Shloka 45
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
प्रसिद्ध भाषितं दाने नैषां प्रत्यायकं पुन: । ये मन्यन्ते क्रयं शुल्क न ते धर्मविदो नरा:
bhīṣma uvāca | prasiddhaṃ bhāṣitaṃ dāne naiṣāṃ pratyāyakaṃ punaḥ | ye manyante krayaṃ śulkaṃ na te dharmavido narāḥ |
ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ក្នុងរឿងការប្រគល់ (ជាពិសេសការប្រគល់កូនស្រី) មានពាក្យនិយាយដែលល្បីក្នុងមនុស្សលោក៖ គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែហៅវាថា ‘អំណោយកូនស្រី’។ ដូច្នេះ សម្រាប់អ្នកដែលចាត់ទុកអាពាហ៍ពិពាហ៍ថាបានបង្កើតឡើងត្រឹមតែដោយថ្លៃឬតម្លៃទិញ នោះគ្មានភស្តុតាងដែលអាចធ្វើឲ្យពាក្យរបស់ពួកគេមានទំនុកចិត្តបានឡើយ។ មនុស្សដែលទទួលស្គាល់ ‘ការទិញ’ និង ‘ថ្លៃកូនក្រមុំ’ ជាអំណាច គឺមិនមែនជាអ្នកដឹងធម៌ទេ»។
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Marriage involving a daughter should be understood in the ethical frame of dāna (gift), not as a commercial transaction; treating it as purchase or fee-based undermines dharma and lacks true moral authority.
Bhishma is instructing on dharma and social conduct, rejecting the idea that a marriage is validated by payment (śulka/kraya) and affirming the culturally and morally recognized notion of kanyādāna (giving the maiden) as the proper understanding.