Shloka 123
Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu
Gṛhastha-Vrata
दुर्योधनो नाम महान् राजा राजर्षिसत्तम: | इन्द्रके समान शरीरवाले राजा दुर्जयके एक पुत्र हुआ जो अभश्विनीकुमारोंके समान कान्तिमान् था। उसका नाम था दुर्योधन। वह राजर्षियोंमें श्रेष्ठ महान् राजा था
duryodhano nāma mahān rājā rājarṣi-sattamaḥ | indrake samāna-śarīra-vāle rājā durjayake eka putra huā yo 'śvinī-kumāroṃ ke samāna kāntimān thā | usakā nāma thā duryodhanaḥ | sa rājarṣīṣu śreṣṭhaḥ mahān rājā āsīt |
ភីෂ្មៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ មានព្រះមហាក្សត្រដ៏អស្ចារ្យមួយព្រះនាម ទុរយោធនៈ ជាអ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមរាជឥសី។ ចំពោះព្រះបាទ ទុរជយ ដែលមានរាងកាយដូចព្រះឥន្ទ្រា បានប្រសូត្រព្រះរាជបុត្រតែមួយ អភិរម្យរលោងដូចអស្វិនីកុមារៈ។ ព្រះរាជបុត្រនោះមានព្រះនាម ទុរយោធនៈ។ ព្រះអង្គជាព្រះមហាក្សត្រដ៏ខ្លាំងក្លា ត្រូវបានរាប់ថាជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមរាជឥសី—រឿងនេះបង្ហាញថា ភាពរុងរឿងខាងក្រៅ និងវង្សត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់ អាចនៅរួមជាមួយការសាកល្បងធម៌ ដែលពេលក្រោយទើបកំណត់តម្លៃពិតនៃអ្នកគ្រប់គ្រង។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds the Mahābhārata’s ethical lens: noble birth, divine-like appearance, and public acclaim do not by themselves guarantee dharmic conduct. True greatness of a ruler is ultimately measured by choices, restraint, and adherence to dharma rather than by splendor or reputation.
Bhishma is describing a king named Duryodhana, presenting his exalted status and the circumstances of his birth: he is the sole son of King Durjaya, compared in form to Indra and in radiance to the Aśvinī twins. The narration functions as a laudatory genealogical/character introduction.