Shloka 27
अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
युधिष्ठिने पूछा-पितामह! मनुष्य किस समय धर्मका आचरण करे? कब अर्थोपार्जनमें लगे तथा किस समय सुखभोगमें प्रवृत्त हो? यह मुझे बताइये ।।
Bhīṣma uvāca: kalyam arthaṃ niṣeveta tato dharmam anantaram | paścāt kāmaṃ niṣeveta na ca gacchet prasaṅgitām ||
ភីष្ម បានទូលថា៖ «ព្រះរាជា អ្នកគួរចាប់ផ្តើមដោយស្វែងរកទ្រព្យតាមពេលវេលាសមរម្យ; បន្ទាប់មកភ្លាមៗ អនុវត្តធម៌; ហើយក្រោយមកទើបអាចស្វែងរកកាមៈ (សេចក្តីរីករាយ)។ តែចូរកុំធ្លាក់ចូលក្នុងការចងចិត្ត និងការលង់លិចក្នុងកាមៈ»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches a disciplined sequencing of human aims: secure one’s livelihood (artha) in a timely way, then practice dharma, and only then enjoy pleasures (kama), while avoiding addiction or over-attachment to pleasure.
In the Anushasana Parva, Yudhishthira asks Bhishma about proper timing for dharma, wealth-seeking, and enjoyment. Bhishma responds with a practical ethical schedule and a warning against becoming entangled in sensual indulgence.