Shloka 23
Strī-satkāra (On honoring women) — Mahābhārata 13.46
Devanagari script
एता हि मनुजव्याघ्र तीक्ष्णास्ती क्ष्णपराक्रमा: । नासामस्ति प्रियो नाम मैथुने सड़मेति यः
Translation
វិពុលៈបាននិយាយថា៖ «ឱ មនុស្សសីហា! ស្ត្រីទាំងនោះមានសភាពមុតស្រួច និងមានអំណាចខ្លាំងពិបាកទ្រាំ។ មិនមានបុរសណាម្នាក់ជាទីស្រឡាញ់របស់នាងជាអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ; នៅពេលរួមភេទ បុរសដែលនៅជាមួយនាង គឺជាទីស្រឡាញ់ត្រឹមតែរយៈពេលនោះប៉ុណ្ណោះ»។
Word by Word
एताःthese (women)
एताः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
मनुजव्याघ्रO tiger among men
मनुजव्याघ्र:
TypeNoun (vocative address)
Rootमनुजव्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
तीक्ष्णाःsharp/harsh
तीक्ष्णाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
FormFeminine, Nominative, Plural
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
क्ष्णपराक्रमाःof fierce valor/with fierce prowess
क्ष्णपराक्रमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootतीक्ष्णपराक्रम
FormFeminine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
आसाम्of these (women)
आसाम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Genitive, Plural
अस्तिis/exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
प्रियःa dear one/beloved
प्रियः:
Karta
TypeNoun/Adjective
Rootप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
नामindeed/so-called (emphatic)
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
मैथुनेin sexual union
मैथुने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमैथुन
FormNeuter, Locative, Singular
सङ्गम्companionship/association
सङ्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootसङ्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
एतिgoes/attains
एति:
TypeVerb
Rootइ
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषसिंहO lion among men
पुरुषसिंह:
TypeNoun (vocative address)
Rootपुरुषसिंह
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
विपुल उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes