Shloka 71
महावराहो गोविन्द: सुषेण: कनकाड्रदी । गुह्रो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधर:
bhīṣma uvāca | mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī | guhyo gabhīro gahano guptaś cakragadādharaḥ ||
ភីṣ្មៈបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះអង្គគឺ គោវិន្ទៈ—មហាវរាហៈ; ព្រះអង្គបានទទួលរូបវរាហដ៏អស្ចារ្យ។ ព្រះអង្គគឺ សុសេណៈ—មានកងពលសហាយដ៏ស្រស់ស្អាត; កនកាង្គដី—ពាក់កងដៃមាស; គុហ្យៈ—លាក់ខ្លួនក្នុងអាកាសសម្ងាត់នៃបេះដូង; គភីរៈ—ជ្រៅជ្រះមិនអាចវាស់បាន; គហនៈ—ចូលដល់សារសំខាន់បានលំបាក; គុប្តៈ—លើសពីពាក្យ និងចិត្ត; និង ចក្រ-គដាធរៈ—អ្នកកាន់ចក្រ និងគដា ដើម្បីការពារភក្តិ។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverent remembrance of the Lord through epithets that unite transcendence and moral guardianship: He is beyond speech and mind (guhya, gupta) yet actively protects dharma (cakragadādhara). Devotion is presented as an ethical refuge grounded in the Lord’s power to restore and safeguard.
Bhishma is reciting a sequence of divine names praising Govinda (Viṣṇu/Kṛṣṇa). Each name highlights an aspect of the deity—incarnation as Varāha, majestic attendants, divine adornment, hidden inner presence, profundity, and protective weapon-bearing—within the broader Anuśāsana Parva context of instruction on dharma and sacred praise.