Shloka 30
उपेन्द्रो वामन: प्रांशुरमोघ: शुचिरूर्जित: । अतीन्द्र: संग्रह: सर्गो धृतात्मा नियमो यम:
upendro vāmanaḥ prāṁśur amoghaḥ śucir ūrjitaḥ | atīndraḥ saṁgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ ||
ភីष្មៈបានមានពាក្យថា៖ ព្រះអង្គគឺឧបេន្ទ្រ—ប្អូនតូចរបស់ឥន្ទ្រ; គឺវាមនៈ—អ្នកចុះមកជារូបវាមនៈ; គឺអ្នកខ្ពស់លើស ដែលជំហានឆ្លងកាត់លោកទាំងបី; គឺអមោឃៈ—សកម្មភាពមិនដែលឥតផល; គឺសុចិ—បរិសុទ្ធ ដែលបរិសុទ្ធអ្នករំលឹក សរសើរ និងបូជានមស្ការ; គឺឧರ್ಜិតៈ—មហាបល; គឺអតីន្ទ្រៈ—លើសឥន្ទ្រដោយចំណេះដឹង និងអធិបតេយ្យដោយកំណើត; គឺសង្គ្រះ—អ្នកប្រមូលសត្វលោកទាំងអស់នៅពេលប្រល័យ; គឺសರ್ಗៈ—មូលហេតុនៃសೃષ્ટិ; គឺធ្រឹតાત્મា—អ្នកកាន់ខ្លួនឯង ដែលទោះមិនកើតក៏អាចយករូបដោយព្រះឆន្ទៈ; គឺនិយមៈ—គោលការណ៍នៃការកំណត់ឲ្យសត្វលោកនៅក្នុងសិទ្ធិដែនកំណត់របស់ខ្លួន; ហើយគឺយមៈ—អ្នកគ្រប់គ្រងខាងក្នុង ដែលត្រួតត្រាពីក្នុងបេះដូង។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the divine is not only an object of worship but also the very structure of moral and cosmic regulation: creation and dissolution, strength and purity, and especially niyama/yama—restraint and inner governance—by which beings are held to their proper dharma.
Bhīṣma is reciting a sequence of honorific names (epithets) of Viṣṇu, highlighting his avatāra as Vāmana/Trivikrama and his roles as purifier, supreme lord beyond Indra, creator, withdrawer at pralaya, and inner regulator (yama) who disciplines from within.