Shloka 16
Chapter 15: Counsel on Initiative vs. Renunciation in the Rajasuya Project (सभापर्व, अध्याय १५)
ऋद्धया मरुत्तस्तान् पञ्च सम्राजस्त्वनुशुश्रुम । साम्राज्यमिच्छतस्ते तु सर्वाकारं युधिष्ठिर
ṛddhayā maruttas tān pañca samrājas tv anuśuśruma | sāmrājyam icchatas te tu sarvākāraṃ yudhiṣṭhira ||
ដោយអំណាចនៃសម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿងរបស់ព្រះអង្គ ព្រះមហាក្សត្រ មរុត្ត បានក្លាយជាព្រះចក្រពត្រ; ហើយមកដល់ពេលនេះ យើងបានឮតែអំពីចក្រពត្រធំៗទាំងប្រាំនោះប៉ុណ្ណោះ។ តែព្រះអង្គ យុធិષ્ઠិរា អើយ ព្រះអង្គប្រាថ្នាអធិរាជ្យឲ្យពេញលេញ។ ព្រះមហាក្សត្រចាស់ៗដូចជា ម៉ាន្ធាតា បានឈានដល់តំណែងចក្រពត្រដោយគុណលក្ខណៈលេចធ្លោតែមួយៗ; ប៉ុន្តែព្រះអង្គមានគុណទាំងប្រាំសម្រាប់អធិរាជ្យរួមគ្នា—ជ័យជំនះលើសត្រូវ ការពារប្រជារាស្ត្រ អំណាចតបស្យា សម្បត្តិធនធាន និងនយោបាយដ៏ប្រសើរ។
कृष्ण उवाच
Educational Q&A
True imperial rule is not merely conquest or wealth; it requires a complete set of virtues—defeating threats, protecting subjects, disciplined inner power (tapas), material resources, and sound policy—held together under dharma.
Kṛṣṇa addresses Yudhiṣṭhira, recalling earlier universal monarchs such as Marutta, and argues that while past emperors became great through a single dominant excellence, Yudhiṣṭhira aspires to—and is fit for—full sovereignty because he possesses all the essential royal qualities.