Shloka 48
अच्युत: प्रथित: प्राण: प्राणदो वासवानुज: । अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्त: प्रतिष्ठित:
acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado vāsavānujaḥ | apāṁ nidhir adhiṣṭhānam apramattaḥ pratiṣṭhitaḥ ||
ភីស្មៈបានមានព្រះវាចា៖ «ព្រះអង្គគឺ អច្យុតៈ—មិនរអិលរអួល មិនប្រែប្រួលដោយវិការណ៍ណាមួយ; ព្រះអង្គគឺ ប្រថិតៈ—ល្បីល្បាញថាជាមូលហេតុនៃការកើតឡើង និងរបៀបរបបនៃលោក; ព្រះអង្គគឺ ប្រាណៈ—ដង្ហើមជីវិតសកល ដែលថែរក្សាសត្វលោក; ព្រះអង្គគឺ ប្រាណដៈ—អ្នកប្រទានជីវិត បំប៉ន និងគាំទ្រសព្វសត្វ; ព្រះអង្គគឺ វាសវានុជៈ—កើតជាប្អូនរបស់ឥន្ទ្រ ក្នុងអវតារវាមនៈ; ព្រះអង្គគឺ អបាំ និធិ—ឃ្លាំងទឹក គឺសមុទ្រដែលប្រមូល និងរក្សាទឹកទាំងឡាយ; ព្រះអង្គគឺ អធិષ્ઠានៈ—មូលដ្ឋានគាំទ្រនៃសត្វទាំងអស់; ព្រះអង្គគឺ អប្រមត្តៈ—តែងតែប្រុងប្រយ័ត្ន មិនធ្វេសប្រហែស; និង ព្រះអង្គគឺ ប្រតិષ્ઠិតៈ—ឈរមាំក្នុងមហិមារបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches contemplative devotion through divine names: the Supreme is portrayed as changeless, life-sustaining, the cosmic foundation, and ever-vigilant. Remembering these epithets frames dharma as grounded in a stable, sustaining divine order rather than in human fluctuation or negligence.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and devotion. Here he continues a litany of Viṣṇu’s names (a section associated with the Viṣṇu-sahasranāma tradition), explaining the Lord’s attributes through epithets that connect theology with cosmic functions (life, support, vigilance).