Adhyaya 66

Verse 1

(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २६ श्लोक मिलाकर कुल ९८३ श्लोक हैं) न२््च्स्स््तािस्ि ह्य £>ाभ्प्ट् त्रेषष्टितमोड्ध्याय: अन्नदानका विशेष माहात्म्य युधिछ्िर उवाच कानि दानानि लोके5स्मिन्‌ दातुकामो महीपति: । गुणाधिकेभ्यो विप्रेभ्यो दद्यात्‌ भरतसत्तम

យុធិષ્ઠិរ បានសួរ៖ «ឱ អ្នកល្អបំផុតក្នុងវង្សភារត! ប្រសិនបើស្តេចមួយអង្គក្នុងលោកនេះប្រាថ្នាចង់ធ្វើទាន គួរតែបរិច្ចាគវត្ថុអ្វីខ្លះដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលលើសលប់ដោយគុណធម៌?»

Verse 2

केन तुष्यन्ति ते सद्यः किं तुष्टा: प्रदिशन्ति च । शंस मे तन्‍्महाबाहो फल पुण्यकृतं महत्‌

យុធិષ્ઠិរ បានសួរ៖ «ដោយទានអ្វី ព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងនោះរីករាយភ្លាមៗ? ហើយពេលរីករាយហើយ ពួកគេប្រទានអ្វីតបស្នង? ឱ មហាបាហូ! សូមប្រាប់ខ្ញុំអំពីផលនៃបុណ្យដ៏ធំ—គុណកុសលខ្ពង់ខ្ពស់—ដែលកើតពីការធ្វើទាន»

Verse 3

दत्तं किं फलवद्‌ राजन्निह लोके परत्र च | भवतः: श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद

យុធិષ્ઠិរ បានសួរ៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ទានប្រភេទណាដែលផ្តល់ផលពិតប្រាកដ ទាំងក្នុងលោកនេះ និងក្នុងលោកក្រោយ? ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់ពីព្រះមាត់របស់ព្រះអង្គ។ សូមព្រះអង្គពន្យល់អំពីរឿងនេះដោយលម្អិត ឱ ព្រះមហាក្សត្រ»

Verse 4

भीष्म उवाच इममर्थ पुरा पृष्टो नारदो देवदर्शन: । यदुक्तवानसौ वाक्यं तन्मे निगदत: शृणु

ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «អំពីរឿងនេះ ខ្ញុំធ្លាប់សួរនារ​ទៈ មហាឥសីអ្នកឃើញទេវតា កាលពីមុន។ ឥឡូវ ចូរស្តាប់ ខ្ញុំនឹងប្រាប់ឡើងវិញនូវពាក្យដែលលោកបាននិយាយនៅពេលនោះ»។

Verse 5

नारद उवाच अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ऋषिगणास्तथा । लोकततन्त्र हि संज्ञाश्न सर्वमन्ने प्रतेष्ठितम्‌

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ «ទេវតា និងក្រុមឥសីទាំងឡាយ សរសើរអាហារតែប៉ុណ្ណោះ។ ព្រោះការរស់នៅ និងរបៀបរបបនៃលោកនេះ ពឹងផ្អែកលើអាហារ; ពីអាហារនោះ កើតមានការភ្ញាក់ដឹង និងភាពច្បាស់លាស់នៃបញ្ញា ហើយអ្វីៗទាំងអស់ក្នុងលោក ក៏តាំងស្ថិតលើអាហារនេះដែរ»។

Verse 6

अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति । तस्मादन्नं विशेषेण दातुमिच्छन्ति मानवा:,अन्नके समान न कोई दान था और न होगा। इसलिये मनुष्य अधिकतर अन्नका ही दान करना चाहते हैं

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ «ទានណាមួយ មិនធ្លាប់មាន ហើយក៏មិននឹងមានទៀត ដូចទានអាហារនោះឡើយ។ ដូច្នេះ មនុស្សទាំងឡាយ ដឹងគុណតម្លៃដ៏ពិសេសរបស់វា ក៏ប្រាថ្នាផ្តល់អាហារជាទានជាងអ្វីទាំងអស់»។

Verse 7

अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्षान्ने प्रतिष्ठिता: । अन्नेन धार्यते सर्व विश्व जगदिदं प्रभो

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ «អាហារនេះហើយ ជាអ្វីដែលបង្កើតកម្លាំងក្នុងលោក។ ដង្ហើមជីវិតពឹងផ្អែកលើអាហារ ហើយដោយអាហារនេះទាំងមូល សកលលោក—ទាំងអ្វីដែលចល័ត និងអចល័ត—ត្រូវបានទ្រទ្រង់ ឱ ព្រះអម្ចាស់»។

Verse 8

अन्नाद्‌ गृहस्था लोकेउस्मिन्‌ भिक्षवस्तापसास्तथा । अन्नाद्‌ भवन्ति वै प्राणा: प्रत्यक्ष नात्र संशय:

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ «ក្នុងលោកនេះ ទាំងគ្រួសារកាន់កាប់ផ្ទះ (គ្រឹហស្ថ) ទាំងអ្នកសុំទានរស់ដោយបិណ្ឌបាត និងអ្នកតបស្យា ក៏ត្រូវបានចិញ្ចឹមដោយអាហារដូចគ្នា។ ជីវដង្ហើមផ្ទាល់ ក៏ពឹងផ្អែកលើអាហារ; នេះជារឿងដែលមនុស្សទាំងអស់ឃើញច្បាស់ដោយផ្ទាល់ ហើយមិនមានសង្ស័យឡើយ»។

Verse 9

कुटुम्बिने सीदते च ब्राह्मणाय महात्मने । दातव्यं भिक्षवे चान्नामात्मनो भूतिमिच्छता

នារ៉ទៈបានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលប្រាថ្នាសេចក្តីសុខសាន្ត និងសម្បត្តិរបស់ខ្លួន គួរធ្វើអាន្នទាន—បរិច្ចាគអាហារ—ជាពិសេសដល់គ្រួសារកាន់ផ្ទះដែលកំពុងទុក្ខលំបាក ដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ចិត្តធំ និងដល់សមណៈអ្នកសុំទាន។ សេចក្តីល្អរបស់ខ្លួនមិនកើតពីការសន្សំទុកទេ ប៉ុន្តែកើតពីការចិញ្ចឹមអ្នកខ្វះខាតដោយអំណោយអាហារ។

Verse 10

ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने । विदधाति निर्धि श्रेष्ठ पारलीकिकमात्मन:,जो याचना करनेवाले सुपात्र ब्राह्मणको अन्नदान देता है, वह परलोकमें अपने लिये एक अच्छी निधि (खजाना) बना लेता है

នារ៉ទៈបានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលបរិច្ចាគអាហារដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍សមគួរ មានកិត្តិយស ដែលមកសុំទាន នោះគេបានសន្សំទុកសម្បត្តិដ៏ប្រសើរសម្រាប់ខ្លួននៅលោកក្រោយ—គុណបុណ្យដែលតាមដានគេឆ្លងកាត់ជីវិតនេះទៅ។

Verse 11

श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितम्‌ । अर्चयेद्‌ भूतिमन्विच्छन्‌ गृहस्थो गृहमागतम्‌

ប្រសិនបើអ្នកដំណើរចាស់ជរា មានគុណគួរគោរព មកដល់ផ្ទះដោយនឿយហត់ពីផ្លូវ នោះគ្រួសារកាន់ផ្ទះដែលប្រាថ្នាកុសលរបស់ខ្លួន គួរទទួលស្វាគមន៍ និងគោរពបម្រើភ្ញៀវនោះតាមសមគួរ។ ការស្នាក់សម្រាកភ្ញៀវមិនមែនជាការគួរសមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាកិច្ចធម៌ដែលនាំមកនូវសុភមង្គលដល់អ្នកឲ្យ។

Verse 12

क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सर: । अन्नदः प्राप्तुते राजन्‌ दिवि चेह च यत्सुखम्‌

នារ៉ទៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះរាជា! បុរសណាដែលបោះបង់កំហឹងដែលកើតឡើងក្នុងចិត្ត លះបង់ការច嫉 និងបង្ហាញសីលធម៌ល្អដោយធ្វើអាន្នទាន នោះគេបានសុខទាំងនៅលោកនេះ និងនៅសួគ៌លោក។

Verse 13

नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्‌ कदाचन । अपि श्वपाके शुनि वा न दानं विप्रणश्यति

នារ៉ទៈបានមានព្រះវាចា៖ មិនគួរប្រមាថអ្នកណាដែលមកដល់ផ្ទះឡើយ ហើយក៏មិនគួរបណ្តេញគេឲ្យចេញទៅដែរ។ ទោះអ្នកទទួលជាចណ្ឌាល (អ្នកក្រៅវណ្ណៈ) ឬសូម្បីតែឆ្កែក្តី អាន្នទាន—អំណោយអាហារ—មិនដែលបាត់បង់ផលឡើយ; ការបរិច្ចាគដោយចិត្តដូច្នេះ មិនដែលឥតប្រយោជន៍ទេ។

Verse 14

यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते | आर्तायादृष्टपूर्वाय स महद्धर्ममाप्तुयात्‌,जो मनुष्य कष्टमें पड़े हुए अपरिचित राहीको प्रसन्नतापूर्वक अन्न देता है, उसे महान्‌ धर्मकी प्राप्ति होती है

នារ៉ដៈបានមានព្រះវាចា៖ អ្នកណាដែលដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរ មិនមានការលំបាកក្នុងចិត្ត ឲ្យអាហារដល់អ្នកដំណើរនៅលើផ្លូវ—ជាពិសេសដល់អ្នកដែលកំពុងទុក្ខលំបាក ហើយមិនធ្លាប់ស្គាល់ពីមុន—នោះនឹងទទួលបានបុណ្យធម៌ដ៏មហិមា។

Verse 15

पितृन्‌ देवानृषीन्‌ विप्रानतिथींश्व॒ जनाधिप । यो नर: प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत्‌

នារ៉ដៈបានមានព្រះវាចា៖ ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃមនុស្ស! អ្នកណាដែលដោយអាហារ ធ្វើឲ្យបិត្ដរ (បុព្វបុរស), ទេវតា, ឥសី, ព្រាហ្មណ៍ និងភ្ញៀវទេសចរ បានរីករាយពេញចិត្ត នោះផលបុណ្យរបស់គេធំធេងណាស់។

Verse 16

कृत्वातिपातकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिने | ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन मुहाते,जो महान्‌ पाप करके भी याचक मनुष्यको, उसमें भी विशेषत: ब्राह्मणको अन्न देता है, वह अपने पापके कारण मोहमें नहीं पड़ता है

នារ៉ដៈបានមានព្រះវាចា៖ ទោះបីមនុស្សម្នាក់បានប្រព្រឹត្តអំពើបាបធ្ងន់ធ្ងរហើយក៏ដោយ បើគេឲ្យអាហារដល់អ្នកសុំ—ជាពិសេសដល់ព្រាហ្មណ៍—គេមិនធ្លាក់ចូលក្នុងភាពវង្វេងដោយសារបាបនោះឡើយ។

Verse 17

ब्राह्मणेष्वक्षयं दानमन्न शूद्रे महाफलम्‌ | अन्नदानं हि शूद्रे च ब्राह्मणे च विशिष्यते

នារ៉ដៈបានមានព្រះវាចា៖ អាហារដែលបរិច្ចាគដល់ព្រាហ្មណ៍ ជាទានមានផលមិនចេះអស់; ហើយអាហារដែលឲ្យដល់សូទ្រ (Śūdra) ក៏មានផលធំធេងដែរ។ ពិតប្រាកដណាស់ ទានអាហារមានគុណពិសេស—មិនថាឲ្យដល់សូទ្រ ឬឲ្យដល់ព្រាហ្មណ៍—ព្រោះការរក្សាជីវិតដោយអាហារ គឺជាកិច្ចធម៌ដ៏ប្រសើរ។

Verse 18

न पृच्छेद्‌ गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च । भिक्षितो ब्राह्मणेनेह दद्यादन्न॑ प्रयाचित:

នារ៉ដៈបានមានព្រះវាចា៖ «នៅទីនេះ ពេលព្រាហ្មណ៍មកសុំទាន មិនគួរសួរអំពីគោត្រ សាខា ការសិក្សាវេទ ឬទីលំនៅរបស់គាត់ឡើយ។ បើគាត់សុំអាហារ ត្រូវប្រគេនឲ្យភ្លាមៗ»។

Verse 19

अन्नदस्यान्नवक्षाश्व॒ सर्वकामफलप्रदा: । भवन्ति चेह चामुत्र नृपतेर्नात्र संशय:

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ សម្រាប់ព្រះមហាក្សត្រដែលបរិច្ចាគអាហារ ជាតិធញ្ញជាតិនៅក្នុងស្រែស្រូវរបស់ព្រះองค์ផ្ទាល់ ក្លាយជាអ្នកប្រទានផលរង្វាន់គ្រប់ប្រការដែលប្រាថ្នា ទាំងក្នុងលោកនេះ និងក្នុងលោកក្រោយ។ ឱ ព្រះរាជា ក្នុងរឿងនេះ មិនមានសង្ស័យឡើយ។

Verse 20

आशंसन्ते हि पितर: सुवृष्टिमिव कर्षका: । अस्माकमपि पुत्रो वा पौत्रो वान्नं प्रदास्यति

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ ដូចកសិករចង់បានភ្លៀងទាន់កាល និងសម្បូរបែបដូច្នោះដែរ បិតរទាំងឡាយក៏រង់ចាំដោយសេចក្តីសង្ឃឹម ថា «មួយថ្ងៃណាមួយ កូនឬចៅរបស់យើង នឹងយកអាហារមកបូជាឲ្យយើង»។

Verse 21

ब्राह्मणो हि महदभूतं स्वयं देहीति याचति । अकामो वा सकामो वा दत्त्वा पुण्यमवाप्रुयात्‌

ព្រាហ្មណ៍គឺជាសត្វមានគុណធម៌ដ៏ឧត្តម។ បើគាត់សុំដោយខ្លួនឯងថា «សូមឲ្យអាហារខ្ញុំ» នោះមនុស្សគួរបរិច្ចាគអាហារឲ្យគាត់ មិនថាធ្វើដោយចិត្តប្រាថ្នាផល ឬដោយចិត្តមិនចង់បានអ្វីក៏ដោយ ដើម្បីទទួលបានបុណ្យ។

Verse 22

ब्राह्मण: सर्वभूतानामतिथि: प्रसृताग्रभुक्‌ । विप्रा यदधिगच्छन्ति भिक्षमाणा गृहं सदा

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រាហ្មណ៍ដូចជាអតិថិជនរបស់សត្វលោកទាំងអស់—អ្នកដែលបរិភោគតែអ្វីដែលដាក់ចូលក្នុងដៃដែលលាតសន្ធឹង។ ព្រាហ្មណ៍អ្នកប្រាជ្ញទាំងឡាយ តែងចូលទៅកាន់ផ្ទះអ្នកស្រុក ដើម្បីសុំទានជានិច្ច។

Verse 23

सत्कृताश्च निवर्तन्ते तदतीव प्रवर्धते । महाभागे कुले प्रेत्य जन्म चाप्रोति भारत

នារ​ទៈបានមានព្រះវាចា៖ ពេលមនុស្សត្រូវបានគោរពកិត្តិយស ពួកគេត្រឡប់មកវិញម្តងទៀត ហើយការគោរពនោះក៏រីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំង។ ហើយក្រោយស្លាប់ទៅ ឱ ភារតៈ មនុស្សនោះបានកំណើតក្នុងត្រកូលដ៏មានសំណាង និងខ្ពង់ខ្ពស់។

Verse 24

भारत! ब्राह्मण सब मनुष्योंका अतिथि और सबसे पहले भोजन पानेका अधिकारी है। ब्राह्मण जिस घरपर सदा भिक्षा माँगनेके लिये जाते हैं और वहाँसे सत्कार पाकर लौटते हैं, उस घरकी सम्पत्ति अधिक बढ़ जाती है तथा उस घरका मालिक मरनेके बाद महान्‌ सौभाग्यशाली कुलमें जन्म पाता है ।।

នារ​ទៈ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ! ព្រះព្រាហ្មណ៍ គួរត្រូវបានគេចាត់ទុកជាភ្ញៀវដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមមនុស្សទាំងឡាយ ហើយមានសិទ្ធិទទួលការបម្រើមុនគេ។ ផ្ទះណាដែលព្រះព្រាហ្មណ៍មកសុំទានជាប្រចាំ ហើយត្រឡប់ចេញទៅដោយបានទទួលការគោរពសក្ការៈ ទ្រព្យសម្បត្តិនៃផ្ទះនោះកើនឡើង; ម្ចាស់ផ្ទះនោះ ក្រោយស្លាប់ នឹងកើតក្នុងវង្សត្រកូលដ៏មានសំណាងយ៉ាងខ្លាំង។ លើសពីនេះ អ្នកណាដែលនៅលោកនេះ បរិច្ចាគអាហារ ផ្តល់កន្លែងអង្គុយឬទីកន្លែងកិត្តិយសដ៏ល្អឥតខ្ចោះ ហើយបរិច្ចាគម្ហូបផ្អែម និងម្ហូបជ្រើសរើសជាប្រចាំ នឹងស្នាក់នៅសួគ៌ ដោយទេវតាទាំងឡាយគោរពកោតសរសើរ»។

Verse 25

अन्न प्राणा नराणां हि सर्वमन्ने प्रतेष्ठितम्‌ । अन्नदः पशुमान्‌ पुत्री धनवान्‌ भोगवानपि

នារ​ទៈ បានមានពាក្យថា៖ «អាហារគឺជាដង្ហើមជីវិតរបស់មនុស្សពិតប្រាកដ; សព្វអ្វីទាំងអស់ស្ថិតលើអាហារ។ ដូច្នេះ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកដែលបរិច្ចាគអាហារ នឹងទទួលបានគោ កូនប្រុស ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេចក្តីរីករាយក្នុងការប្រើប្រាស់ផងដែរ។ ក្នុងលោកនេះ បុរសដែលបរិច្ចាគអាហារ ត្រូវបានគេហៅថា ‘អ្នកផ្តល់ជីវិត’ ហើយថែមទាំងជាអ្នកផ្តល់សព្វសារពើ’»។

Verse 26

प्राणवांश्वापि भवति रूपवांश्व तथा नृप । अन्नद: प्राणदो लोके सर्वद: प्रोच्यते तु सः

នារ​ទៈ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ អ្នកដែលបរិច្ចាគអាហារ នឹងពោរពេញដោយកម្លាំងជីវិត ហើយមានសម្រស់ផងដែរ។ ក្នុងលោកនេះ អ្នកដែលបរិច្ចាគអាហារ ត្រូវបានហៅថា ‘អ្នកផ្តល់ជីវិត’ ហើយពិតប្រាកដ គេនិយាយថាជា ‘អ្នកផ្តល់សព្វសារពើ’»។

Verse 27

अन्न हि दत्त्वातिथये ब्राह्मणाय यथाविधि । प्रदाता सुखमाप्रोति दैवतैश्नापि पूज्यते,अतिथि ब्राह्मणको विधिपूर्वक अन्नदान करके दाता परलोकमें सुख पाता है और देवता भी उसका आदर करते हैं

នារ​ទៈ បានមានពាក្យថា៖ «អ្នកណាដែលបរិច្ចាគអាហារដោយត្រឹមត្រូវតាមពិធីដល់ភ្ញៀវ—ជាពិសេសដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍—អ្នកបរិច្ចាគនោះ នឹងទទួលបានសុខក្នុងលោកក្រោយ ហើយទេវតាទាំងឡាយក៏គោរពគាត់ផងដែរ»។

Verse 28

ब्राह्मणो हि महदभूत॑ क्षेत्रभूतं युधिष्ठिर । उप्यते तत्र यद्‌ बीज॑ तद्धि पुण्यफलं महत्‌

នារ​ទៈ បានមានពាក្យថា៖ «ឱ យុធិષ્ઠិរៈ! ព្រះព្រាហ្មណ៍ពិតជាសត្វមានអធិភាពដ៏ធំ—ដូចជាវាលបរិសុទ្ធ។ ‘គ្រាប់ពូជ’ ណាដែលបានសាបព្រោះក្នុងវាលនោះ នឹងផ្តល់ផលបុណ្យដ៏ធំធេង។ ដូច្នេះ ការបរិច្ចាគ ការបម្រើ និងការគោរពដែលអនុវត្តចំពោះព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏សមគួរ នឹងឲ្យផលធម៌ និងផលវិញ្ញាណដ៏មានអានុភាពយ៉ាងពិសេស»។

Verse 29

प्रत्यक्ष प्रीतिजनन भोक्त्ुर्दातुर्भवत्युत । सर्वाण्यन्यानि दानानि परोक्षफलवन्त्युत

នារ៉ទៈបានមានពាក្យថា៖ «ទានអាហារ បង្កើតសេចក្តីពេញចិត្តដោយផ្ទាល់ ទាំងចំពោះអ្នកឲ្យ និងអ្នកបរិភោគ។ តែទានប្រភេទផ្សេងៗទាំងអស់ វាផ្តល់ផលតាមផ្លូវប្រយោល»។

Verse 30

अन्नाद्धि प्रसव यान्ति रतिरन्नाद्धि भारत । धर्मार्थावन्नतो विद्धि रोगनाशं तथान्नत:

នារ៉ទៈបានមានពាក្យថា៖ «ឱ ភារតៈ! ពីអាហារនេះហើយ កើតមានកូនចៅ; ពីអាហារនេះហើយ ការរួមស្នេហ៍បានសម្រេច។ ចូរដឹងថា ធម្ម និងអត្ថ ក៏សម្រេចដោយអាហារដែរ; ហើយដោយអាហារនេះផង ជំងឺទាំងឡាយត្រូវបានបំផ្លាញ»។

Verse 31

अन्न हामृतमित्याह पुराकल्पे प्रजापति: । अन्न भुवं दिवं खं च सर्वमन्ने प्रतेष्ठितम्‌,पूर्वकल्पमें प्रजापतिने अन्नको अमृत बतलाया है। भूलोक, स्वर्ग और आकाश अन्नरूप ही हैं; क्योंकि अन्न ही सबका आधार है

នារ៉ទៈបានមានពាក្យថា៖ «នៅសម័យបុរាណមួយ ព្រះប្រជាបតិបានប្រកាសថា ‘អាហារគឺអម្រឹត’។ ផែនដី ស្ថានសួគ៌ និងអាកាស—ទាំងអស់ស្ថិតលើអាហារ; ពិតប្រាកដណាស់ សព្វវត្ថុទាំងឡាយត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអាហារជាមូលដ្ឋាន»។

Verse 32

अन्नप्रणाशे भिद्यन्ते शरीरे पजच धातव: । बल॑ बलवतो<पीह प्रणश्यत्यन्नहानित:

នារ៉ទៈបានមានពាក្យថា៖ «ពេលអាហារត្រូវបាត់បង់ ឬមិនអាចរកបាន ធាតុប្រាំដែលគាំទ្ររាងកាយ នឹងបែកចេញពីគ្នា។ ដោយខ្វះអាហារ សូម្បីតែអ្នកខ្លាំងបំផុតក្នុងលោកនេះ កម្លាំងក៏រលាយសាបសូន្យ»។

Verse 33

आवाहाश्न विवाहाश्न यज्ञाश्चान्ञमृते तथा । निवर्तन्ते नरश्रेष्ठ ब्रह्म चात्र प्रलीयते,निमन्त्रण, विवाह और यज्ञ भी अन्नके बिना बंद हो जाते हैं। नरश्रेष्ठ! अन्न न हो तो वेदोंका ज्ञान भी भूल जाता है

នារ៉ទៈបានមានពាក្យថា៖ «ពិធីអញ្ជើញទទួលភ្ញៀវ ពិធីមង្គលការ និងយញ្ញបូជា—ទាំងអស់នេះក៏ឈប់ដំណើរការ ពេលគ្មានអាហារ។ ឱ បុរសល្អឥតខ្ចោះ! ពេលអាហារខ្វះ សូម្បីតែចំណេះដឹងព្រះវេដ (ព្រះព្រហ្មវិទ្យា) ក្នុងលោកនេះ ក៏រលាយបាត់ដូចជាត្រូវលាយលង់»។

Verse 34

अन्नतः सर्वमेतद्धि यत्‌ किंचित्‌ स्थाणु जंगमम्‌ | त्रिषु लोकेषु धर्मार्थमन्नं देयमतो बुधै:

អ្វីៗទាំងអស់នេះ—មិនថាជាស្ថាវរ ឬជាចល—ដែលមាននៅក្នុងលោកទាំងបី សុទ្ធតែឈរលើមូលដ្ឋាននៃអាហារ។ ដូច្នេះ បុរសប្រាជ្ញាគួរតែបរិច្ចាគអាហារ ដើម្បីធម៌ ក្នុងលោកទាំងបី។

Verse 35

अन्नदस्य मनुष्यस्य बलमोजो यशांसि च । कीर्तिश्चि वर्थते शश्व॒त्‌ त्रिषु लोकेषु पार्थिव,पृथ्वीनाथ! अन्नदान करनेवाले मनुष्यके बल, ओज, यश और कीर्तिका तीनों लोकोंमें सदा ही विस्तार होता रहता है

ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ជាម្ចាស់ផែនដី! សម្រាប់មនុស្សដែលបរិច្ចាគអាហារ កម្លាំង អំណាចក្នុងខ្លួន យស និងកិត្តិយស នឹងរីកចម្រើនជានិច្ច ហើយពង្រីកទៅក្នុងលោកទាំងបី។

Verse 36

मेघेषूर्ध्व संनिधत्ते प्राणानां पवन: पति: । तच्च मेघगतं वारि शक्रो वर्षति भारत,भारत! प्राणोंका स्वामी पवन मेघोंके ऊपर स्थित होता है और मेघमें जो जल है, उसे इन्द्र धरतीपर बरसाते हैं

នារ​ទៈបាននិយាយ៖ លើសពពក មានវាយុ—ម្ចាស់នៃដង្ហើមជីវិត—ស្ថិតនៅ។ ហើយទឹកដែលស្ថិតក្នុងពពក នោះឥន្ទ្រាបានបង្ហូរចុះលើផែនដី ឱ ភារតៈ។

Verse 37

आदत्ते च रसान्‌ भौमानादित्य: स्वगभस्तिभि: । वायुरादित्यतस्तांश्व रसान्‌ देव: प्रवर्षति,सूर्य अपनी किरणोंसे पृथ्वीके रसोंको ग्रहण करते हैं। वायुदेव सूर्यसे उन रसोंको लेकर फिर भूमिपर बरसाते हैं

នារ​ទៈបាននិយាយ៖ ព្រះអាទិត្យយកសារធាតុរស (សំណើម និងទឹកជាតិ) នៃផែនដីឡើង ដោយកាំរស្មីរបស់ព្រះអង្គ។ បន្ទាប់មក ព្រះវាយុយកសារធាតុរសទាំងនោះពីព្រះអាទិត្យ ហើយធ្វើឲ្យវាត្រឡប់ធ្លាក់ចុះលើផែនដីជាភ្លៀង។

Verse 38

तद्‌ यदा मेघतो वारि पतितं भवति क्षितौ | तदा वसुमती देवी स्निग्धा भवति भारत,भरतनन्दन! इस प्रकार जब मेघसे पृथ्वीपर जल गिरता है, तब पृथ्वीदेवी स्निग्ध (गीली) होती है

នារ​ទៈបាននិយាយ៖ ពេលទឹកធ្លាក់ពីពពកមកលើផែនដី នោះព្រះនាងវសុមតី—ទេវីផែនដី—ក៏ក្លាយជាសើមស្រស់ ឱ ភារតៈ។

Verse 39

ततः सस्यानि रोहन्ति येन वर्तयते जगत्‌ | मांसमेदो<5स्थिशुक्राणां प्रादुर्भावस्तत: पुन:

បន្ទាប់មក ដំណាំទាំងឡាយក៏លូតលាស់ឡើង; ដោយផលនោះហើយ ពិភពលោកត្រូវបានចិញ្ចឹមរក្សា។ ពីអាហារនោះវិញ ក៏កើតមានការបង្ហាញនៃសាច់ ខ្លាញ់ ឆ្អឹង និងទឹកកាមនៅក្នុងសត្វមានជីវិត—បង្ហាញថាជីវិតរាងកាយពឹងផ្អែកលើខ្សែសង្វាក់ដែលចាប់ផ្តើមពីដីសើមមានជីជាតិ ហើយបញ្ចប់នៅការចិញ្ចឹមបំប៉ន។

Verse 40

सम्भवन्ति तत: शुक्रात्‌ प्राणिन: पृथिवीपते । अग्नीषोमौ हि तच्छुक्रे सृजतः पुष्यतश्न ह,पृथ्वीनाथ! उस वीर्यसे प्राणी उत्पन्न होते हैं। इस प्रकार अग्नि और सोम उस वीर्यकी सृष्टि और पुष्टि करते हैं

នារ៉ទៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃផែនដី! ពីទឹកកាមនោះ សត្វមានជីវិតកើតមាន។ ពិតប្រាកដណាស់ អគ្គិ និង សោម ស្ថិតនៅក្នុងគ្រាប់ពូជនោះ៖ ពួកវាបង្កើតវា ហើយក៏ចិញ្ចឹមបំប៉នវា ដើម្បីឲ្យជីវិតមានរាងកាយកើតឡើង»។

Verse 41

एवमन्नाद्धि सूर्यश्ष पवन: शुक्रमेव च । एक एव स्मृतो राशिस्ततो भूतानि जज्ञिरे,इस तरह सूर्य, वायु और वीर्य एक ही राशि हैं जो अन्नसे प्रकट हुए हैं। उन्हींसे समस्त प्राणियोंकी उत्पत्ति हुई है

នារ៉ទៈបាននិយាយថា៖ «ដូច្នេះ ពីអាហារពិតប្រាកដ ក៏កើតមានព្រះអាទិត្យ ខ្យល់ និងសូម្បីតែទឹកកាម។ ទាំងនេះត្រូវបានចងចាំថាជាមហាសមាសមួយតែមួយ; ហើយពីប្រភពនោះ សត្វទាំងអស់កើតមក»។

Verse 42

प्राणान्‌ ददाति भूतानां तेजश्न भरतर्षभ । गृहमभ्यागतायाथ यो दद्यादन्नमर्थिने,भरतश्रेष्ठ) जो घरपर आये हुए याचकको अन्न देता है, वह सब प्राणियोंको प्राण और तेजका दान करता है

នារ៉ទៈបាននិយាយថា៖ «ឱ វីរបុរសក្នុងពួកភារតៈ! អ្នកណាដែលផ្តល់អាហារដល់អ្នកសុំទានក្រីក្រដែលមកដល់ផ្ទះរបស់ខ្លួន នោះគឺដូចជាបានប្រទានដង្ហើមជីវិត និងពន្លឺកម្លាំងដល់សត្វទាំងអស់»។

Verse 43

भीष्म उवाच नारदेनैवमुक्तो5हमदामन्नं सदा नृप । अनसूयुस्त्वमप्यन्नं तस्माद्‌ देहि गतज्वर:

ភីෂ្មៈបាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពេលនារ៉ទៈបានប្រាប់ខ្ញុំដូចនេះអំពីមហិមារបស់ការបរិច្ចាគអាហារ តាំងពីពេលនោះមក ខ្ញុំតែងតែបរិច្ចាគអាហារជានិច្ច។ ដូច្នេះ អ្នកក៏ចូរលះបង់ការរិះគន់ និងការច嫉ឈ្នានីស ហើយបន្តបរិច្ចាគអាហារជានិច្ច; សូមឲ្យក្តៅក្រហាយនៃទុក្ខព្រួយរបស់អ្នករលាយបាត់»។

Verse 44

दत्त्वान्नं विधिवद्‌ राजन विप्रेभ्यस्त्वमिति प्रभो | यथावदनुरूपेभ्यस्तत: स्वर्गमवाप्स्यसि,राजन! प्रभो! तुम सुयोग्य ब्राह्मणोंको विधिपूर्वक अन्नका दान करके उसके पुण्यसे स्वर्गलोकको प्राप्त कर लोगे

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ ឱ ព្រះអម្ចាស់—បើព្រះអង្គបានប្រគេនអាហារដោយគោរពតាមវិធីបញ្ញត្តិដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលសមគួរ នោះដោយបុណ្យនៃទាននោះ ព្រះអង្គនឹងបានទៅដល់សួគ៌ា ឱ ព្រះមហាក្សត្រ»។

Verse 45

अन्नदानां हि ये लोकास्तांस्त्वं शूणु जनाधिप । भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनाम्‌

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ឱ មហាប្រជាធិបតី សូមស្តាប់—ខ្ញុំនឹងប្រាប់អំពីលោកទាំងឡាយដែលជាផលនៃទានអាហារ។ នៅសួគ៌ា គេឃើញគេហដ្ឋានរបស់មហાત્મា អ្នកប្រគេនអាហារ ទាំងនោះភ្លឺរលោងចែងចាំងជានិច្ច»។

Verse 46

तारासंस्थानि रूपाणि नानास्तम्भान्वितानि च । चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च

«គេហដ្ឋានទាំងនោះមានរាងរលោងដូចផ្កាយ តុបតែងដោយសសរជាច្រើន។ វាភ្លឺស ដូចវង់ព្រះចន្ទ ហើយមានសំណាញ់ខ្សែកណ្ដឹងតូចៗព្យួរតាមជាយ»។

Verse 47

तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च । अनेकशतभौमानि सान्तर्जलचराणि च

«មានគេហដ្ឋានខ្លះភ្លឺក្រហមដូចព្រះអាទិត្យវ័យក្មេងពេលព្រឹក; ខ្លះនៅថេរមិនចលនា ខ្លះវិលវល់ដូចវិមានលើអាកាស។ ជាច្រើនមានបន្ទប់ និងជាន់រាប់រយ; ហើយនៅខាងក្នុងមានអាងទឹក មានសត្វទឹករស់នៅពេញលេញ»។

Verse 48

वैदूर्यार्फप्रकाशानि रौप्पयरुक्ममयानि च । सर्वकामफलाश्लापि वृक्षा भवनसंस्थिता:

ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «គេហដ្ឋានខ្លះចែងចាំងដូចព្រះអាទិត្យ ដោយពន្លឺនៃមណីវೈទូរ្យ (cat’s-eye); ខ្លះធ្វើពីប្រាក់ និងមាស។ នៅក្នុងគេហដ្ឋានទាំងនោះមានដើមឈើជាច្រើនឈរតុបតែង ឲ្យផ្លែដែលបំពេញសេចក្តីប្រាថ្នាទាំងអស់»។

Verse 49

वाप्यो वीथ्य: सभा: कूपा दीर्घिकाश्वैव सर्वश: । घोषवन्ति च यानानि युक्तान्यथ सहस्रश:

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «នៅក្នុងលំនៅឋានទាំងនោះ មានគ្រប់ទិសទាំងអស់ ទាំងអណ្ដូងជណ្ដើរចុះ (stepwells) និងផ្លូវលំហែៗ សាលាប្រជុំ អណ្ដូងទឹក និងស្រះវែងៗ; ហើយក៏មានយានជំនិះរាប់ពាន់រាប់ម៉ឺន ដែលបានចងសេះរួច—រថសង្គ្រាម និងយានដទៃៗ—បន្លឺសំឡេងធ្ងន់ជ្រៅរលំរលាយ។»

Verse 50

भक्ष्यभोज्यमया: शैला वासांस्याभरणानि च । क्षीरं स्रवन्ति सरितस्तथा चैवान्नपर्वता:,वहाँ भक्ष्य-भोज्य पदार्थोंके पर्वत, वस्त्र और आभूषण हैं। वहाँकी नदियाँ दूध बहाती हैं। अन्नके पर्वतोपम ढेर लगे रहते हैं

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «នៅទីនោះ មានភ្នំនៃអាហារដែលគួរញ៉ាំគួររីករាយ ព្រមទាំងសម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ។ ទន្លេនៅទីនោះហូរទឹកដោះគោ ហើយគំនរអង្ករនិងធញ្ញជាតិគរឡើងដូចភ្នំ។»

Verse 51

प्रासादा: पाण्डुराभ्राभा: शय्याश्व॒ काज्चनोज्ज्वला: । तान्यन्नदा: प्रपद्यन्ते तस्मादन्नप्रदो भव

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «នៅក្នុងលំនៅឋានទាំងនោះ មានប្រាសាទភ្លឺស ដូចពពកស និងគ្រែដែលរលោងចែងចាំងដោយមាស។ វិមានដ៏រុងរឿងទាំងនោះ គឺជាផលដែលអ្នកឧបត្ថម្ភអាហារបានទៅដល់; ដូច្នេះ អ្នកចូរធ្វើជាអ្នកឧបត្ថម្ភអាហារ។»

Verse 52

एते लोका: पुण्यकृता अन्नदानां महात्मनाम्‌ | तस्मादन्नं प्रयत्नेन दातव्यं मानवैर्भुवि

ភីស្មាបានមានព្រះវាចា៖ «លោកទាំងនេះ ជាលោកដែលកើតពីបុណ្យ សម្រាប់មហាបុរសចិត្តធំ អ្នកឧបត្ថម្ភអាហារ។ ដូច្នេះ នៅលើផែនដីនេះ មនុស្សទាំងឡាយគួរខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបរិច្ចាគអាហារ។»

Verse 63

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि अन्नदानप्रशंसायां त्रिषष्टितमो5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें अन्नदानकी प्रशंसाविषयक तिरसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

ដូច្នេះ ក្នុង «មហាភារត» ដ៏បរិសុទ្ធ នៅក្នុង «អនុសាសនបರ್ವ» ក្នុងផ្នែក «ធម៌នៃទាន» ជំពូកទី៦៣ ដែលសរសើរអំពីទានអាហារ បានបញ្ចប់ដោយប្រការនេះ។