Shloka 15
Pratyakṣa–Āgama–Ācāra: Doubt, Proof, and the Practice of Dharma (प्रत्यक्ष–आगम–आचारविचारः)
अष्टमीयज्ञपरता चातुर्मास्यनिषेवणम् । पौर्णमासादयो यज्ञा नित्ययज्ञस्तथैव च
aṣṭamīyajñaparatā cāturmāsyaniṣevaṇam | paurṇamāsādayo yajñā nityayajñas tathaiva ca ||
ព្រះមហាទេវៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ «សម្រាប់វានប្រស្ថ (vānaprastha) អ្នកស្នាក់នៅព្រៃ វិន័យត្រឹមត្រូវគឺ៖ ឧស្សាហ៍ឧបាសនាយញ្ញអស្តមី (Aṣṭamī) គឺពិធីអស្តកា (Aṣṭakā) នៅថ្ងៃចន្ទគតិទី៨; កាន់វ្រតចាតុർമាស្យ (Cāturmāsya) តាមរដូវ; ហើយធ្វើពិធីបូជាចាប់ពីបោរណមាស (Paurṇamāsa) ជាប្រចាំ រួមទាំងយញ្ញប្រចាំថ្ងៃដែលជាកាតព្វកិច្ច។ ដោយនេះ ការតាំងចិត្តក្នុងធម៌ និងការថ្វាយបង្គំតាមវិន័យ ក្លាយជាមូលដ្ឋានសីលធម៌នៃជីវិតវានប្រស្ថ»។
श्रीमहेश्वर उवाच
Educational Q&A
The verse defines vānaprastha-dharma as disciplined continuity in sacred obligations: observing periodic vows (Cāturmāsya), performing calendrical rites (like Paurṇamāsa), and maintaining daily worship/sacrifice (nitya-yajña). Ethical life here is framed as steadiness, restraint, and fidelity to prescribed duty.
Maheśvara is instructing about the duties of the forest-dweller stage of life. Rather than describing an external event, the passage lists the ritual and vow-based practices that constitute the vānaprastha’s regulated religious routine.