Shloka 49
भीष्मस्य शरशय्या-प्राप्तिः
Bhīṣma’s Fall to the Arrow-Bed
तथा भीष्मजये गृध्नु: सौमदत्तिस्तु पाण्डवम् । कृतप्रतिकृते यत्ती योधयामासतू रणे
tathā bhīṣmajaye gṛdhnuḥ saumadattis tu pāṇḍavam | kṛtapratikṛte yattī yodhayām āsatū raṇe ||
សញ្ជ័យបាននិយាយ៖ ដូចគ្នានោះ ភូរីශ්រាវា កូនសោមទត្តិ ដែលក្តៅគគុកចង់ឲ្យភីष្មៈឈ្នះ បានវាយប្រហារលើបណ្ឌវៈ (ភីមសេន)។ ពួកគេទាំងពីរ ប្តេជ្ញាឲ្យបាន «វាយតបវាយ» បានប្រយុទ្ធនៅលើសមរភូមិ ដោយម្នាក់ៗទប់ទល់អាវុធរបស់ម្នាក់ទៀត—ដោយសេចក្តីស្មោះត្រង់ចំពោះភាគី និងច្បាប់នៃអំពើហិង្សាដែលសង្គ្រាមបង្កើត។
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how allegiance to one’s side (seeking Bhīṣma’s victory) and the logic of retaliation (kṛta-pratikṛta) intensify conflict: in war, ethical intention is often narrowed to partisan duty, and violence tends to perpetuate itself through reciprocal striking and counter-striking.
Sañjaya reports that Bhūriśravā (Saumadatti), motivated by the wish for Bhīṣma’s success, attacks the Pāṇḍava Bhīma. Both warriors engage in a close contest, repeatedly countering each other’s weapons and returning blows in the thick of battle.