Shloka 8
अहिंसा-आत्मौपम्य-उपदेशः | Instruction on Ahiṃsā and Self-Comparison Ethics
राजेन्द्र! ज्येष्ठा नक्षत्रसे ग्रीवाकी, श्रवणसे दोनों कानोंकी, पुष्य नक्षत्रकी स्थापनासे मुखकी तथा स्वाती नक्षत्रसे दाँतों और ओठोंकी भावना बतायी जाती है ।।
bhīṣma uvāca | rājendra! jyeṣṭhā-nakṣatreṇa grīvā, śravaṇa-nakṣatreṇa ubhau karṇau, puṣya-nakṣatra-sthāpanayā mukhaṃ tathā svātī-nakṣatreṇa dantā oṣṭhāś ca bhāvyante | hāsaṃ śatabhiṣā caiva maghāṃ caivātha nāsikām | netre mṛgaśiro vidyāl lalāṭe mitram eva tu ||
ភីष្មបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ដោយនក្ខត្រ ជ្យេṣ្ឋា គួរត្រូវគិតថាជា ក; ដោយ Śravaṇa ជា ត្រចៀកទាំងពីរ; ដោយ Puṣya ដែលបានដាក់តាំង ជា មុខ; និងដោយ Svātī ជា ធ្មេញ និងបបូរមាត់។ ចូរដឹងថា Śatabhiṣaj ជា ស្នាមញញឹម, Maghā ជា ច្រមុះ, Mṛgaśiras ជា ភ្នែក, និង Mitra (Anurādhā) ជា ថ្ងាស»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a symbolic correspondence between specific nakṣatras and parts of the human face and head, presenting the body as a microcosm mapped onto the cosmic order—an instructive, ritual-cosmological way of contemplating harmony between person and universe.
Bhīṣma, instructing the king (Yudhiṣṭhira), continues a didactic exposition in which he assigns various lunar mansions to bodily features (neck, ears, face, teeth, lips, smile, nose, eyes, forehead), likely as part of a broader teaching on auspicious arrangements, ritual visualization, or cosmological symbolism.