Shloka 24
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
नैकान्तो दोष एकस्मिंस्तदा केनोपपद्यते | धर्मतो यां प्रयच्छन्ति यां च क्रीणन्ति भारत
naikānto doṣa ekasmiṁs tadā kenopapadyate | dharmato yāṁ prayacchanti yāṁ ca krīṇanti bhārata ||
ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «កំហុសមិនកើតឡើងដោយដាច់ខាតនៅខាងតែមួយទេ—ហេតុអ្វីបានជាអាចបង្កើតការចោទប្រកាន់ក្នុងករណីបែបនោះ? ឱ ភារតៈ! កាលណាបងប្អូន និងញាតិមិត្តរបស់កញ្ញា បានប្រគល់នាងតាមធម៌ដោយពិធីប៉ាណិគ្រាហណ (pāṇigrahaṇa) ឬសូម្បីតែប្រគល់ដោយទទួលតម្លៃក៏ដោយ បុរសដែលរៀបការតាមរបៀបត្រឹមត្រូវ—ឬអ្នកដែលបានបង់តម្លៃ—នាំនាងទៅផ្ទះរបស់ខ្លួន នោះមិនមានកំហុសខាងសីលធម៌ឡើយ។ ក្នុងស្ថានភាពនោះ កំហុសនឹងកើតឡើងដូចម្តេចបាន?»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma argues that moral blame cannot be assigned absolutely to one party when a marriage occurs through socially recognized means—whether by lawful gifting of the bride or by a transaction accepted in that context; thus, taking the bride home in such a case is not, by itself, a doṣa.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and social conduct. Here he addresses a question about the legitimacy and fault (doṣa) in certain forms of marriage acquisition, asserting that in the described circumstances culpability does not arise.