Shloka 83
कामदेव: कामपाल: कामी कान्तः कृतागम: । अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोडनन्तो धनंजय:
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ | anirdeśyavapur viṣṇur vīro 'nanto dhanañjayaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះអង្គត្រូវហៅថា កាមទេវៈ—ព្រះដ៏ឧត្តមដែលគ្រប់គ្រងបំណងប្រាថ្នាទាំងអស់របស់អ្នកស្វែងរកគោលបំណងជីវិតទាំងបួន; កាមបាលៈ—អ្នកបំពេញ និងការពារបំណងរបស់អ្នកបូជាដែលមានក្តីប្រាថ្នា; កាមី—អ្នកប្រាថ្នាចំពោះអ្នកជាទីស្រឡាញ់របស់ព្រះអង្គ; កាន្តៈ—មានរូបសម្បត្តិគួរឱ្យមន្តស្នេហ៍លើសលប់; ក្រឹតាគមៈ—អ្នករៀបចំ និងបង្កើតវេទ និងសាស្ត្រ; អនិរទេស្យវពុះ—មានកាយទេវភាពមិនអាចពណ៌នាបាន; វិષ્ણុ—ព្រះអម្ចាស់ពេញទូលាយ; វីរៈ—អ្នកខ្លាំងក្លាមានអំណាចអស្ចារ្យ; អនន្តៈ—គ្មានដែនកំណត់ក្នុងរូប សក្តិ អេស្វរីយៈ និងគុណ; និង ធនញ្ជយៈ—អ្នកឈ្នះទ្រព្យសម្បត្តិ ដែលបង្ហាញជាអរជុនក្នុងការឈ្នះទិសទាំងបួន។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a cluster of divine epithets to show that the Supreme (identified with Viṣṇu) is simultaneously the source of human aspirations (including desire), the fulfiller of devotees’ aims, the transcendent reality beyond description, and the limitless Lord—thus integrating worldly aims (puruṣārthas) within a dharmic, God-centered framework.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and devotion; here he continues a litany of names/glories of the Lord, explaining how various titles (Kāmadeva, Ananta, Dhanañjaya, etc.) apply to the same divine being and what each signifies.