Shloka 9
अध्याय १६ — शङ्कर-उमा-वरदानम् तथा तण्डि-स्तुतिः (Śaṅkara–Umā Boon-Granting and Taṇḍi’s Hymn)
मनोरिन्द्राग्निमरुतां विश्वस्य ब्रह्मणो गतिम् । अग्राह्ममचलं शुद्ध बुद्धिग्राह्मा मनोमयम्
manor indrāgnimarutāṁ viśvasya brahmaṇo gatim | agrāhyam acalaṁ śuddhaṁ buddhigrāhyaṁ manomayam ||
ព្រះវាយុបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ព្រះអង្គជាគោលដៅ និងដំណើររបស់ចិត្ត (មនស), របស់ឥន្ទ្រ, អគ្គនី និងក្រុមមរុត—ពិតប្រាកដជារបស់សកលលោកទាំងមូល ហើយសូម្បីតែរបស់ព្រះព្រហ្មា។ ទោះយ៉ាងណា ព្រះអង្គមិនអាចត្រូវបានចាប់យកដោយចិត្ត និងអារម្មណ៍ទាំងឡាយឡើយ។ មិនអាចកាន់កាប់បាន មិនរវើរវាយ បរិសុទ្ធ—ត្រូវបានសម្រេចដោយបញ្ញាដែលភ្ញាក់ដឹង ហើយស្ថិតនៅជាសារសំខាន់ខាងក្នុងនៃចិត្ត»។
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the Supreme principle is the ultimate ‘gati’ (reach/ground) even for cosmic powers like Indra, Agni, the Maruts, and Brahmā, yet it cannot be captured by ordinary mind and senses. It is realized through purified discriminative intellect (buddhi) and is intimated as the inner essence behind mental activity.
Vāyudeva is speaking in a didactic context, describing the nature of the highest reality: transcending sensory grasp, unmoving and pure, while still being the inner basis of mind and the ultimate course of all beings and deities.