Shloka 9
Vipula’s Guru-Obedience, Divine Flowers, and the Peril of Others’ Oaths (विपुलोपाख्यानम्—पुष्पप्राप्तिः शपथ-प्रसङ्गश्च)
Devanagari script
स्त्रीबुद्ध्या न विशिष्येत तास्तु रक्ष्या: कथं नरै: । जिस नीतिशास्त्रको शुक्राचार्य जानते हैं, जिसे बृहस्पति जानते हैं, वह भी स्त्रीकी बुद्धिसे बढ़कर नहीं है। ऐसी स्त्रियोंकी रक्षा पुरुष कैसे कर सकते हैं ।।
Translation
បញ្ញារបស់ស្ត្រី មិនអន់ជាងអ្វីទាំងអស់ឡើយ; តែស្ត្រីទាំងនោះគួរត្រូវបានការពារ—តើបុរសនឹងការពារបានដូចម្តេច? សូម្បីនីតិសាស្ត្រដែល សុក្រចារ្យ ដឹង និង ប្រ្ហស្បតិ ដឹង ក៏មិនលើសបញ្ញារបស់ស្ត្រីឡើយ។ ដូច្នេះ បុរសនឹងអាចការពារស្ត្រីបែបនេះបានយ៉ាងไร? គេថា “អសច្ចៈ” ក៏អាចហៅថា “សច្ចៈ” ហើយ “សច្ចៈ” ក៏អាចក្លាយជាអសច្ចៈដូចគ្នា។
Word by Word
स्त्रीबुद्ध्याby/with a woman's intellect
स्त्रीबुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootस्त्रीबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विशिष्येतshould excel / should be superior
विशिष्येत:
TypeVerb
Rootविशिष्
FormVidhi-linga, Optative, 3rd, Singular, Atmanepada
ताःthose (women)
ताः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Plural
तुbut / indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
रक्ष्याःto be protected / protectable
रक्ष्याः:
TypeAdjective
Rootरक्ष्य
FormFeminine, Nominative, Plural
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
नरैःby men
नरैः:
Karana
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
युधिछिर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes