
Īśvara-gītā: The Supreme Lord as Brahman, the Source of Creation, and the Inner Self
បញ្ចប់អធ្យាយមុន ព្រះឥśវរ ប្រកាសសេចក្តីបង្រៀនសម្ងាត់ជាងមុន ដើម្បីឆ្លងសំសារៈ។ ព្រះអង្គសម្គាល់ខ្លួនថា ព្រហ្មន៍អទ្វ័យ ស្ងប់ស្ងាត់ អនន្ត បរិសុទ្ធ ហើយពន្យល់ការបង្ហាញតាមមាយា៖ ដាក់គ្រាប់ពូជក្នុង «មាតា» នៃព្រហ្មន៍ធំ ទើបកើត ប្រាធាន និង បុរុષ មហត់ ភូតាទិ តន្មាត្រ មហាភូត និងឥន្ទ្រីយៈ រហូតដល់ពងលោកភ្លឺរលោង និងកំណើតព្រះព្រហ្មា ដែលបានអំណាចដោយឥśវរ-śakti។ ទោះព្រះអង្គស្រោបស្រង់សត្វទាំងអស់ ក៏សត្វមិនស្គាល់ព្រះបិតា ដោយមោហៈ។ បន្ទាប់មក អធ្យាយបង្ហាញទស្សនៈសង្គ្រោះ៖ អ្នកឃើញពិត ឃើញព្រះអម្ចាស់អវិនាស ស្ថិតស្មើគ្នានៅក្នុងសត្វទាំងអស់ ដូច្នេះមិនបំផ្លាញខ្លួន និងឈានទៅលើស។ វានាំមកនូវសូតេរីយ៉ូឡូជីបច្ចេកទេស៖ គោលការណ៍ល្អិត៧ (តន្មាត្រ ចិត្ត និងអាត្មា) និង «ប្រព័ន្ធ៦» របស់មហាទេវៈ កំណត់ចំណងថា ជាការប្រើប្រាធានខុស (វិនិយោគ)។ ចុងក្រោយ បង្រៀនឯកភាព៖ លើសពីអំណាចលាក់នៃប្រក្រឹតិ មានមហេśវរ អធិបតីតែមួយ មានគុណលក្ខណៈសំខាន់៦ ទោះនិយាយថា មួយ និងច្រើន ក៏ត្រូវដឹងក្នុង «រូងសម្ងាត់» នៃបេះដូង ជាគោលដៅខ្ពស់; ហើយបន្តទៅការអនុវត្តយោគ/ជ្ញាន ដោយទស្សនៈអទ្វ័យសមន្វយ។
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) सप्तमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच अन्यद् गुह्यतमं ज्ञानं वक्ष्ये ब्राह्मणपुङ्गवाः / येनासौ तरते जन्तुर्घोरं संसारसागरम्
ក្នុង «កូರ್ಮបុរាណ» ដ៏បរិសុទ្ធ ក្នុងសំហិតា៦ពាន់ស្លោក ក្នុងផ្នែកខាងក្រោយ—ក្នុង «ឥશ્વរ-គីតា»—ចប់ជំពូកទី៧។ ឥશ્વរមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ល្អឥតខ្ចោះទាំងឡាយ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងប្រកាសចំណេះដឹងមួយទៀត ដែលសម្ងាត់បំផុត ដោយវា សត្វមានកាយអាចឆ្លងកាត់សមុទ្រសំសារដ៏គួរភ័យ»។
Verse 2
अहं ब्रह्ममयः शान्तः शाश्वतो निर्मलो ऽव्ययः / एकाकी भगवानुक्तः केवलः परमेश्वरः
ខ្ញុំជាសភាពពិតនៃព្រហ្ម—ស្ងប់ស្ងាត់ អស់កល្បជានិច្ច បរិសុទ្ធឥតមល និងមិនរលាយ។ ខ្ញុំជាអង្គតែមួយគត់ គ្មានទីពីរ ដែលគេហៅថា ព្រះភគវាន—ព្រះបរមឥશ્વរ ដ៏ឯកតា និងអធិបតីដាច់ខាត។
Verse 3
मम योनिर्महद् ब्रह्म तत्र गर्भं दधाम्यहम् / मूलं मायाभिधानं तु ततो जातमिदं जगत्
ព្រហ្មដ៏មហិមា (មហទ្ប្រហ្ម) ជាគ្រាប់ផ្ទៃពោះរបស់ខ្ញុំ; ខ្ញុំដាក់ពូជចូលក្នុងនោះ។ ឫសគល់នោះហៅថា «មាយា»; ពីវា ពិភពលោកទាំងមូលនេះកើតឡើង។
Verse 4
प्रधानं पुरुषो ह्यत्मा महान् भूतादिरेव च / तन्मात्राणि महाभूतानीन्द्रियाणि च जज्ञिरे
ប្រធាន (ធម្មជាតិដើម) បុរស (ចិត្តសញ្ញា) អាត្មា មហាន (មហត) និងភូតាទិ (ដើមកំណើតធាតុ) បានកើតមាន; ហើយពីនោះ ក៏កើតមានតន្មាត្រា (ធាតុស្រាល) មហាភូត (ធាតុធំ) និងឥន្ទ្រីយ (អង្គសញ្ញា) ផងដែរ។
Verse 5
ततो ऽण्डमभवद्धैमं सूर्यकोटिसमप्रभम् / तस्मिन् जज्ञे महाब्रह्मा मच्छक्त्या चोपबृंहितः
បន្ទាប់មក បានកើតឡើង «ស៊ុតលោក» មាសភ្លឺរលោង ដូចពន្លឺព្រះអាទិត្យរាប់កោដិ។ ក្នុងនោះ ព្រះមហាព្រហ្មា បានប្រសូត ក៏ត្រូវបានបំប៉ន និងពង្រឹងដោយ «ឝក្តិ» ទេវីរបស់យើង។
Verse 6
ये चान्ये बहवो जीवा मन्मयाः सर्व एव ते / न मां पश्यन्ति पितरं मायया मम मोहिताः
ហើយសត្វជីវៈជាច្រើនផ្សេងទៀតទាំងអស់ ក៏ពោរពេញដោយយើងដែរ។ ប៉ុន្តែដោយត្រូវ «មាយា» របស់យើងបំភាន់ ពួកគេមិនឃើញយើង ជាព្រះបិតា ដើមកំណើតឡើយ។
Verse 7
याश्च योनिषु सर्वासु संभवन्ति हि मूर्तयः / तासां माया परा योनिर्मामेव पितरं विदुः
រូបកាយទាំងឡាយណាដែលកើតឡើងក្នុងគ្រប់យោនី និងប្រភពកំណើតទាំងអស់—សម្រាប់ពួកវា «មាយា» ដ៏ឧត្តមរបស់យើង គឺជាមាត្រិកាខ្ពស់។ ហើយពួកវាស្គាល់យើងតែមួយ ជាព្រះបិតា។
Verse 8
यो मामेवं विजानाति बीजिनं पितरं प्रभुम् / स धीरः सर्वलोकेषु न मोहमधिगच्छति
អ្នកណាដែលដឹងយើងដូចនេះ ថាជាប្រភពគ្រាប់ពូជ ជាព្រះបិតា និងជាព្រះអម្ចាស់—អ្នកប្រាជ្ញមានស្ថេរភាពនោះ នៅក្នុងលោកទាំងអស់ មិនធ្លាក់ចូលក្នុងមោហៈឡើយ។
Verse 9
ईशानः सर्वविद्यानां भूतानां परमेश्वरः / ओङ्कारमूर्तिर्भगवानहं ब्रह्मा प्रजापतिः
យើងគឺ «ឦសាន» ព្រះអម្ចាស់នៃវិទ្យាទាំងអស់ ជាព្រះបរមេស្វរ នៃសត្វទាំងឡាយ។ យើងគឺព្រះភគវាន ដែលមានរូបជាអូំ (Oṃkāra); យើងគឺព្រះព្រហ្មា ព្រះប្រជាបតិ អ្នកបង្កើតពូជពង្ស។
Verse 10
समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् / विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति
អ្នកដែលឃើញព្រះបរមេស្វរ ស្ថិតស្មើគ្នានៅក្នុងសត្វទាំងអស់—មិនរលាយនៅមធ្យមអ្វីដែលរលាយ—នោះហើយជាអ្នកឃើញពិត។
Verse 11
समं पश्यन् हि सर्वत्र समवस्थितमीश्वरम् / न हिनस्त्यात्मनात्मानं ततो याति पराङ्गतिम्
អ្នកដែលឃើញព្រះអីស្វរ ស្ថិតស្មើគ្នាទូទាំងទីកន្លែង មិនបំផ្លាញអាត្មាដោយខ្លួនឯងឡើយ; ដោយទស្សនៈត្រឹមត្រូវនោះ គេឈានទៅកាន់ស្ថានភាពលើសលប់។
Verse 12
विदित्वा सप्त सूक्ष्माणि षडङ्गं च महेश्वरम् / प्रधानविनियोगज्ञः परं ब्रह्माधिगच्छति
ដោយដឹងច្បាស់នូវគោលការណ៍ស្ដើងប្រាំពីរ និងដឹងព្រះមហេស្វរ ជាព្រះអម្ចាស់មានប្រព័ន្ធប្រាំមួយផង អ្នកដឹងការប្រើប្រាស់ត្រឹមត្រូវនៃប្រធាន (ប្រក្រឹតិដើម) ឈានដល់ព្រះព្រហ្មដ៏លើសលប់។
Verse 13
सर्वज्ञता तृप्तिरनादिबोधः स्वतन्त्रता नित्यमलुप्तशक्तिः / अनन्तशक्तिश्च विभोर्विदित्वा षडाहुरङ्गानि महेश्वरस्य
ដោយដឹងថាព្រះវិភូ (ព្រះអម្ចាស់សព្វទី) មានសព្វជ្ញា ការពេញចិត្តដ៏ពេញលេញ ប្រាជ្ញាដែលគ្មានដើមកំណើត សេរីភាពដាច់ខាត អំណាចមិនរលាយជានិច្ច និងសក្តានុពលអនន្ត—ទាំងប្រាំមួយនេះ គេប្រកាសថាជាគុណលក្ខណៈសំខាន់របស់ព្រះមហេស្វរ។
Verse 14
तन्मात्राणि मन आत्मा च तानि सूक्ष्माण्याहुः सप्त तत्त्वात्मकानि / या सा हेतुः प्रकृतिः सा प्रधानं बन्धः प्रोक्तो विनियोगो ऽपि तेन
តន្មាត្រាទាំងឡាយ មនៈ (ចិត្ត) និងអាត្មា—ទាំងនេះគេហៅថាស្ដើង ជាសារធាតុប្រាំពីរដោយសភាព។ ប្រក្រឹតិដែលជាមូលហេតុនោះ គេហៅថា ប្រធាន; ហើយការចងក្រង (បន្ធៈ) ត្រូវបាននិយាយថា កើតពីវិនិយោគខុសតាមរយៈវា។
Verse 15
या सा शक्तिः प्रकृतौ लीनरूपा वेदेषूक्ता कारणं ब्रह्मयोनिः / तस्या एकः परमेष्ठी परस्ता- न्महेश्वरः पुरुषः सत्यरूपः
អំណាចនោះ ដែលលាក់ស្ងៀមរលាយនៅក្នុងប្រក្រឹតិ—ដែលវេដាប្រកាសថាជាមូលហេតុ និងជាគ្រាប់ពូជ/មាត្រមូលនៃព្រះព្រហ្មា—ពីអំណាចនោះ មានព្រះអម្ចាស់តែមួយ លើសលប់ពីអស់ទាំងអ្វី៖ មហេស្វរៈ ពុរុសៈអតីតលោក ដែលសភាពជាសច្ចៈ។
Verse 16
ब्रह्मा योगी परमात्मा महीयान् व्योमव्यापी वेदवेद्यः पुराणः / एको रुद्रो मृत्युरव्यक्तमेकं बीजं विश्वं देव एकः स एव
ព្រះអង្គគឺព្រះព្រហ្មា ជាយោគីអធិរាជ ជាបរមាត្មា—ធំទូលាយ និងពេញលេញដូចអាកាស—អាចដឹងបានតាមវេដា ជាព្រះបុរាណ។ ព្រះអង្គតែមួយគត់គឺរុទ្រៈ គឺមរណៈ គឺអវ្យក្តតែមួយ; គឺគ្រាប់ពូជ និងជាចក្រវាល។ ព្រះទេវតែមួយនោះ—ព្រះអង្គនោះឯងជាទាំងអស់នេះ។
Verse 17
तमेवैकं प्राहुरन्ये ऽप्यनेकं त्वेकात्मानं केचिदन्यत्तथाहुः / अणोरणीयान् महतो ऽसौ महीयान् महादेवः प्रोच्यते वेदविद्भिः
ខ្លះប្រកាសថាព្រះអង្គតែមួយគត់ជាឯក; ខ្លះទៀតនិយាយថាព្រះអង្គជាច្រើន។ ខ្លះហៅព្រះអង្គថាជាអាត្មាតែមួយនៃសព្វសត្វ; ខ្លះទៀតពិពណ៌នាថាព្រះអង្គខុសប្លែក។ តូចជាងតូចបំផុត និងធំជាងធំបំផុត—អ្នកដឹងវេដាប្រកាសព្រះអង្គថា មហាទេវៈ។
Verse 18
एवं हि यो वेद गुहाशयं परं प्रभुं पुराणं पुरुषं विश्वरूपम् / हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं स बुद्धिमान् बुद्धिमतीत्य तिष्ठति
ដូច្នេះ អ្នកណាដែលដឹងពិតប្រាកដអំពីព្រះអម្ចាស់កំពូល ដែលស្ថិតនៅក្នុងរូងសម្ងាត់នៃបេះដូង—ព្រះបុរាណ ជាពុរុសៈអធិរាជ មានរូបរាងជាសកល—ភ្លឺរលោងដូចមាស និងជាគោលដៅខ្ពស់បំផុតនៃអ្នកប្រាជ្ញ—មនុស្សនោះក្លាយជាអ្នកមានបញ្ញាពិត ហើយដោយបានឈានដល់ការយល់ដឹងពេញលេញ ក៏ឈរមាំក្នុងការសម្រេចនោះ។
It presents manifestation through Māyā: from Pradhāna and Puruṣa arise Mahat and bhūtādi, then tanmātras, mahābhūtas, and indriyas, followed by the golden cosmic Egg within which Brahmā is born—an emanation schema used to orient the seeker toward liberation rather than mere cosmography.
The Lord is declared the imperishable Brahman equally abiding in all beings; delusion arises from Māyā, but the wise who recognize the Supreme as the indwelling Self and the seed-bearing Father do not fall into error and attain transcendence.
The chapter enumerates six essential qualities: omniscience, perfect contentment, beginningless knowledge, absolute independence, unfailing power, and infinite potency—presented as defining attributes for understanding Maheśvara as the Supreme.
Bondage is framed as a distorted engagement of primordial Nature (Pradhāna/Prakṛti), whereby consciousness becomes entangled with its evolutes (mind, senses, elements); correct knowledge and yogic discernment reverse this misapplication and lead to realization of the Supreme Brahman.