Shloka 58
Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana
Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”
Devanagari script
यं मे दक्षिणो बाहुर्ब्रह्मा लोकपितामहः / वामो बाहुश्च मे विष्णुर्नित्यं युद्धेष्वनिर्जितः
Transliteration
yaṃ me dakṣiṇo bāhurbrahmā lokapitāmahaḥ / vāmo bāhuśca me viṣṇurnityaṃ yuddheṣvanirjitaḥ
Translation
ដៃស្តាំរបស់ខ្ញុំគឺព្រះព្រហ្មា ពិតាមហានៃលោក; ដៃឆ្វេងរបស់ខ្ញុំគឺព្រះវិស្ណុ ដែលមិនដែលចាញ់ក្នុងសង្គ្រាមជានិច្ច។
Word by Word
yamwhom
yam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग (masc), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (sg)
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (sg); enclitic form
dakṣiṇaḥright
dakṣiṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formविशेषण (adjective), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
bāhuḥarm
bāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-सम्बन्धे apposition to bāhuḥ
loka-pitāmahaḥgrandfather of the worlds
loka-pitāmahaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + pitāmaha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘लोकानां पितामहः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
vāmaḥleft
vāmaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāma (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
bāhuḥarm
bāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
memy
me:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; enclitic
viṣṇuḥViṣṇu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to bāhuḥ
nityamalways
nityam:
Kāla/Avadhi (काल/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-रूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन used adverbially
yuddheṣuin battles
yuddheṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), बहुवचन (pl)
anirjitaḥunconquered
anirjitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-nirjita (प्रातिपदिक; past participial adjective)
Formविशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नञ्-प्रत्यय (negation)