Shloka 12
सप्तहोतृ-विधानम् एवं इन्द्रिय–मनःसंवादः
The Seven Hotṛs and the Debate of Senses and Mind
घ्राणं जिह्ना च चक्षुश्न त्वक् श्रोत्र मन एव च | न निष्ठामधिगच्छन्ति बुद्धिस्तामधिगच्छति
ghrāṇaṁ jihvā ca cakṣuṣ tvak śrotraṁ mana eva ca | na niṣṭhām adhigacchanti buddhis tām adhigacchati ||
ព្រះព្រាហ្មណ៍បានមានព្រះវាចា៖ «ដូចគ្នានេះដែរ ច្រមុះ អណ្ដាត ភ្នែក ស្បែក ត្រចៀក ហើយសូម្បីតែចិត្ត—ទាំងនេះមិនអាចទៅដល់សេចក្តីដាច់ខាតនៃការសម្រេចចិត្តបានទេ។ មានតែបញ្ញា (buddhi) ប៉ុណ្ណោះដែលទៅដល់ចំណេះដឹងដាច់ខាត»។
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Sense faculties and the mind merely present impressions and fluctuate; they cannot by themselves produce a settled conclusion. Decisive understanding (niṣṭhā) arises through buddhi—the discriminative, determinative intellect that judges and ascertains.
A Brāhmaṇa speaker is instructing the listener on how knowledge and certainty are formed: sensory inputs and mental movements are insufficient for final judgment, and true ascertainment belongs to the intellect that discriminates and decides.