Shloka 4
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
शकुनिरुवाच दुर्योधनो महाराज विवर्णो हरिण: कृश: । दीनश्रिन्तापरश्वैव तं विद्धि मनुजाधिप
śakunir uvāca—duryodhano mahārāja vivarṇo hariṇaḥ kṛśaḥ | dīnaś cintāparaś caiva taṃ viddhi manu-jādhipa ||
សកុនិបាននិយាយ៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ទុរយោធនស្លេកស្លាំង ក្លាយជាស្រអាប់ដូចសត្វក្តាន់; រាងកាយគាត់ស្គមស្គាំង។ គាត់ទុក្ខវេទនា ហើយលង់ខ្លួនទាំងស្រុងក្នុងការព្រួយបារម្ភ។ ឱ ម្ចាស់មនុស្សទាំងឡាយ សូមយល់ដឹងពីសភាពរបស់គាត់»។
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner agitation—born of desire, envy, or political anxiety—manifests outwardly as physical decline; it implicitly warns rulers to read such signs carefully and to address the ethical roots of unrest rather than merely its symptoms.
Śakuni reports to King Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana has become pale, thin, and miserable, constantly preoccupied with worry, urging the king to recognize the prince’s troubled state.