Shloka 82
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
Devanagari script
पात्रमौदुम्बरं गृह मधुमिश्र॑ तपोधन । कृतं भवति तै: श्राद्धं सरहस्यं यथार्थवत्
Translation
ឥន្ទ្រៈ (Śakra) មានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះតាបស អ្នកសម្បូរដោយតបៈ! ចូរយកភាជន៍ឧទុម្ពរ (udumbara) ហើយយកទឹកលាយទឹកឃ្មុំ; ដោយការបូជានោះ ពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) របស់ពួកគេក៏ក្លាយជាសម្រេចត្រឹមត្រូវ ព្រមទាំងមានមន្តសម្ងាត់ និងអនុវត្តន៍តាមគន្លងគ្រប់ប្រការ។»
Word by Word
पात्रम्vessel, bowl
पात्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
औदुम्बरम्made of udumbara wood
औदुम्बरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootऔदुम्बर
FormNeuter, Accusative, Singular
गृहाणtake, accept
गृहाण:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
मधु-मिश्रम्mixed with honey
मधु-मिश्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमधुमिश्र
FormNeuter, Accusative, Singular
तपोधनO ascetic (one whose wealth is austerity)
तपोधन:
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Vocative, Singular
कृतम्done, performed
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative, Singular
भवतिbecomes, is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तैःby them
तैः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
श्राद्धम्śrāddha rite (ancestral offering)
श्राद्धम्:
TypeNoun
Rootश्राद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
स-रहस्यम्together with the (proper) secret/inner procedure
स-रहस्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरहस्य
FormNeuter, Accusative, Singular
यथार्थवत्properly, correctly, as it should be
यथार्थवत्:
TypeIndeclinable
Rootयथार्थवत्
तपोधनO ascetic
तपोधन:
TypeNoun
Rootतपोधन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
शक्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes