Adhyaya 47
Purva BhagaAdhyaya 4725 Verses

Adhyaya 47

जम्बूद्वीपस्य नववर्षविभागः रुद्रस्य अष्टक्षेत्रसन्निधिः नाभि-ऋषभ-भरतकथा

សូតាបន្តពណ៌នាភូវនកោសៈ ព្រះព្រីយវ្រាតាប្រគល់អគ្នីធ្រាជាអធិបតីជម្ពូទ្វីប ហើយរៀបរាប់កូនប្រុស៩នាក់ ដែលបានចែកគ្រប់គ្រងវර්ෂៈនីមួយៗ៖ នាភិ(ហេម), គិំពុរុស(ហេមកូដ), ហរិ(នៃសធ), អិលាវ្រឹត(មេរុកណ្ដាល), រាម្យក(នីឡាស្រិត), ហិរ៉ន្មាន(ស្វេតខាងជើង), គុរុ(ស្រឹង្គវាន), ភទ្រាស្វ(មាល្យវត), កេតុម៉ាល(គន្ធមាទន)។ បន្ទាប់មកលើកឡើងតំបន់សុភមង្គល៨ (លើកលែងអិលាវ្រឹត) ដែលជាសិទ្ធៈដោយធម្មជាតិ មិនពឹងយុគ មិនមានវណ្ណ-អាស្រម ឬភ័យចាស់ស្លាប់ ព្រោះរុទ្រាបង្កើត «អഷ്ടក្សេត្រ» និងស្ថិតជានិច្ចជិតស្និទ្ធដល់ភក្ត។ បន្ទាប់ពីភូមិសាស្ត្រ ទៅកាន់វង្សាវតារ៖ នាភិមានកូនឈ្មោះឥសភៈ ឥសភៈតាំងភរតៈ ហើយបោះបង់លោកដោយជ្ញាន-វៃរាគ្យ សមាធិលើបរមាត្មា និងឈានដល់សៃវបរមបទ បើកផ្លូវទៅរឿងធម៌ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃភារតវර්ษ។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भुवनकोशे द्वीपद्वीपेश्वरकथनं नाम षट्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यपुत्रं महाबलम् प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद्वै जंबूद्वीपेश्वरं नृपः

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីលិង្គមហាបុរាណ» (Śrī Liṅga Mahāpurāṇa) ភាគដើម ក្នុងផ្នែកភូវនកោស (Bhuvanakośa) ជំពូកមានឈ្មោះ «ការពិពណ៌នាអំពីទ្វីប និងអម្ចាស់ទ្វីប» សូត (Sūta) បាននិយាយថា៖ ព្រះបាទព្រីយវ្រាត (Priyavrata) បានអភិសេកអាគ្នីធ្រ (Āgnīdhra) ជាកូនច្បង ជាកូនរបស់កាម្យា (Kāmyā) និងមានកម្លាំងធំ ឲ្យក្លាយជាអម្ចាស់ជំបូទ្វីប (Jambūdvīpa)។

Verse 2

सो ऽतीव भवभक्तश् च तपस्वी तरुणः सदा भवार्चनरतः श्रीमान् गोमान्धीमान्द्विजर्षभाः

គាត់មានភក្តីភាពខ្លាំងចំពោះភវ (Bhava) ព្រះសិវៈ; ទោះជាវ័យក្មេង ក៏តែងតែឈរជាប់ក្នុងតបស (tapas)។ ជានិច្ចជាប់ចិត្តក្នុងការបូជាភវ គាត់មានពន្លឺកិត្តិយស សម្បូរគោ និងទ្រព្យ មានប្រាជ្ញាច្បាស់លាស់ ហើយជាអ្នកល្អឥតខ្ចោះក្នុងចំណោមទ្វិជ (dvija)។

Verse 3

तस्य पुत्रा बभूवुस्ते प्रजापतिसमा नव सर्वे माहेश्वराश्चैव महादेवपरायणाः

ពីគាត់បានកើតកូនប្រុស៩ នាក់ ស្មើនឹងប្រជាបតិ (Prajāpati) ទាំងឡាយ។ ពួកគេទាំងអស់ជាមហេស្វរ-ភក្ត (Maheśvara-bhakta) ហើយបង្រួមចិត្តទាំងស្រុងទៅកាន់មហាទេវ (Mahādeva) ជាព្រះបតិ (Pati) អធិបតីដ៏លើសលប់។

Verse 4

ज्येष्ठो नाभिर् इति ख्यातस् तस्य किंपुरुषो ऽनुजः हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो वै त्विलावृतः

អ្នកច្បងគេត្រូវបានល្បីថា «ណាភិ»។ តំបន់ប្អូនរបស់ទ្រង់ហៅថា «គិំពុរុស»; ទីបីគឺ «ហរិវර්ษ» ហើយទីបួនពិតប្រាកដគឺ «អិលាវ្រឹត»។

Verse 5

रम्यस्तु पञ्चमस् तत्र हिरण्मान् षष्ठ उच्यते कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वस्त्वष्टमः स्मृतः

នៅទីនោះ «រាម្យក» ត្រូវបានប្រកាសថាជាទីប្រាំ; «ហិរណ្មយ» ត្រូវបាននិយាយថាជាទីប្រាំមួយ។ «កុរុ» ជាទីប្រាំពីរ ក្នុងចំណោមពួកវា ហើយ «ភទ្រាស្វ» ត្រូវបានចងចាំថាជាទីប្រាំបី។

Verse 6

नवमः केतुमालस्तु तेषां देशान्निबोधत नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हेमाख्यं तु पिता ददौ

តំបន់ទីប្រាំបួនគឺ «កេតុម៉ាល»—ចូរយល់ដឹងអំពីដែនទាំងនេះ។ ចំពោះ «ណាភិ» នោះ ព្រះបិតាបានប្រទានភាគខាងត្បូង (វර්ษ) ដែលមាននាមថា «ហេម»។

Verse 7

हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किंपुरुषाय सः नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरये तत्पिता ददौ

ព្រះអង្គបានប្រទាន «ហេមកូត» វර්ษ ដល់ «គិំពុរុស»។ ហើយដែនដែលគេរំលឹកថា «នៃសធ» វර්ษ នោះ ព្រះបិតាបានប្រទានដល់ «ហរ»។ ដូច្នេះ ការចែកចាយអាណាចក្រ ត្រូវបានរៀបចំតាមធម្មៈ ក្រោមអធិបតីភាពខ្ពស់បំផុតរបស់ «បតិ» (ព្រះសិវៈ) អ្នកគាំទ្ររបៀបកោសល្យទាំងមូល។

Verse 8

इलावृताय प्रददौ मेरुर्यत्र तु मध्यमः नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता

ព្រះបិតាបានប្រទាន «អិលាវ្រឹត» ដល់គាត់—តំបន់ដែលនៅកណ្ដាលមានភ្នំ «មេរុ» ឈរជាមជ្ឈមណ្ឌល។ ហើយទ្រង់ក៏បានប្រទានដល់ «រាម្យ» វර්ษ ដែលស្ថិតលើ «នីលាចល» ភ្នំខៀវ។

Verse 9

श्वेतं यदुत्तरं तस्मात् पित्रा दत्तं हिरण्मते यदुत्तरं शृङ्गवर्षं पिता तत्कुरवे ददौ

ពីដែនខាងជើងនោះ បិតាបានប្រទានដែនដែលហៅថា «ស្វេត» ដល់ ហិរណ្មត; ហើយដែនខាងជើងបន្ថែមដែលមាននាម «ឝೃង្គវರ್ಷ» បិតាបានប្រទានដល់ កុរុ នោះ។

Verse 10

वर्षं माल्यवतं चापि भद्राश्वस्य न्यवेदयत् गन्धमादनवर्षं तु केतुमालाय दत्तवान्

បិតាបានកំណត់ដែន «ម៉ាល្យវត» ដល់ ភទ្រាស្វ; ហើយដែន «គន្ធមាទន» ទ្រង់បានប្រទានដល់ កេតុម៉ាលា—ដូច្នេះបានចែកចាយអាណាចក្រ តាមរបៀបសកលដែល ព្រះបតិ (Pati) ទ្រង់បានបង្កើត ខណៈព្រលឹង (paśu) នៅតែចងដោយខ្សែពាក់ព័ន្ធ (pāśa)។

Verse 11

इत्येतानि महान्तीह नव वर्षाणि भागशः आग्नीध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभिषिच्य वै

ដូច្នេះ នៅក្នុងលោកនេះ មានដែនធំៗ៩ (វರ್ಷ) ដែលបានបែងចែកតាមភាគរបស់ខ្លួន។ អគ្នីធ្រា បានអភិសេកកូនប្រុសរបស់ទ្រង់ ក្នុងដែនទាំងនោះ ហើយតាំងម្នាក់ៗឲ្យកាន់អំណាចត្រឹមត្រូវ។

Verse 12

यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः तपसा भावितश्चैव स्वाध्यायनिरतस्त्वभूत्

តាមលំដាប់ ដ៏មានធម៌នោះ បន្ទាប់មកបានឈរជាប់ក្នុងតបស្យា។ ដោយតបស្យាបានបំភ្លឺ និងបង្កើនសេចក្តីសុទ្ធ ទ្រង់ក៏បានឧស្សាហ៍ជាប់ក្នុងស្វាធ្យាយ (svādhyāya) ជាវិន័យសៃវៈ ដែលបរិសុទ្ធ paśu ហើយបង្វែរទៅរក ព្រះបតិ ព្រះសិវៈ។

Verse 13

स्वाध्यायनिरतः पश्चाच् छिवध्यानरतस् त्वभूत् यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ शुभानि च

បន្ទាប់មក ដោយជាប់ក្នុងស្វាធ្យាយ (svādhyāya) ទ្រង់បានជ្រាបចិត្តក្នុងសមាធិលើ ព្រះសិវៈ។ នេះហើយជាដែនអភិសេក៨ ដ៏មង្គល (វർഷ) ចាប់ពី គിംបុរុષ។

Verse 14

तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्राया ह्ययत्नतः विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च

សម្រាប់ពួកគេ ការសម្រេចបានកើតឡើងតាមធម្មជាតិ ដោយមិនចាំបាច់ខិតខំ ហើយពោរពេញដោយសុខានុភាព។ មិនមានការប្រែប្រួលឬការធ្លាក់ចុះឡើយ; ក៏មិនមានភ័យខ្លាចចំពោះជរា និងមរណភាពដែរ។

Verse 15

धर्माधर्मौ न तेष्वास्तां नोत्तमाधममध्यमाः न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टसु सर्वतः

នៅក្នុងក្សេត្រព្រះសិវៈដ៏បរិសុទ្ធទាំងប្រាំបីនោះ មិនមានអំណាចនៃធម៌ ឬអធម៌ឡើយ; ការបែងចែកថាល្អឥតខ្ចោះ ទាប ឬមធ្យម ក៏មិនកើតឡើង។ ក្នុងវាលបរិសុទ្ធទាំងនោះ ស្ថានភាពនៃយុគទាំងឡាយមិនដំណើរការឡើយ។

Verse 16

रुद्रक्षेत्रे मृताश्चैव जङ्गमाः स्थावरास् तथा भक्ताः प्रासंगिकाश्चापि तेषु क्षेत्रेषु यान्ति ते

នៅក្នុងដែនបរិសុទ្ធរបស់រុទ្រៈ អ្នកដែលស្លាប់—ទាំងសត្វចល័ត និងអចល័ត—រួមទាំងអ្នកបូជាភក្តិ និងសូម្បីតែអ្នកដែលគ្រាន់តែពាក់ព័ន្ធដោយហេតុការណ៍ ក៏ទាំងអស់បានឆ្លងទៅកាន់វាលបរិសុទ្ធសៃវៈទាំងនោះ។

Verse 17

तेषां हिताय रुद्रेण चाष्टक्षेत्रं विनिर्मितम् तत्र तेषां महादेवः सान्निध्यं कुरुते सदा

ដើម្បីសេចក្តីប្រយោជន៍របស់ពួកគេ រុទ្រៈបានបង្កើតក្សេត្រប្រាំបីជាវង់បរិសុទ្ធ។ នៅទីនោះ មហាទេវៈស្ថិតនៅជានិច្ច ដោយប្រទានសាន្និធ្យ និងព្រះគុណជាប់ជានិរន្តរ៍។

Verse 18

दृष्ट्वा हृदि महादेवम् अष्टक्षेत्रनिवासिनः सुखिनः सर्वदा तेषां स एवेह परा गतिः

ដោយបានឃើញមហាទេវៈនៅក្នុងបេះដូង អ្នកស្នាក់នៅក្នុងក្សេត្របរិសុទ្ធទាំងប្រាំបីនោះ មានសេចក្តីសុខជានិច្ច; សម្រាប់ពួកគេ ព្រះអង្គតែមួយគត់ជាជម្រកកំពូល និងគោលដៅចុងក្រោយ—even នៅទីនេះ ក្នុងជីវិតនេះផ្ទាល់។

Verse 19

नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाङ्के ऽस्मिन्निबोधत नाभिस्त्वजनयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महामतिः

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពោលអំពីប្រភព និងវង្សត្រកូលរបស់ នាភិ; សូមស្តាប់ដោយចិត្តគោរពក្នុងកថាសក្ការៈនេះ។ នាភិ អ្នកមានព្រះហឫទ័យធំ បានបង្កើតបុត្រមួយជាមួយ មេរុទេវី។

Verse 20

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूजितम् ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः

ឫសភៈ ជាព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ ក្នុងចំណោមស្តេចទាំងឡាយ ហើយត្រូវបានគោរពដោយវណ្ណៈក្សត្រទាំងមូល។ ពីឫសភៈ បានកើត បរតៈ វីរបុរស ជាបុត្រច្បងក្នុងចំណោមបុត្ររយនាក់។

Verse 21

सो ऽभिषिच्याथ ऋषभो भरतं पुत्रवत्सलः ज्ञानवैराग्यमाश्रित्य जित्वेन्द्रियमहोरगान्

បន្ទាប់មក ឫសភៈ ដែលស្រឡាញ់បុត្រដូចជាជីវិត បានអភិសេក បរតៈ ឲ្យគ្រងរាជ្យ។ ដោយពឹងផ្អែកលើជ្ញាន និងវៃរាគ្យៈ គាត់បានឈ្នះ “ពស់ធំៗ” នៃអារម្មណ៍ទាំងឡាយ បន្ធូរខ្សែបាសៈ ដែលចងបាសុ (ព្រលឹងបុគ្គល) ហើយបង្វែរចិត្តទៅរក ពតិ—ព្រះសិវៈ—ជាជម្រកតែមួយ។

Verse 22

सर्वात्मनात्मनि स्थाप्य परमात्मानमीश्वरम् नग्नो जटी निराहारश् चीरी ध्वान्तगतो हि सः

ដោយដាក់ព្រះអាត្មាអធិឥશ્વរ—ព្រះបរមាត្មា (ពតិ)—ឲ្យស្ថិតនៅក្នុងអាត្មាខាងក្នុងរបស់ខ្លួន ដោយសមាធិពេញលេញ គាត់ក្លាយជាអស្កេតៈ៖ អាក្រាត សក់ជាតិ (ជដា) អត់អាហារ ស្លៀកក្រណាត់ចាស់ៗ ហើយចូលទៅក្នុង “ភាពងងឹត” គឺស្ងប់ស្ងាត់ខាងក្នុង លើសពីរូបរាងខាងក្រៅ។

Verse 23

निराशस्त्यक्तसंदेहः शैवमाप परं पदम् हिमाद्रेर्दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत्

ដោយគ្មានការរំពឹងទុក និងបោះបង់សង្ស័យទាំងអស់ គាត់បានឈានដល់ស្ថានៈសៃវៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់—ទីតាំងអតិបរមានៃ ពតិ។ បន្ទាប់មក គាត់បានប្រកាសប្រាប់ បរតៈ អំពីដែនខាងត្បូង ដែលស្ថិតក្រោមភ្នំហិមាល័យ។

Verse 24

तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः भरतस्यात्मजो विद्वान् सुमतिर्नाम धार्मिकः

ដូច្នេះហើយ ព្រះបណ្ឌិតទាំងឡាយដឹងថា ដែនដីនេះហៅថា «ភារតវර්ෂ» តាមនាមព្រះបារ័ត។ កូនប្រុសរបស់ព្រះបារ័ត គឺបុរសប្រាជ្ញា និងធម្មិក មាននាមថា សុមតិ។

Verse 25

बभूव तस्मिंस्तद्राज्यं भरतः संन्यवेशयत् पुत्रसंक्रामितश्रीको वनं राजा विवेश सः

បន្ទាប់មក ព្រះបារ័តបានបង្កើតរាជ្យនោះដោយសមរម្យ។ ព្រះអង្គបានផ្ទេរព្រះសិរី និងភារកិច្ចនៃការគ្រប់គ្រងទៅកូនប្រុស ហើយព្រះរាជាបានចូលព្រៃ ដើម្បីទទួលសន្យាសៈ—បោះបង់អំណាចលោកិយ ដោយដឹងថា ព្រះបតិ (ព្រះសិវៈ) តែប៉ុណ្ណោះជាជម្រកពិតរបស់បាសុ (ព្រលឹងបុគ្គល)។

Frequently Asked Questions

Hema (Nābhi), Hemakūṭa (Kiṃpuruṣa), Naiṣadha (Hari/Harivarṣa), Ilāvṛta (given to Ilāvṛta with Meru at the center), Nīlāśrita/Ramyaka (Ramyaka), Śveta-northern (Hiraṇmān), Śṛṅgavān (Kuru), Mālyavat (Bhadrāśva), and Gandhamādana (Ketumāla).

Because Rudra creates and sanctifies an ‘aṣṭa-kṣetra’ for the welfare of beings and remains there in continual presence; the residents, seeing Mahādeva in the heart (hṛdi-darśana), experience effortless well-being and take Shiva as their supreme refuge.

After installing Bharata as ruler, Ṛṣabha adopts jñāna and vairāgya, subdues the senses, establishes the Self in the Self (ātmani ātmānam), lives in austere renunciation, and attains the supreme Śaiva state (śaivam paraṃ padam), modeling the transition from righteous rule to moksha-oriented detachment.