषुin middle (tasks)
मध्यमेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootमध्यम
Formneuter locative plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formconjunction
मध्यमाःthe middling (persons)
मध्यमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमध्यम
Formmasculine nominative plural
जघन्याःthe lowest (persons)
जघन्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootजघन्य
Formmasculine nominative plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formconjunction
जघन्येषुin low (tasks)
जघन्येषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootजघन्य
Formneuter locative plural
भृत्याःservants/attendants
भृत्याः:
Karta
TypeNoun
Rootभृत्य
Formmasculine nominative plural
कर्मसुin tasks/works
कर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
Formneuter locative plural
योजिताःappointed/assigned
योजिताः:
TypeVerb
Rootयुज्
Formpast passive participle; masculine nominative plural
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes