Kurma Purana — Purva Bhaga, Shloka 57
Virocana–Bali, Aditi’s Tapas, and the Vāmana–Trivikrama Episode
गत्वा महान्तं प्रकृतिं प्रधानं ब्रह्माणमेकं पुरुषं स्वबीजम् / अतिष्ठदीशस्य पदं तदव्ययं दृष्ट्वा देवास्तत्र तत्र स्तुवन्ति
gatvā mahāntaṃ prakṛtiṃ pradhānaṃ brahmāṇamekaṃ puruṣaṃ svabījam / atiṣṭhadīśasya padaṃ tadavyayaṃ dṛṣṭvā devāstatra tatra stuvanti
ដោយឆ្លងកាត់មហត់ ប្រាក្រឹតិ និងប្រធាន ហើយដឹងច្បាស់នូវព្រះព្រហ្មន៍តែមួយ—បុរសតែមួយ ដែលមានមូលហេតុក្នុងខ្លួនឯង (គ្រាប់ពូជនៅក្នុងទ្រង់ឯង)—ទ្រង់បានស្ថិតនៅក្នុងស្ថានបទអវ្យយៈរបស់ព្រះអម្ចាស់។ ព្រះទេវតាទាំងឡាយ នៅទីនោះ និងគ្រប់ទីកន្លែង បានឃើញស្ថានភាពនោះ ហើយច្រៀងសរសើរជាបទស្តូត្រ។
Lord Kurma (Vishnu) narrating an Ishvara-centered yogic realization in the Kurma Purana’s Purva-bhaga context
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
FAQs
It presents the Supreme as one Brahman/Puruṣa, self-caused and beyond Prakṛti and its evolutes (like Mahat), indicating an imperishable, non-material ground of consciousness identified with Īśvara’s highest station.
The verse implies a discriminative, contemplative ascent (viveka) beyond tattvas—Mahat, Prakṛti, Pradhāna—culminating in firm establishment (niṣṭhā) in Īśvara’s imperishable state, aligning with Kurma Purana’s Ishvara-oriented yogic realization.
By centering realization on Īśvara as the one imperishable Brahman/Puruṣa beyond Prakṛti, it supports the Kurma Purana’s integrative stance: the Supreme Lord praised by the devas transcends sectarian labels, enabling Shaiva–Vaishnava synthesis in devotion and metaphysics.