Shloka 36
अध्याय ८८ — घटोत्कच-दुर्योधनयुद्धवर्णनम्
Ghaṭotkaca–Duryodhana Engagement
(जयद्रथो भग्नवाहो रथं तं त्यक्त्वा ययौ यत्र राजा कुरूणाम् | स सौबल: सानुगः सानुजश्न दृष्टवा भीम॑ मूढचेता भयार्त: ।।
jayadratho bhagnavāho rathaṁ taṁ tyaktvā yayau yatra rājā kurūṇām | sa saubalaḥ sānugaḥ sānujaś ca dṛṣṭvā bhīmaṁ mūḍhacetā bhayārtaḥ ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ពេលសេះរបស់គាត់ត្រូវសម្លាប់ ច័យទ្រថបានបោះចោលរថនោះ ហើយទៅកាន់ទីដែលស្តេចកុរុ (ទុរយោធន) ស្ថិតនៅ ជាមួយសកុនិ អ្នកបម្រើ និងប្អូនប្រុសតូចៗ។ ពេលឃើញភីម ច័យទ្រថមានចិត្តស្រពិចស្រពិល មិនដឹងត្រូវធ្វើដូចម្តេច ហើយត្រូវភ័យខ្លាចបង្ខំ។ ទិដ្ឋភាពនេះបង្ហាញថា ក្នុងភាពចលាចលនៃសង្គ្រាម ពេលការគាំទ្រត្រូវបាក់បែក ហើយត្រូវប្រឈមមុខកម្លាំងលើសលប់ ក្លាហានភាពអាចរលាយទៅជាការភ័យ និងការស្រពិចស្រពិល។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral-psychological truth of warfare: when one’s supports (here, horses and chariot-power) collapse, pride and aggression quickly turn into fear and confusion. It implicitly warns that adharma-driven alliances often rely on external props; when those fail, inner steadiness is absent.
Jayadratha, having lost his horses, abandons his chariot and retreats toward Duryodhana’s position, where Śakuni and others are present. On seeing Bhīma, Jayadratha becomes mentally bewildered and overwhelmed by fear.