Adhyaya 89

Verse 1

अपन का छा | अप्-#-रू- षडशीतितमो< ध्याय: कार्तिकेयकी उत्पत्ति, पालन-पोषण और उनका देवसेनापति-पदपर अभिषेक, उनके द्वारा तारकासुरका वध युधिछिर उवाच उक्ता: पितामहेनेह सुवर्णस्य विधानतः । विस्तरेण प्रदानस्य ये गुणा: श्रुतिलक्षणा:,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! सुवर्णका विधिपूर्वक दान करनेसे जो वेदोक्त फल प्राप्त होते हैं, यहाँ उनका आपने विस्तारपूर्वक वर्णन किया

យុធិષ્ઠិរាបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ពិតាមហៈ! ព្រះអង្គបានពន្យល់នៅទីនេះរួចហើយ អំពីការបរិច្ចាគមាសតាមវិធីត្រឹមត្រូវ។ សូមព្រះអង្គបង្ហាញដោយលម្អិតអំពីគុណផលនៃទាននោះ ដូចដែលបានកំណត់ក្នុងវេដ (śruti) ដើម្បីឲ្យយល់ច្បាស់អំពីតម្លៃធម៌ និងតម្លៃគម្ពីរនៃការធ្វើទាននេះ»។

Verse 2

यत्तु कारणमुत्पत्ते: सुवर्णस्य प्रकीर्तितम्‌ स कथं तारक: प्राप्तो निधनं तद्‌ ब्रवीहि मे,सुवर्णकी उत्पत्तिका जो कारण है, वह भी आपने बताया। अब मुझे यह बताइये कि वह तारकासुर कैसे मारा गया?

យុធិષ્ઠិរាបានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះអង្គក៏បានពន្យល់រួចហើយអំពីមូលហេតុនៃកំណើតមាស។ ឥឡូវនេះ សូមប្រាប់ខ្ញុំផង—តារាកាសុរ បានជួបមរណភាពដូចម្តេច? សូមពន្យល់ឲ្យខ្ញុំអំពីរបៀបដែលតារាកានោះបានទៅដល់សេចក្តីស្លាប់»។

Verse 3

उक्त स देवतानां हि अवध्य इति पार्थिव । कथं तस्याभवन्मृत्युर्विस्तरेण प्रकीर्तय,पृथ्वीनाथ! आपने पहले कहा है कि वह देवताओंके लिये अवध्य था, फिर उसकी मृत्यु कैसे हुई? यह विस्सारपूर्वक बताइये

យុធិષ્ઠិរាបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ព្រះអង្គបាននិយាយមុនថា គាត់មិនអាចត្រូវសម្លាប់ដោយទេវតាបាន—ជាអវធ្យសម្រាប់ទេវតា។ ដូច្នេះ មរណភាពបានមកលើគាត់ដូចម្តេច? ឱ អធិបតីនៃផែនដី សូមរៀបរាប់ឲ្យខ្ញុំដោយលម្អិត»។

Verse 4

एतदिच्छाम्यहं श्रोतु त्वत्त: कुरुकुलोदवह । कार्त्स्न्येन तारकवर्ध॑ परं कौतूहलं हि मे

យុធិષ્ઠិរ បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «នេះហើយជាអ្វីដែលខ្ញុំប្រាថ្នាចង់ស្តាប់ពីអ្នក ឱ អ្នកលើសគេក្នុងវង្សកុរុ។ សូមប្រាប់ខ្ញុំដោយលម្អិតទាំងស្រុង ឱ អ្នកបង្កើនការរំដោះ—ព្រោះការចង់ដឹងរបស់ខ្ញុំអំពីរឿងនេះធំធេងណាស់»។

Verse 5

कुरुकुलका भार वहन करनेवाले पितामह! मैं आपके मुखसे यह तारक-वधका सम्पूर्ण वृत्तान्त सुनना चाहता हूँ। इसके लिये मेरे मनमें बड़ा कौतूहल है ।। भीष्म उवाच विपन्नकृत्या राजेन्द्र देवता ऋषयस्तथा । कृत्तिकाश्नोदयामासुरपत्यभरणाय वै,भीष्मजीने कहा--राजेन्द्र! जब गंगाजीने अग्नि-द्वारा स्थापित किये हुए उस गर्भको त्याग दिया, तब देवताओं और ऋषियोंका बना-बनाया काम बिगड़तेकी स्थितिमें आ गया। उस दशामें उन्होंने उस गर्भके भरण-पोषणके लिये छहों कृत्तिकाओंको प्रेरित किया

ភីෂ្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពេលដែលការប្រព្រឹត្តការណ៍របស់ពួកគេជិតបរាជ័យ ហើយគម្រោងបានធ្លាក់ចូលក្នុងគ្រោះថ្នាក់ នោះទេវតា និងឥសីទាំងឡាយ បានជំរុញឲ្យក្រឹត្តិកាទាំងប្រាំមួយ ទទួលភារកិច្ចចិញ្ចឹមកូននោះ ដើម្បីមិនឲ្យបំណងដ៏បានរៀបចំទុករលាយបាត់។»

Verse 6

न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदस: । एता हि शक्तास्तं गर्भ संधारयितुमोजसा,कारण यह था कि देवांगनाओंमें दूसरी कोई स्त्री अग्नि एवं रुद्रके उस तेजका भरण- पोषण करनेमें समर्थ नहीं थी और ये कृत्तिकाएँ अपनी शक्तिसे उस गर्भको भलीभाँति धारण-पोषण कर सकती थीं

ភីෂ្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងចំណោមនារីស្ថានសួគ៌ទាំងឡាយ មិនមាននរណាម្នាក់អាចទ្រាំទ្រនូវពន្លឺដ៏ឆេះរលោងរបស់ជាតវេទស (អគ្និ) បានឡើយ។ មានតែក្រឹត្តិកាទាំងនេះប៉ុណ្ណោះ ដែលមានកម្លាំងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទទួលទ្រនិងចិញ្ចឹមអំបូរនោះ ដោយអំណាចជីវិតរបស់ខ្លួន»។

Verse 7

षण्णां तासां ततः प्रीत: पावको गर्भधारणात्‌ । स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च,अपने तेजके स्थापन और उत्तम वीर्यके ग्रहणद्वारा गर्भ धारण करनेके कारण अग्निदेव उन छहों कृत्तिकाओंपर बहुत प्रसन्न हुए

ភីෂ្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «បន្ទាប់មក ពាវកៈ—ព្រះអគ្និ—បានពេញព្រះហឫទ័យយ៉ាងខ្លាំងចំពោះក្រឹត្តិកាទាំងប្រាំមួយនោះ ព្រោះពួកនាងបានទទួលទ្រនូវអំបូរនោះ។ ដោយដាក់ស្ថាបនាពន្លឺភ្លើងរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងពួកនាង និងប្រទានវីរភាពដ៏លើសលប់ ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យការកំណើតនោះកើតមាន»។

Verse 8

तास्तु षट्‌ कृत्तिका गर्भ पुपुषुर्जातवेदस: । प्रट्सु वर्त्मसु तेजो5ग्ने: सकल॑ निहितं प्रभो,प्रभो! उन छहों कृत्तिकाओंने अग्निके उस गर्भका पोषण किया। अग्निका वह सारा तेज छः मार्गोसे उनके भीतर स्थापित हो चुका था

ភីෂ្ម បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្រឹត្តិកាទាំងប្រាំមួយនោះ បានថែរក្សាចិញ្ចឹមអំបូររបស់ជាតវេទស (អគ្និ) ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។ ឱ ព្រះអម្ចាស់! ពន្លឺភ្លើងទាំងមូលរបស់អគ្និ ត្រូវបានដាក់ស្ថាបនានៅក្នុងពួកនាង តាមរយៈផ្លូវប្រាំមួយដាច់ដោយឡែក»។

Verse 9

ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मन: । तेजसाभिपरीताड्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे,गर्भमें जब वह महामना कुमार बढ़ने लगा, तब उसके तेजसे उनका सारा अंग व्याप्त होनेके कारण वे कृत्तिकाएँ कहीं चैन नहीं पाती थीं

ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ «បន្ទាប់មក ពេលកុមារមហាត្មា​នោះកំពុងលូតលាស់ទៅៗ ស្ត្រីក្រឹត្តិកា​ទាំងឡាយ ដែលរាងកាយត្រូវបានពន្លឺតេជៈរបស់គាត់គ្របដណ្តប់ និងលើសលប់ទាំងស្រុង មិនអាចរកបានសេចក្តីសុខសាន្តនៅទីណាមួយឡើយ»។

Verse 10

ततस्तेज:परीताड्ग्य: सर्वा: काल उपस्थिते | सम॑ गर्भ सुषुविरे कृत्तिकास्तं नरर्षभ,नरश्रेष्ठल तदनन्तर तेजसे व्याप्त अंगवाली उन समस्त कृत्तिकाओंने प्रसवकाल उपस्थित होनेपर एक साथ ही उस गर्भको उत्पन्न किया

ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ «បន្ទាប់មក ពេលវេលាសម្រាលកូនមកដល់ ក្រឹត្តិកា​ទាំងអស់—ដែលរាងកាយពោរពេញដោយពន្លឺ និងតេជៈ—បានសម្រាលភ胎នោះរួមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ ឱ បុរសប្រសើរដូចគោឧសភៈ»។

Verse 11

ततस्तं षडधिष्ठानं गर्भमेकत्वमागतम्‌ । पृथिवी प्रतिजग्राह कार्तस्वरसमीपत:,छः: अधिष्ठानोंमें पला हुआ वह गर्भ जब उत्पन्न होकर एकत्वको प्राप्त हो गया, तब सुवर्णके समीप स्थित हुए उस बालकको पृथ्वीने ग्रहण किया

ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ «បន្ទាប់មក ភ胎នោះ ដែលត្រូវបានចិញ្ចឹមនៅលើមូលដ្ឋានគាំទ្រចំនួនប្រាំមួយ ពេលបានកើតចេញមកហើយរួមជាអង្គតែមួយដាច់ដោយឡែក ព្រះនាងផែនដីបានទទួលយកកុមារនោះ ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅជិតមាសជាច្រើន»។

Verse 12

स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान्‌ पावकप्रभ: । दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शन:,वह कान्तिमान्‌ शिशु अग्निके समान प्रकाशित हो रहा था। उसके शरीरकी आकृति दिव्य थी। वह देखनेमें बहुत ही प्रिय जान पड़ता था। वह दिव्य सरकंडेके वनमें जन्म ग्रहण करके दिनोंदिन बढ़ने लगा

ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ «កុមារនោះមានរូបរាងទេវីយៈ ពោរពេញដោយពន្លឺ ដូចភ្លើង។ គាត់គួរឲ្យស្រឡាញ់ក្នុងការមើលឃើញ។ បានទៅដល់ព្រៃស្មៅអំពៅទេវីយៈ (សរាវណៈ) ហើយកើតនៅទីនោះ ក៏លូតលាស់រៀងរាល់ថ្ងៃ»។

Verse 13

ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालमर्कसमद्युतिम्‌ । जातस्नेहाच्च सौहार्दात्‌ पुपुषु: स्तन्यविस्त्रवै:,कृत्तिकाओंने देखा वह बालक अपनी कान्तिसे सूर्यके समान प्रकाशित हो रहा है। इससे उनके हृदयमें स्नेह उमड़ आया और वे सौहार्दवश अपने स्तनोंका दूध पिलाकर उसका पोषण करने लगीं

ភីṣ្មៈបានមានពាក្យថា៖ «ក្រឹត្តិកា​មាតាទាំងឡាយបានឃើញកុមារនោះ ភ្លឺរលោងដូចព្រះអាទិត្យ។ ពេលសេចក្តីស្រឡាញ់កើតឡើងក្នុងចិត្ត និងដោយមេត្រីភាពទន់ភ្លន់ ពួកនាងបានចិញ្ចឹមគាត់ ដោយឲ្យទឹកដោះហូរចេញពីសុដន់របស់ពួកនាងជាច្រេីន»។

Verse 14

अभवत्‌ कार्तिकेय: स त्रैलोक्ये सचराचरे । स्कन्नत्वात्‌ स्कन्दतां प्राप्तो गुहावासाद्‌ गुहो&5भवत्‌,इसीसे चराचर प्राणियोंसहित त्रिलोकीमें वह कार्तिकेयके नामसे प्रसिद्ध हुआ। स्कन्दन (स्खलन) के कारण वह 'स्कन्द” कहलाया और गुहामें वास करनेसे “गुह” नामसे विख्यात हुआ

ព្រះកាត្តិកេយៈបានកើតឡើង ហើយក្នុងត្រៃលោកទាំងមូល—ទាំងសត្វចលនាចរ និងអចលនាចរ—ទ្រង់បានល្បីដោយនាម «កាត្តិកេយៈ»។ ដោយហេតុ «ស្កន្ទន» ទ្រង់បានទទួលនាម «ស្កន្ទ» ហើយដោយស្នាក់នៅក្នុងគុហា ទ្រង់បានល្បីថា «គុហ»។

Verse 15

ततो देवास्त्रयस्त्रिंशद्‌ दिशश्न॒ सदिगीश्वरा: । रुद्रो धाता च विष्णुश्न यम: पूषार्यमा भग:

បន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងសាមសិបបី ព្រមទាំងទិសទាំងឡាយ និងអធិការការពារទិស (ទិគ្បាល) បានមកដល់—រួមមាន រុទ្រ, ធាតា, វិស្ណុ, ហើយក៏មាន យម, ពូសាន, អរិយមា និង ភគ។

Verse 16

अंशो मित्रश्न साध्याक्ष वासवो वसवो5दश्चिनौ । आपो वायुर्नभश्रन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रवि:

ភីष្មៈបាននិយាយថា៖ អಂស, មិត្រ និងសាធ្យៈ; វាសវ (ឥន្ទ្រ) និងវសុទាំងដប់; អશ્વិនទាំងពីរ; ទឹក, ខ្យល់, អាកាស, ព្រះចន្ទ; ក្រុមនក្ខត្រ, ក្រុមភព និងព្រះអាទិត្យ—អំណាចទេវទាំងនេះត្រូវបានរាយនាម។

Verse 17

पृथग्भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वै । आज शम्मुस्ते5दभुतं द्रष्ट कुमारं ज्वलनात्मजम्‌

ភីष្មៈបាននិយាយថា៖ «ហើយក៏មានការបូជាផ្សេងៗទៀត ដែលបានបែងចែកដាច់ដោយឡែក—ជាការបូជាសម្រាប់ទេវតា។ ថ្ងៃនេះ ជាថ្ងៃមង្គលសម្រាប់អ្នក ដើម្បីបានឃើញអ чуд្យៈមួយ៖ កុមារ កូនប្រុសនៃព្រះអគ្គី ដែលភ្លឺរលោងដោយសារសារសំខាន់របស់ខ្លួន»។

Verse 18

तदनन्तर तैंतीस देवता, दसों दिशाएँ, दिक्पाल, रुद्र, धाता, विष्णु, यम, पूषा, अर्यमा, भग, अंश, मित्र, साध्य, वसु, वासव (इन्द्र), अश्विनीकुमार, जल (वरुण), वायु, आकाश, चन्द्रमा, नक्षत्र, ग्रहगण, रवि तथा दूसरे-दूसरे विभिन्न प्राणी जो देवताओंके आश्रित थे, सब- के-सब उस अदभुत अग्निपुत्र “कुमार' को देखनेके लिये वहाँ आये ।। ऋषयस्तुष्टवुश्वैव गन्धर्वाश्व॒ जगुस्तथा । षडानन कुमार तु द्विषडक्षं द्विजप्रियम्‌,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे

បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងសាមសិបបី—ព្រមទាំងទិសទាំងដប់ និងទិគ្បាល—រុទ្រ, ធាតೃ, វិស្ណុ, យម, ពូសាន, អរិយមា, ភគ, អಂស, មិត្រ, សាធ្យៈ, វសុ, វាសវ (ឥន្ទ្រ), អશ્વិនទាំងពីរ, ព្រះវរុណ (អធិការទឹក), វាយុ, អាកាស, ព្រះចន្ទ, នក្ខត្រ, ក្រុមភព និងព្រះអាទិត្យ; ហើយសត្វនានាផ្សេងៗទៀតដែលពឹងផ្អែកលើទេវតា—ទាំងអស់បានមកទីនោះ ដើម្បីមើល «កុមារ» អគ្គីបុត្រ អ чуд្យៈ។ ព្រះឥសីទាំងឡាយបានសរសើរ ហើយគន្ធರ್ವបានច្រៀងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ទ្រង់។ កុមារនោះ—ជាទីស្រឡាញ់របស់ទ្វិជៈ—មានមុខប្រាំមួយ ភ្នែកដប់ពីរ ដៃដប់ពីរ ស្មាទូលាយ ហើយភ្លឺរលោងដូចអគ្គី និងព្រះអាទិត្យ។ ទ្រង់ដេកលក់នៅកណ្ដាលព្រៃស្មៅកន្ទ្រាំង។ ពេលឃើញទ្រង់ ទេវតាទាំងឡាយព្រមទាំងឥសីមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ហើយជឿជាក់ថា តារាកាសុរ នឹងត្រូវសម្លាប់ឥឡូវនេះ។ បន្ទាប់មក ទេវតាទាំងអស់បានចាប់ផ្តើមថ្វាយអំណោយដែលពួកគេចូលចិត្តដល់ទ្រង់។

Verse 19

पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम्‌ | शयानं शरगुल्मस्थं दृष्टवा देवा: सहर्षिभि:,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे

ភីෂ្មៈបាននិយាយ៖ ពេលព្រះទេវតាជាមួយព្រះឥសីទាំងឡាយបានឃើញកុមារនោះ—ស្មាធំទូលាយ មានដៃដប់ពីរ ភ្លឺរលោងដូចភ្លើង និងព្រះអាទិត្យ—កំពុងដេកលក់នៅកណ្ដាលព្រៃស្មៅអំពៅ ពួកគេមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងចិត្តពួកគេប្រាកដថា តារាកាសុរ នឹងត្រូវសម្លាប់ជាមិនខាន ហើយបន្ទាប់មក ព្រះទេវតាទាំងអស់ក៏ចាប់ផ្តើមនាំយកអំណោយដែលពួកគេស្រឡាញ់មកថ្វាយដល់គាត់។

Verse 20

लेभिरे परम हर्ष मेनिरे चासुरं हतम्‌ । ततो देवा: प्रियाण्यस्य सर्व एव समाहरन्‌,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे

ភីෂ្មៈបាននិយាយ៖ ពួកគេបានទទួលសេចក្តីរីករាយដ៏អស្ចារ្យបំផុត ហើយជឿជាក់ថា អសុរ នឹងត្រូវសម្លាប់។ ដូច្នេះ ព្រះទេវតាទាំងអស់បានប្រមូលផ្តុំគ្នា នាំយកអំណោយដ៏ជាទីស្រឡាញ់មកថ្វាយដល់គាត់។ (ក្នុងបរិបទ ព្រះឥសីសរសើរ និងគន្ធព្វច្រៀងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ; ពេលឃើញរូបសម្បត្តិភ្លឺរលោងអស្ចារ្យនោះ ព្រះទេវតាចាត់ទុកថាជាសញ្ញាមង្គលថា ចុងបញ្ចប់របស់តារាកាសុរ បានប្រាកដហើយ។)

Verse 21

क्रीडत: क्रीडनीयानि ददुः पक्षिगणाश्र ह । सुपर्णो3स्य ददौ पुत्र मयूरं चित्रबर्हिणम्‌,पक्षियोंने खेल-कूदमें लगे हुए कुमारको खिलौने दिये, गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना पुत्र मयूर भेंट किया

ភីෂ្មៈបាននិយាយ៖ ខណៈកុមារនោះកំពុងលេង សត្វបក្សីជាក្រុមៗបានផ្តល់ប្រដាប់លេងដល់គាត់។ សុបរណៈ (គរុឌ) បានប្រគល់ជាអំណោយដល់គាត់នូវកូនប្រុសរបស់ខ្លួន—សត្វមយូរ ដែលមានរោមពណ៌ចម្រុះស្រស់ស្អាត។

Verse 22

राक्षसाश्न ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ । कुक्कुटं चाग्निसंकाशं प्रददावरुण: स्वयम्‌,राक्षसोंने सूअर और भैंसा--ये दो पशु उन्हें उपहाररूपमें दिये। गरुड़के भाई अरुणने अग्निके समान लाल वर्णवाला एक मुर्गा भेंट किया

ភីෂ្មៈបាននិយាយ៖ ពួករាក្សសបានថ្វាយសត្វពីរជាអំណោយ—ជ្រូកព្រៃមួយ និងក្របីមួយ។ ហើយអរុណៈផ្ទាល់ ដែលជាបងប្អូនរបស់គរុឌ បានប្រគល់មាន់មួយពណ៌ក្រហមភ្លឺចែងចាំង ដូចភ្លើង។

Verse 23

चन्द्रमा: प्रददौ मेषमादित्यो रुचिरां प्रभाम्‌ गवां माता च गा देवी ददौ शतसहसत्रश:

ភីṣma បាននិយាយ៖ «ព្រះចន្ទបានប្រគល់ចៀមឈ្មោលមួយ; ព្រះអាទិត្យបានប្រទានពន្លឺរលោងដ៏អស្ចារ្យ; ហើយព្រះគោទេវី—មាតានៃគោទាំងឡាយ—បានផ្តល់គោជារយពាន់ៗ»។

Verse 24

चन्द्रमाने भेंड़ा दिया, सूर्यने मनोहर कान्ति प्रदान की, गोमाता सुरभि देवीने एक लाख गौएँ प्रदान कीं ।। छागमन्निर्गुणोपेतमिला पुष्पफलं बहु । सुधन्वा शकटं चैव रथं चामितकूबरम्‌

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ពីព្រះចន្ទ បានប្រទានចៀមឈ្មោលមួយ; ពីព្រះអាទិត្យ បានប្រទានពន្លឺរុងរឿងដ៏គួរឲ្យរីករាយ; ហើយពីសុរ​ភី—ព្រះនាងមាតាគោដ៏ទេវី—បានប្រទានគោមួយសែនក្បាល។ ក៏មានពពែផងដែរ អាហារល្អឥតខ្ចោះជាច្រើន និងផ្កា-ផ្លែឈើសម្បូរបែប។ សុធន្វានបានប្រទានរទេះមួយ និងរថសង្គ្រាមមួយដែលអាចដឹកទំនិញបានមហាសាល»។

Verse 25

अग्निने गुणवान्‌ बकरा, इलाने बहुतसे फल-फूल, सुधन्वाने छकड़ा और विशाल कूबरसे युक्त रथ दिये ।। वरुणो वारुणान्‌ दिव्यान्‌ सगजान्‌ प्रददौ शुभान्‌ । सिंहान्‌ सुरेन्द्रो व्याप्रांश्न द्विपानन्यांश्व॒ पक्षिण:

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អគ្គិបានប្រទានពពែឈ្មោលដ៏មានគុណលក្ខណៈ; អិលា បានប្រទានផ្កា និងផ្លែឈើជាច្រើន; សុធន្វានបានប្រទានរទេះ និងរថដែលមានកូបរ​ធំទូលាយ។ វរុណៈបានប្រទានអំណោយទេវីយ៍ដ៏រុងរឿងសមនឹងព្រះអង្គ—ដំរីល្អៗ និងទ្រព្យសម្បត្តិសុភមង្គលផ្សេងៗ។ ឥន្ទ្រៈ ព្រះអម្ចាស់ទេវតា ក៏បានប្រទានសត្វខ្លាំងក្លា—សិង្ហ និងខ្លា ព្រមទាំងដំរី និងបក្សីនានា»។

Verse 26

राक्षसासुरसंघाश्व अनुजम्मुस्तमी श्वरम्‌,राक्षमों और असुरोंका समुदाय उन शक्तिशाली कुमारके अनुगामी हो गये। उन्हें बढ़ते देख तारकासुरने युद्धके लिये ललकारा; परंतु अनेक उपाय करके भी वह उन प्रभावशाली कुमारको मारनेमें सफल न हो सका

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ក្រុមរាក្សស និងអសុរាជាច្រើន បានប្រមូលមកគាំទ្រយុវកុមារ​ដ៏មានអំណាចនោះ ហើយក្លាយជាអ្នកតាមដានរបស់គាត់។ ឃើញអំណាច និងឥទ្ធិពលរបស់គាត់កើនឡើងជានិច្ច តារ​កាសុរៈបានហៅប្រយុទ្ធ។ ប៉ុន្តែទោះប្រើល្បិចជាច្រើនយ៉ាងក៏ដោយ អារក្សនោះមិនអាចសម្លាប់កុមារ​កុមារៈដ៏រុងរឿង និងគួរឲ្យខ្លាចនោះបានឡើយ»។

Verse 27

वर्धमानं तु त॑ दृष्टवा प्रार्थथामास तारक: । उपायैर्बहुभि्न्तुं नाशकच्चापि तं विभुम्‌,राक्षमों और असुरोंका समुदाय उन शक्तिशाली कुमारके अनुगामी हो गये। उन्हें बढ़ते देख तारकासुरने युद्धके लिये ललकारा; परंतु अनेक उपाय करके भी वह उन प्रभावशाली कुमारको मारनेमें सफल न हो सका

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឃើញមហាវីរបុរសនោះកំពុងកើនឡើងក្នុងអំណាចជានិច្ច តារ​កា បានហៅប្រយុទ្ធ។ ប៉ុន្តែទោះប្រើល្បិចជាច្រើនយ៉ាងក៏ដោយ គាត់មិនអាចសម្លាប់យុវកដ៏រុងរឿង និងមានអំណាចនោះបានឡើយ»។

Verse 28

सैनापत्येन त॑ देवा: पूजयित्वा गुहालयम्‌ । शशंसुर्विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम्‌

ភីෂ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានគោរពលើកតម្កើងគាត់ ដោយប្រទានតំណែងមេបញ្ជាការកងទ័ព ហើយនៅទីលំនៅក្នុងរូងភ្នំ ពួកគេបានសរសើរអំពើអស្ចារ្យនោះ—អំពើដែលបានសម្រេចឡើងដើម្បីបញ្ចប់គ្រោះថ្នាក់ពីតារ​កា»។

Verse 29

देवताओंने गुहावासी कुमारकी पूजा करके उनका सेनापतिके पदपर अभिषेक किया और तारकासुरने देवताओंपर जो अत्याचार किया था, सो कह सुनाया ।। स विवृद्धों महावीर्यों देवसेनापति: प्रभु: । जघानामोघया शक्‍त्या दानवं तारकं गुहः,महापराक्रमी देवसेनापति प्रभु गुहने वृद्धिको प्राप्त होकर अपनी अमोघ शक्तिसे तारकासुरका वध कर डाला

ព្រះទេវតាទាំងឡាយបានគោរពបូជាកុមារអ្នកស្នាក់នៅក្នុងគុហា ហើយបានអភិសេកតាំងព្រះអង្គជាមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា ព្រមទាំងរៀបរាប់អំពើទារុណកម្មដែលអសុរ តារកា បានធ្វើលើទេវតា។ ពេលបានលូតលាស់ដល់ពេញកម្លាំង និងវីរភាព គុហា—មហាវីរ ព្រះអម្ចាស់ និងមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា—បានប្រើអំណាចទេវៈមិនខាន បំផ្លាញដានវៈ តារកា ដោយសេចក្តីឥតស្ទាក់ស្ទើរ។

Verse 30

तेन तस्मिन्‌ कुमारेण क्रीडता निहते<सुरे । सुरेन्द्र: स्थापितो राज्ये देवानां पुनरीश्वर:,खेल-खेलमें ही उन अग्निकुमारके द्वारा जब तारकासुर मार डाला गया, तब ऐश्वर्यशाली देवेन्द्र पुन: देवताओंके राज्यपर प्रतिष्ठित किये गये

ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ នៅពេលកុមារទេវៈនោះ ដូចជាកំពុងលេងសប្បាយ ប៉ុន្តែបានសម្លាប់អសុរ តារកា ចោលហើយ នោះឥន្ទ្រៈ ព្រះអម្ចាស់នៃទេវតា ត្រូវបានស្ថាបនាឡើងវិញលើអធិបតេយ្យភាពនៃទេវលោក ត្រឡប់ទៅកាន់រាជ្យដ៏ត្រឹមត្រូវរបស់ព្រះអង្គ។

Verse 31

स सेनापतिरेवाथ बभौ स्कन्द: प्रतापवान्‌ | ईशो गोप्ता च देवानां प्रियकृच्छड्करस्य च,प्रतापी स्कन्द सेनापतिके ही पदपर रहकर बड़ी शोभा पाने लगे। वे देवताओंके ईश्वर तथा संरक्षक थे और भगवान्‌ शंकरका सदा ही हित किया करते थे

ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ បន្ទាប់មក ស្កន្ទៈ អ្នកមានតេជៈ និងវីរភាព បានភ្លឺរលោងនៅក្នុងតំណែងមេបញ្ជាការកងទ័ព។ ព្រះអង្គក្លាយជាព្រះអម្ចាស់ និងអ្នកការពារទេវតាទាំងឡាយ ហើយតែងធ្វើអ្វីៗដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ព្រះសង្ករ (សិវៈ) ជានិច្ច។

Verse 32

हिरण्यमूर्तिर्भगवानेष एव च पावकि: । सदा कुमारो देवानां सैनापत्यमवाप्तवान्‌,ये अग्निपुत्र भगवान्‌ स्कन्द सुवर्णमय विग्रह धारण करते हैं। वे नित्य कुमारावस्थामें ही रहकर देवताओंके सेनापतिपदपर प्रतिष्ठित हुए हैं

ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះអម្ចាស់អង្គនេះមានរូបកាយមាស ហើយជាភ្លើងបរិសុទ្ធដែលសម្អាតគ្រប់យ៉ាង។ ព្រះអង្គនៅជានិច្ចក្នុងភាពជាកុមារ (ព្រហ្មចារី) ហើយបានទទួល និងកាន់កាប់តំណែងមេបញ្ជាការកងទ័ពទេវតា»។

Verse 33

तस्मात्‌ सुवर्ण मंगल्यं रत्नमक्षय्यमुत्तमम्‌ सहमजं कार्तिकेयस्य वल्लेस्तेज: परं मतम्‌,सुवर्ण कार्तिकेयजीके साथ ही उत्पन्न हुआ है और अग्निका उत्कृष्ट तेज माना गया है। इसलिये वह मंगलमय, अक्षय एवं उत्तम रत्न है

ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះ មាសត្រូវបានរាប់ថាជារតនៈដ៏មង្គល និងល្អឥតខ្ចោះ មានតម្លៃមិនរលាយបាត់។ គេជឿថាវាបានកើតឡើងរួមជាមួយ ការតិកេយៈ (Kartikeya) ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការបង្ហាញដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់នៃពន្លឺរបស់ អគ្និ; ហេតុនេះវាជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏សក្ការៈ អចិន្ត្រៃយ៍ និងឧត្តម។

Verse 34

एवं रामाय कौरव्य वसिष्ठोडकथयत्‌ पुरा | तस्मात्‌ सुवर्णदानाय प्रयतस्व नराधिप,कुरुनन्दन! नरेश्वर! इस प्रकार पूर्वकालमें वसिष्ठजीने परशुरामको यह सारा प्रसंग एवं सुवर्णकी उत्पत्ति और माहात्म्य सुनाया था। अतः तुम स्वर्णदानके लिये प्रयत्न करो

ភីष្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ កૌរវ្យ! កាលពីបុរាណ ព្រះឥសី វសិષ્ઠ បានប្រាប់រឿងរ៉ាវទាំងមូលនេះដល់ រាម (បរśុរាម) អំពីកំណើតនៃមាស និងមហិមារបស់វា។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ឱ កុរុនន្ទន! ចូរខិតខំយ៉ាងស្មោះត្រង់ក្នុងការបរិច្ចាគមាស»។

Verse 35

राम: सुवर्ण दत्त्वा हि विमुक्त: सर्वकिल्बिषै: । त्रिविष्टपे महत्‌ स्थानमवापासुलभं नरै:,परशुरामजी सुवर्णका दान करके सब पापोंसे मुक्त हो गये और स्वर्गमें उस महान्‌ स्थानको प्राप्त हुए जो दूसरे मनुष्योंके लिये सर्वथा दुर्लभ है

ភីष្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «រាម (បរśុរាម) បានបរិច្ចាគមាស ហើយបានរួចផុតពីបាបទាំងអស់។ នៅស្ថានសួគ៌ គាត់បានទទួលឋានៈដ៏មហិមា មួយដែលមនុស្សធម្មតាទទួលបានយ៉ាងកម្រណាស់»។

Verse 85

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें सुवर्णकी उत्पत्तिविषयक पचासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

ដូច្នេះ ក្នុង «មហាភារត» ដ៏បរិសុទ្ធ នៃ «អនុសាសនបರ್ವ» ផ្នែក «ទានធម្មបર્વ» ជំពូកទី៨៥ ស្តីអំពីកំណើតនៃមាស បានបញ្ចប់ដោយសព្វគ្រប់។

Verse 86

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि तारकवधोपाख्यानं नाम षडशीतितमो<ध्याय:

ដូច្នេះ ក្នុង «មហាភារត» នៃ «អនុសាសនបર્વ» ផ្នែក «ទានធម្មបર્વ» ជំពូកទី៨៦ ដែលមានចំណងជើង «រឿងរ៉ាវនៃការសម្លាប់ តារក» បានបញ្ចប់។

Verse 256

शध्वापदांश्व बहून्‌ घोरांश्छत्राणि विविधानि च | वरुणने वरुणलोकके अनेक सुन्दर एवं दिव्य हाथी दिये। देवराज इन्द्रने सिंह, व्याप्र, हाथी, अन्यान्य पक्षी, बहुत-से भयानक हिंसक जीव तथा नाना प्रकारके छत्र भेंट किये

ភីष្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «វរុណ នៅក្នុងលោកទេវរបស់ខ្លួន បានប្រទានដំរីដ៏ស្រស់ស្អាត និងទេវីយៈជាច្រើន ព្រមទាំងសត្វសាហាវគួរឱ្យភ័យជាច្រើន និងឆត្ររាជ្យនានា។ ដូចគ្នានេះដែរ ឥន្ទ្រ ព្រះរាជានៃទេវតា បានជូនសត្វសិង្ហ សត្វខ្លា ដំរី បក្សីផ្សេងៗ សត្វព្រៃសាហាវគួរឱ្យខ្លាចជាច្រើន និងឆត្រប្រភេទនានា»។