Shloka 5
Adhyāya 57: Tapas–Dāna Phala
On the Fruits of Austerity and Giving
भारत! उस समय राजा कुशिकने वहाँ शिल्पियोंके अभिप्रायके अनुसार निर्मित और भी बहुत-से दिव्य पदार्थ देखे। कहीं चाँदीके शिखरोंसे सुशोभित पर्वत, कहीं कमलोंसे भरे सरोवर, कहीं भाँति-भाँतिकी चित्रशालाएँ तथा तोरण शोभा पा रहे थे। भूमिपर कहीं सोनेसे मढ़ा हुआ पक्का फर्श और कहीं हरी-हरी घासकी बहार थी ।।
bhārata! tadā rājā kuśiko tatra śilpinām abhiprāyānusāreṇa nirmitaṃ bahuvidhaṃ divyaṃ dravyajātaṃ dadarśa—kvacit rajataśikharaiḥ śobhitāḥ parvatāḥ, kvacit kamalapūrṇāni sarāṃsi, kvacit citraśālāḥ toraṇāni ca virājante; bhūmau kvacit suvarṇamaṇḍitaṃ dṛḍhaṃ talaṃ, kvacit haritaharitā tṛṇarājiḥ. sahakārān praphullāṃś ca ketakoddālakān varān | aśokān sahakundāṃś ca phullāṃś caivātimuktakān ||
ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ភារតៈ នៅពេលនោះ ព្រះរាជា គុសិកា បានឃើញវត្ថុទិព្វអស្ចារ្យជាច្រើនទៀត ដែលស្ថាបនាឡើងតាមគំនិត និងគម្រោងរបស់សិប្បករ។ កន្លែងមួយមានភ្នំតុបតែងដោយកំពូលប្រាក់; កន្លែងមួយទៀតមានស្រះពោរពេញដោយផ្កាឈូក; កន្លែងផ្សេងទៀតមានសាលារូបគំនូរ និងទ្វារធំៗដ៏រុងរឿង។ លើដី កន្លែងខ្លះមានជាន់រឹងប៉ាន់មាស ខណៈកន្លែងខ្លះទៀតស្រស់បំព្រងដោយស្មៅបៃតង។ ព្រះអង្គក៏បានឃើញដើមឈើរីកផ្កាពេញលេញ—ស្វាយ កេតក និងឧទ្ធាលក; អសោកជាមួយគុនដា; និងអតិមុកតកកំពុងរីក—ដូចជាទេសភាពមង្គលនៃសម្បត្តិ និងសេចក្តីរុងរឿងដែលរៀបចំយ៉ាងប្រណិត»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage underscores a dharmic ideal of kingship where prosperity and beauty are not mere luxury but signs of ordered governance and auspiciousness—human skill (śilpa) aligned with right intention produces a harmonious environment that supports ethical life.
Bhishma describes how King Kushika beholds a marvelously constructed setting: silver-peaked mountains, lotus lakes, painted halls, ornate gateways, gold-laid floors, green grass, and many blossoming trees—an immersive vision of cultivated, almost celestial splendour.