Adhyaya 14
Prakriya PadaAdhyaya 1475 Verses

Adhyaya 14

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

ជំពូកនេះបន្តក្នុងស៊ុតតាមស៊ូតា ក្នុងស៊ុមសន្ទនាបុរាណ បង្ហាញថាសត្វលោកកើតឡើងវិញដោយស្ថានភាពស្រដៀងគ្នានៅវដ្តអតីត និងអនាគត។ បន្ទាប់មកវារៀបរាប់វង្សស្វាយម្ភូវដើមៗ ហើយផ្តោតលើព្រះព្រីយវ្រតៈ៖ កូនចៅរបស់ទ្រង់ និងការតែងតាំងអធិរាជលើទ្វីប៧ ដើម្បីបម្លែងវង្សាវតារទៅជាផែនទីអធិបតេយ្យ។ មានការចាត់តាំងស្តេចគ្រប់គ្រង ជំបូ, ផ្លក្ស, សាល្មល, កុស, ក្រោញច, សាក, និង ពុស្ករ បង្ហាញភូមិសាស្ត្រពុរាណតាមរយៈរដ្ឋបាលវង្ស។ ជំពូកនេះភ្ជាប់ទ្រឹស្តីពេលវេលា (មន្វន្តរ/យុគ) ជាមួយការរៀបចំលំហ (ការបែងចែកទ្វីប) ដោយដាក់រចនាសម្ព័ន្ធផែនដីក្នុងលំដាប់បុព្វបុរស និងកាតព្វកិច្ចធម្មសម្រាប់ការគ្រប់គ្រង។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे कालसद्भाववर्णनं नाम त्रयोदशोंऽध्याय सुत उवाच अथान्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह / तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः

ដូច្នេះ ក្នុងស្រីព្រហ្មាណ្ឌមហាបុរាណ ដែលវាយុបានប្រកាស ក្នុងភាគដើម ជើងអនុសង្គទី២ ជំពូកទី១៣ ឈ្មោះ «ពណ៌នាអំពីសភាពពិតនៃកាល»។ សូត្រាបាននិយាយថា—ក្នុងគ្រប់ចន្លោះកាល ទាំងអតីត និងអនាគត នៅទីនេះ សត្វទាំងអស់កើតឡើងដោយអភിമានស្មើគ្នា តាមនាម និងរូប។

Verse 2

देवाश्चाष्टविधा ये च तस्मिन्मम्वन्तरे ऽधिपाः / ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः

ក្នុងមន្វន្តរ​នោះ ព្រះទេវតាអធិបតីមាន៨ប្រភេទ ហើយឥសី និងមនុទាំងឡាយ—សុទ្ធតែមានគោលបំណងដូចគ្នា។

Verse 3

महर्षिसर्गः संक्रान्तो वंशं स्वायंभुवस्य तु / विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत

ការបង្កើតនៃមហាឥសីបានបន្តមកហើយ; ឥឡូវនេះ ចូរយល់ដឹងអំពីការសរសើរវង្សរបស់ស្វាយម្ភូវមនុ ដែលនឹងពណ៌នាយ៉ាងទូលំទូលាយ និងតាមលំដាប់។

Verse 4

मनोः स्वायंभूवस्यासन् दश पौत्रास्तु तत्समाः / यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना

ស្វាយម្ភូវមនុមានចៅប្រុសដប់នាក់ ដែលស្មើនឹងព្រះអង្គ; ដោយពួកគេនេះเอง ផែនដីទាំងមូល—មានទាំង៧ទ្វីប និងទីក្រុងទាំងឡាយ—បានពាសពេញ។

Verse 5

ससमुद्रा करवती प्रतिवर्षं निवेशिता / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा

ដែនដី ករាវតី ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រ ត្រូវបានស្ថាបនារៀងរាល់ឆ្នាំ; មុនមន្វន្តរ ស្វាយម្ភូវៈ ក្នុងដើមយុគ ត្រេតា ក៏ដូចគ្នា។

Verse 6

प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौत्रैः स्वायंभुवस्य तु / प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता

កូនប្រុសរបស់ ព្រីយវ្រត និងជាចៅរបស់ ស្វាយម្ភូវៈ—អ្នកមានសត្ត្វ និងតបៈ—បានរៀបចំស្ថាបនាប្រជានេះឲ្យរឹងមាំ។

Verse 7

प्रियव्रतात्प्रजोपेतान् वीरान्काम्यान्व्यजायत / कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः

ពី ព្រីយវ្រត បានកើតកូនប្រុសដែលមានប្រជាជនជាបរិវារ ជាវីរបុរសគួរប្រាថ្នា; ហើយឱ មហាភាគ កូនស្រីនោះរបស់ ព្រាជាបតិ ករទម ក៏បានកើតផងដែរ។

Verse 8

कन्ये द्वे दश पुत्राश्च सम्राट् कुक्षिश्च ते शुभे / तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश

ឱ សុភេ, សម្រដ្ឋ និង កុក្សិ មានកូនស្រីពីរ និងកូនប្រុសដប់; ហើយបងប្អូនប្រុសដប់នាក់របស់ពួកគេ ជាវីរបុរស ស្មើនឹងព្រាជាបតិ។

Verse 9

आग्नीध्रश्चाग्निबा हुश्च मेधा मेधातिथिर्वसुः / ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च

អាគ្នីធ្រ, អគ្និបាហុ, មេធា, មេធាតិថិ, វសុ, ជ្យោតិષ្មាន, ឌ្យុតិមាន, ហវ្យ, សវន និង សភ្រ—ទាំងនេះជានាមរបស់ពួកគេ។

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान्सप्तसप्तसु पार्थिवान् / द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत

ព្រះព្រីយវ្រត បានអភិសេកស្តេចដែនដី ជាក្រុមៗប្រាំពីរ នៅលើទ្វីបទាំងប្រាំពីរ តាមធម៌; ចូរយល់ដឹងអំពីព្រំដែនទ្វីបទាំងនោះផង។

Verse 11

जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् / प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः

ព្រះអង្គបានតែងតាំង អគ្នីធ្រ ដែលមានកម្លាំងមហិមា ជាអធិបតីលើជម្ពូទ្វីប; ហើយបានតែងតាំង មេធាតិថិ ជាអធិបតីលើផ្លក្សទ្វីប។

Verse 12

शाल्मले तु वपुष्मन्तं राजानं सो ऽभिषिक्तवान् / ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्प्रभुः

នៅលើសាល្មលទ្វីប ព្រះអង្គបានអភិសេក វពុស្មន្ត ជាស្តេច; ហើយនៅលើកុសទ្វីប ព្រះអម្ចាស់បានតែងតាំង ជ្យោតិษ្មន្ត ជាស្តេច។

Verse 13

द्युतिमन्तं च राजानं क्रैञ्चद्वीपे ऽभ्यषेचयत् / शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः

នៅលើក្រៃញ្ចទ្វីប ព្រះអង្គបានអភិសេក ទ្យុតិមន្ត ជាស្តេច; ហើយព្រះព្រីយវ្រតក៏បានតែងតាំង ហវ្យ ជាអធិបតីលើសាកទ្វីបផងដែរ។

Verse 14

पुष्कराधिपतिं चैव सवनं कृतवान्प्रभुः / पुष्करे सवनस्याथ महावीतः सुतो ऽभवत्

ព្រះអម្ចាស់បានតែងតាំង សវន ជាអធិបតីលើពុស្ករ; ហើយនៅពុស្ករ សវនមានបុត្រ​ឈ្មោះ មហាវីត។

Verse 15

धातकिश्चापि द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवता वरौ / महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः

ធាតកិ​ក៏មាន​ព្រះបុត្រា​ពីរអង្គ​ដ៏ប្រសើរ។ ដែនវស្សៈ​ដែលគេរំលឹកថា «មហាវីត» ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាម​មហាត្មា​នោះ។

Verse 16

नाम्ना च धातकेश्चापि धातकीखण्ड उच्यते / हव्यो व्यजनयत्पुत्राञ् शाकद्वीपेश्वराञ् प्रभुः

តាមនាមធាតកិ វាត្រូវបានហៅថា «ធាតកីខណ្ឌ»។ ព្រះអម្ចាស់ ហវ្យ បានបង្កើតព្រះបុត្រា ដែលជាអធិបតីនៃសាកទ្វីប។

Verse 17

जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीवकम् / कुसुमोत्तरमोदाकौ सप्तमं च महाद्रुगम्

ជលដ, កុមារ, សុកុមារ, មណីវក, កុសុមោត្តរ, មោដាក និងទី៧ មហាទ្រុគ—ទាំងនេះជាព្រះបុត្រា។

Verse 18

जलदं जलदस्याथ प्रथमं वर्षमुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्

ដែនរបស់ ជលដ ត្រូវហៅថា «ជលដ» ជាវស្សៈទីមួយ។ របស់ កុមារ ត្រូវហៅថា «កៅមារ» ជាវស្សៈទីពីរ។

Verse 19

सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य तत्स्सतम् / मणीवस्य चतुर्थं तु मणीवकमिहोच्यते

វស្សៈទី៣ របស់ សុកុមារ ត្រូវហៅថា «សុកុមារ»។ វស្សៈទី៤ របស់ មណីវ នៅទីនេះហៅថា «មណីវក»។

Verse 20

कुसुमोत्तरवर्षं यत्पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदकस्यापि मोदाकं षष्ठं वर्षं प्रकीर्त्तितम्

ដែនទីប្រាំត្រូវបានគេស្គាល់ថា ‘កុសុមោត្តរ’ គឺ កុសុមោត្តរវರ್ಷ; ហើយដែនទីប្រាំមួយត្រូវបានសរសើរថា ‘មោទាក’ ដែលផ្តល់សេចក្តីរីករាយដូចមោទក (បង្អែមបូជា)។

Verse 21

महाद्रुमस्य नाम्ना च सप्तमं तन्महाद्रुमम् / तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

ដែនទីប្រាំពីរមានឈ្មោះ ‘មហាទ្រុម’ ដ៏ល្បីល្បាញ; ហើយនៅទីនោះ ដែនទាំងប្រាំពីរត្រូវបានកំណត់តាមឈ្មោះរបស់ពួកគេ។

Verse 22

क्रैञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रो द्युतिमतस्तु वै / कुशलो मनोनुगस्छोष्णः पावनश्चान्धकारकः

ព្រះអធិបតីនៃក្រៃញ្ចទ្វីប ឌ្យុតិមាន មានព្រះរាជបុត្រា—កុសល, មនោនុគ, សោෂ្ណ, បាវន និង អន្ធការក។

Verse 23

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रैञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

ឌ្យុតិមានក៏មានព្រះរាជបុត្រា មុនិ និង ទុន្ទុភិ; ហើយដែនដ៏មង្គលនៅក្រៃញ្ចទ្វីបត្រូវបានគេស្គាល់តាមឈ្មោះរបស់ពួកគេ។

Verse 24

कुशलस्य तु देशो ऽभूत कौशलो नाम विश्रुतः / देशो मनोनुगस्यापि मानोनुगे इते स्मृतः

ដែនរបស់កុសលបានល្បីថា ‘កៅសល’; ហើយដែនរបស់មនោនុគក៏ត្រូវបានចងចាំថា ‘មានោនុគ’។

Verse 25

उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पावनस्यापि पावनः / अन्धकारस्य देशस्तु आन्धकारः प्रकीर्त्तितः

ដែនដីនៃកម្តៅ ត្រូវបានហៅថា ‘ក្តៅ’; ដែនដីនៃភាពបរិសុទ្ធ ក៏បរិសុទ្ធដែរ។ ដែនដីនៃភាពងងឹត គេហៅថា ‘អាន្ធការណៈ’។

Verse 26

मुनेश्च मौनिदेशो वै दुन्दुभेर्दुन्दुभिः स्मृतः / एते जनपदाः सप्त क्रैञ्चद्वीपे तु भास्वराः

ដែនដីរបស់មុនី ត្រូវហៅថា ‘មោនិ-ទេស’; ដែនដីរបស់ ឌុន្ឌុភិ ត្រូវហៅថា ‘ឌុន្ឌុភិ’។ ទាំង៧ ជនបទនេះ រុងរឿងនៅកោះ ក្រៃញ្ចទ្វីប។

Verse 27

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन्महौजसः / उद्भिज्जो वेणुमांश्चैव वैरथो लवणो धृतिः

នៅកុសទ្វីបដ៏ភ្លឺរលោង មានជនបទ៧ ដ៏មានឫទ្ធិធំ៖ ឧទ្ធភិជ្ជ, វេណុមាន, វៃរថ, លវណ, ធ្រឹតិ និងផ្សេងៗ។

Verse 28

षष्ठः प्रभाकरश्चा पि सप्तमः कपिलः स्मृतः / उद्भिज्जं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

ទី៦ ហៅថា ‘ប្រភាករ’ និងទី៧ ហៅថា ‘កពិល’។ វರ್ಷៈទី១ គឺ ‘ឧទ្ធភិជ្ជ’ វർഷៈទី២ គឺ ‘វេណុមណ្ឌល’។

Verse 29

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं स्मृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

វർഷៈទី៣ គឺ ‘រថាការ’ និងវർഷៈទី៤ ហៅថា ‘លវណ’។ វർഷៈទី៥ គឺ ‘ធ្រឹតិមត’ និងវർഷៈទី៦ គឺ ‘ប្រភាករ’។

Verse 30

सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्त्तितम् / तेषां देशाः कशद्वीपे तत्सनामान एव च

ទី៧ មាននាមថា «កពិល» ដែលល្បីថាជានាមរបស់កពិល។ នៅកសទ្វីប ដែនដីរបស់ពួកគេក៏មានឈ្មោះដូចគ្នានោះដែរ។

Verse 31

आश्रमाचारयुक्ताभिः प्रजाभिः समलङ्कृताः / शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते च वपुष्मतः

ពួកគេត្រូវបានលម្អដោយប្រជាជនដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវចរិតធម៌អាស្រាម។ សាល្មលមានព្រះរាជបុត្រាជាអធិបតី ៧ អង្គ ហើយទាំងអស់សុទ្ធតែមានពន្លឺសោភា។

Verse 32

श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतो मानसश्चापि सुप्रभः सप्तमस्तथा

ស្វេត, ហរិត, ជីមូត, រោហិត, វៃទ្យុត, មានស និងទី៧ សុប្រភ—ទាំងនេះជានាមរបស់ពួកគេ។

Verse 33

श्वेतस्तु देशः श्वेतस्य हरितस्य सुहारितः / जीमूतस्यापि जीमूतो रोहितस्यापि रोहितः

ដែនរបស់ស្វេតមានឈ្មោះ «ស្វេត»; របស់ហរិតមានឈ្មោះ «សុហារិត»។ របស់ជីមូតមានឈ្មោះ «ជីមូត» ហើយរបស់រោហិតមានឈ្មោះ «រោហិត»។

Verse 34

वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य तु मानसः / सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्तैते देशपालकाः

ដែនរបស់វៃទ្យុតមានឈ្មោះ «វៃទ្យុត» និងរបស់មានសមានឈ្មោះ «មានស»។ ដែនរបស់សុប្រភក៏មានឈ្មោះ «សុប្រភ» ដែរ—ទាំង៧នេះជាអ្នកអភិបាលរក្សាដែន។

Verse 35

प्लक्ष द्वीपं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपादनन्तरम् / सप्त मेधातिथे पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពណ៌នាអំពីទ្វីប ប្លក្សៈ ដែលស្ថិតបន្ទាប់ពីទ្វីប ជំបូ។ ព្រះរាជបុត្រា៧របស់ មេធាតិថិ គឺជាព្រះមហាក្សត្រអធិបតីលើទ្វីប ប្លក្សៈ។

Verse 36

ज्येष्ठः शान्तभयो नाम द्वितीयः शिशिरः स्मृतः / सुखोदयस्तृतीयस्तु चतुर्थो नन्द उच्यते

ក្នុងចំណោមពួកគេ អង្គច្បងមាននាម «សាន្តភយ» អង្គទីពីរគេរំលឹកថា «សិឝិរ»។ អង្គទីបីគឺ «សុខោទយ» និងអង្គទីបួនហៅថា «នន្ទ»។

Verse 37

शिवस्तु पेचमस्तेषां क्षेमकः षष्ठ उच्यते / ध्रुवस्तु सप्तमो ज्ञेयः पुत्रा मेधातिथेः स्मृताः

ក្នុងចំណោមពួកគេ អង្គទីប្រាំគឺ «ឝិវ» អង្គទីប្រាំមួយហៅថា «ក្សេមក»។ អង្គទីប្រាំពីរត្រូវដឹងថា «ធ្រុវ»—ពួកគេត្រូវបានចងចាំថាជាព្រះរាជបុត្ររបស់ មេធាតិថិ។

Verse 38

सप्तानां नामभिस्तेषां तानि वर्षाणि सप्त वै / तस्माच्छान्तभयं चैव शिशिरं च सुखोदयम्

ដោយនាមរបស់ពួកគេទាំង៧ នោះហើយ ទើបមាន «វರ್ಷៈ» (ដែនដី) ៧ នៅទីនោះ។ ដូច្នេះមានវർഷៈឈ្មោះ «សាន្តភយ», «សិឝិរ» និង «សុខោទយ»។

Verse 39

आनन्दं च शिवं चैव क्षेमकं च ध्रुवं तथा / तानि तेषां समानानि सप्त वर्षाणि भागशः

ដូចគ្នានេះដែរ មានវർഷៈឈ្មោះ «អានន្ទ», «ឝិវ», «ក្សេមក» និង «ធ្រុវ»។ វർഷៈទាំង៧ នោះត្រូវបានបែងចែកជាភាគស្មើៗគ្នា ដល់ពួកគេ។

Verse 40

निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभूवेन्तरे / मेधा तिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपेश्वरैर्नृबैः

អ្វីៗទាំងនោះ ត្រូវបានស្ថាបនាមុនហើយ ក្នុងសម័យស្វាយម្ភូវមន្វន្តរ ដោយពួកគេឯង; កូនៗរបស់ទីថិ ដូចជា មេធា ជាអធិរាជនៃប្លក្សទ្វីប។

Verse 41

वर्णाश्रमाचारयुक्ताः प्लक्षद्वीपे प्रजाः कृताः / प्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै

នៅប្លក្សទ្វីប ប្រជាជនត្រូវបានរៀបចំឲ្យប្រកបដោយចរិតវណ្ណៈ និងអាស្រម; ហើយនៅកោះទាំងឡាយដូចជា ប្លក្សទ្វីប ដែលស្ថិតជិតសាកទ្វីបផងដែរ។

Verse 42

ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभाजकः / सुखमायुश्च रूपं च बलं धर्मश्च नित्यशः

ក្នុងចំណោមទាំងប្រាំនេះ គួរដឹងធម៌ដែលបែងចែកវណ្ណៈ និងអាស្រម; ហើយជានិច្ចមានសុខ អាយុវែង សោភ័ណភាព កម្លាំង និងធម៌។

Verse 43

पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधा रणं स्मृतम् / प्रक्षद्वीपः परिष्क्रान्तो जंबूद्वीपं निबोधत

ក្នុងកោះទាំងប្រាំនេះ (របៀបនេះ) ត្រូវបានចងចាំថាជារួមសម្រាប់ទាំងអស់។ ការពិពណ៌នាប្លក្សទ្វីបបានបញ្ចប់; ឥឡូវចូរដឹងអំពីជម្ពូទ្វីប។

Verse 44

आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् / प्रियव्रतो ऽभ्य षिञ्चत्तं जंबूद्वीपेश्वरं नृपम्

ព្រះព្រីយវ្រត បានធ្វើពិធីអភិសេកដល់ អាគ្នីធ្រៈ កូនប្រុសរបស់ កាម្យា ជាទាយាទច្បង និងមានមហាកម្លាំង ឲ្យជាស្តេចអធិរាជនៃជម្ពូទ្វីប។

Verse 45

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि प्रजापतिसमा नव / ज्येष्ठो नाभिरिति ख्यातस्तस्य किंपुरुषो ऽनुजः

ព្រះองค์មានព្រះរាជបុត្រចំនួន៩ អស្ចារ្យដូចព្រះប្រជាបតិ។ ព្រះបុត្រច្បងមាននាម ‘នាភិ’ ហើយព្រះអនុជមាននាម ‘កിംបុរុષ’។

Verse 46

हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो ऽभूदिलावृतः / रम्यस्तु पञ्चमः पुत्रो हिरण्वान् षष्ठ उच्यते

ព្រះបុត្រទី៣ គឺ ‘ហរិវර්ෂ’ និងទី៤ គឺ ‘អិលាវ្រឹត’។ ព្រះបុត្រទី៥ មាននាម ‘រំយ’ ហើយទី៦ ត្រូវហៅថា ‘ហិរណ្វាន’។

Verse 47

कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वश्चाष्टमः स्मृतः / नवमः केतुमालश्च तेषां देशान्निबोधत

ក្នុងចំណោមពួកគេ ព្រះបុត្រទី៧ គឺ ‘កុរុ’ និងទី៨ ត្រូវចងចាំថា ‘ភទ្រាស្វ’។ ទី៩ គឺ ‘កេតុម៉ាល’; ចូរយល់ដឹងអំពីដែនរបស់ពួកគេ។

Verse 48

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाख्यं तु पिता ददौ / हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किपुरुषाय तत्

ព្រះបិតាប្រទានដែនខាងត្បូងឈ្មោះ ‘ហិម’ ដល់ ‘នាភិ’។ រីឯដែនឈ្មោះ ‘ហេមកូដ’ នោះ ប្រទានដល់ ‘កിംបុរុષ’។

Verse 49

नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरिवर्षाय तं ददौ / मध्यमं यत्सुमेरोस्तु ददौ स तदिलावृतम्

ដែនដែលគេហៅថា ‘នៃષធ’ ត្រូវបានប្រទានដល់ ‘ហរិវර්ෂ’។ ហើយដែនកណ្ដាលនៃភ្នំសុមេរុ ត្រូវបានប្រទានដល់ ‘អិលាវ្រឹត’។

Verse 50

नीलं तु यत्स्मृतं वर्षं रम्यायैतप्तिता ददौ / श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्वते

ដែនដែលគេរំលឹកថា ‘នីល’ នោះ តប្តិតា បានប្រទានដល់ រំយា; ហើយដែន ‘ស្វេត’ ដែលស្ថិតខាងជើងពីនោះ បិតាបានប្រទានដល់ ហិរណ្វត។

Verse 51

यदुत्तरे शृङ्गवतो वर्षं तत्कुरवे ददौ / साल्यवन्तं तथा वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत्

ដែន ‘ស្រឹង្គវត’ ដែលនៅខាងជើង នោះបានប្រទានដល់ កុរុ; ហើយដែន ‘សាល្យវន្ត’ បានថ្វាយដល់ ភទ្រាស្វ។

Verse 52

गन्धमादनवर्षं तु केतुमाले न्यवेदयत् / इत्येतानि मयोक्तानि नव वर्षाणि भागशः

ហើយដែន ‘គន្ធមាទន’ បានថ្វាយដល់ កេតុមាល។ ដូច្នេះ ខ្ញុំបានពណ៌នាដែនទាំង៩នេះ តាមការបែងចែក។

Verse 53

आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् / यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः

នៅក្នុងដែនទាំងនោះ អគ្និធ្រ បានធ្វើពិធីអភិសេកដល់ព្រះរាជបុត្រទាំងឡាយតាមលំដាប់; បន្ទាប់មក ព្រះអង្គអ្នកមានធម៌បានស្ថិតក្នុងតបៈ។

Verse 54

इत्येतौः सप्तभिः कृत्स्ना सप्तद्वीपा निवे शिताः / प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौतैः स्वायंभुवस्य च

ដូច្នេះ ទ្វីបទាំង៧ទាំងមូល ត្រូវបានដាក់តាំង និងរៀបចំដោយព្រះរាជបុត្រទាំង៧របស់ ព្រីយវ្រត ដែលជាចៅប្រុសរបស់ ស្វាយಂಭូវ មនុ ផងដែរ។

Verse 55

एवं वर्षेषु सर्वेषु सन्निवेशाः पुनः पुनः / क्रियन्ते प्रलये वृत्ते सप्त सप्तसु पार्थिवैः

ដូច្នេះនៅក្នុងវស្សាទាំងអស់ ពេលព្រាល័យបានកន្លងផុតទៅ ស្តេចលោកិយទាំង៧ តែងរៀបចំការតាំងទីលំនៅឡើងវិញម្តងហើយម្តងទៀត ក្នុងដែនទាំង៧ៗ។

Verse 56

एवं स्वभावः कल्पानां द्वीपानां च निवेशने / यानि किंपुरुषाद्यानि वर्णाण्यष्टौ श्रुतानि तु

នេះហើយជាស្វಭាវៈនៃការរៀបចំកល្ប និងការតាំងទីលំនៅនៃទ្វីប; ចំណែកវណ្ណៈទាំង៨ ដូចជា គിംបុរុષ ជាដើម ក៏បានឮក្នុងស្រុតិផងដែរ។

Verse 57

तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्रायमयत्नतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च

សិទ្ធិរបស់ពួកគេកើតឡើងតាមស្វಭាវៈ ដោយភាគច្រើនពោរពេញដោយសុខ និងមិនចាំបាច់ខិតខំ; ក្នុងពួកគេគ្មានការប្រែប្រួល ហើយក៏គ្មានភ័យចំពោះជរា និងមរណៈដែរ។

Verse 58

धर्माधर्मौं न तेष्वास्ता नोत्तमाधममध्यमाः / न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टासु सर्वशः

ក្នុងពួកគេមិនមានទាំងធម៌ និងអធម៌ មិនមានការបែងចែកជា ល្អឥតខ្ចោះ-មធ្យម-ទាប; ហើយក្នុងដែនទាំង៨ នោះ ក៏គ្មានស្ថានភាពយុគ (yuga) ទាំងស្រុង។

Verse 59

नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाह्वे ऽस्मिन्निबोधत / नाभिस्त्वज नयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महाद्युतिम्

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងពោលអំពីកំណើតវង្សនាភិ ក្នុងដែនដែលហៅថា ‘ហិម’—សូមស្តាប់។ នាភិបានបង្កើតកូនប្រុសមានពន្លឺដ៏អស្ចារ្យ ឈ្មោះ ‘អជ’ ក្នុងមេរុទេវី។

Verse 60

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूर्वजम् / ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः

ឥសភៈ ជាព្រះមហាក្សត្រល្អឥតខ្ចោះ និងជាបុព្វបុរសនៃក្សត្រទាំងអស់។ ពីឥសភៈ បានប្រសូតព្រះភរត វីរបុរស ជាបុត្រច្បងក្នុងចំណោមបុត្ររយនាក់។

Verse 61

सोभिषिच्यर्षभः पुत्रं महाप्रव्रज्यया स्थितः / हिमाह्वं दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत्

បន្ទាប់ពីឥសភៈបានធ្វើពិធីអភិសេកព្រះបុត្រា ព្រះអង្គបានស្ថិតក្នុងមហាប្រវ្រាជ្យា។ ព្រះអង្គបានប្រគល់ដែនខាងត្បូងឈ្មោះ ‘ហិមាហ្វ’ ដល់ព្រះភរត។

Verse 62

तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः / भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः

ហេតុនេះហើយ បណ្ឌិតទាំងឡាយបានដឹងថា ដែននោះត្រូវហៅតាមព្រះនាមថា ‘ភារតវឝ៌’។ ព្រះបុត្រារបស់ព្រះភរត ជាអ្នកប្រាជ្ញ និងធម្មិក មាននាមថា ‘សុមតិ’។

Verse 63

बभूव तस्मिन् राज्ये तंभरतस्त्वभ्यषेचयत् / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश सः

ក្នុងរាជ្យនោះ គាត់បានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រ; ព្រះភរតបានធ្វើពិធីអភិសេកឲ្យគាត់។ ព្រះមហាក្សត្របានផ្ទេរសិរីរាជ្យទៅកាន់ព្រះបុត្រា ហើយព្រះអង្គបានចូលព្រៃដោយខ្លួនឯង។

Verse 64

तेजसस्तत्सुतश्चापि प्रजापतिरमित्रजित् / तेजसस्यात्मजो विद्वानिन्द्रद्युम्न इति स्मृतः

ព្រះបុត្ររបស់តេជស ក៏បានក្លាយជា ប្រជាបតិ ឈ្មោះ ‘អមិត្រជិត’។ ព្រះបុត្រប្រាជ្ញារបស់តេជស ត្រូវបានចងចាំថា ‘ឥន្ទ្រទ្យុម្ន’។

Verse 65

परमेष्ठी सुतश्चापि निधने तस्य चाप्यभूत् / प्रतीहारः कुलं तस्य नाम्ना जज्ञे तदन्वयः

បរមេឋ្ឋីក៏មានព្រះបុត្រមួយ; បន្ទាប់ពីការសោយទិវង្គតរបស់គាត់ ក្នុងវង្សសន្តានបានកើតមានកុល ‘ប្រតីហារ’ តាមនាម ហើយសាយសន្តាននោះបានបន្តទៅ។

Verse 66

प्रतिहर्तेति विख्यातो जज्ञे तस्यापि धीमतः / उन्नेता प्रतिहर्तुस्तु भूमा तस्य सुतः स्मृतः

ចំពោះបុគ្គលមានប្រាជ្ញានោះ បានកើតព្រះបុត្រដែលល្បីឈ្មោះថា ‘ប្រតិហર્તា’। ព្រះបុត្ររបស់ប្រតិហર્તា គឺ ‘ឧន្នេតា’ ហើយព្រះបុត្ររបស់ឧន្នេតា ត្រូវបានចងចាំថា ‘ភូមា’।

Verse 67

उद्गीथस्तस्य पुत्रो ऽभूतप्रस्ताविश्चापि तत्सुतः / प्रस्तावेस्तु विभुः पुत्रः पृथुस्तस्य सुतो ऽभवत्

ព្រះបុត្ររបស់ភូមា គឺ ‘ឧទ្គីថ’ ហើយព្រះបុត្ររបស់គាត់គឺ ‘ប្រស្តាវី’। ព្រះបុត្ររបស់ប្រស្តាវី គឺ ‘វិភុ’ ហើយព្រះបុត្ររបស់វិភុ បានកើតជា ‘ព្រឹថុ’।

Verse 68

पृथोश्चापि सुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः सुतः / गयस्यापि नरः पुत्रो नरस्यापि सुतो विराट्

ព្រះបុត្ររបស់ព្រឹថុ គឺ ‘នក្ត’ ហើយព្រះបុត្ររបស់នក្ត គឺ ‘គយ’។ ព្រះបុត្ររបស់គយ គឺ ‘នរ’ ហើយព្រះបុត្ររបស់នរ បានកើតជា ‘វិរាដ’។

Verse 69

विराट्सुतो महावीर्यो धीमांस्तस्य सुतो ऽभवत् / धीमतश्च महान्पुत्रो महतश्चापि भौवनः

ព្រះបុត្ររបស់វិរាដ គឺ ‘មហាវីរយ’ ហើយព្រះបុត្ររបស់គាត់បានកើតជា ‘ធីមាន’។ ព្រះបុត្ររបស់ធីមាន គឺ ‘មហាន’ ហើយព្រះបុត្ររបស់មហាន ក៏មានឈ្មោះ ‘ភៅវន’។

Verse 70

भौवनस्य सतस्त्वष्टा विरजास्तस्य चात्मजः / रजा विरजसः पुत्रः शतजिद्रजसस्तथा

ពីសត្វដ៏មាននាមថា ភាវនៈ បានកើតមាន ទ្វෂ្ដា; ព្រះបុត្ររបស់ទ្រង់គឺ វិរាជៈ។ វិរាជៈមានបុត្រ ឈ្មោះ រាជា ហើយរាជាមានបុត្រ ឈ្មោះ សតជិត។

Verse 71

तस्य पुत्रशतं त्वासीद्राजानः सर्व एव तु / विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

ព្រះองค์មានព្រះបុត្រា​មួយរយ; ពួកគេទាំងអស់សុទ្ធតែជាព្រះរាជា។ ពួកព្រះរាជាដែលលេចធ្លោក្នុងពន្លឺសកល បានធ្វើឲ្យប្រជាជននេះរីកចម្រើន។

Verse 72

तैरिदं भारतं वर्षं सप्तद्वीपमिहाङ्कितम् / तेषां वंशप्रसूतैस्तु भुक्तेयं भारती पुरा

ដោយពួកគេ នគរភារតវර්ษនេះ ព្រមទាំងទ្វីបទាំងប្រាំពីរ ត្រូវបានកំណត់សញ្ញា និងរៀបចំឡើងនៅទីនេះ។ ហើយពូជពង្សរបស់ពួកគេ នៅសម័យបុរាណ បានគ្រប់គ្រង និងកាន់កាប់ដែនដីភារតីនេះ។

Verse 73

कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः / ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः

វដ្តដែលហៅថា ‘យុគ’ ចំនួន ៧១ (ឯកសប្តតិ) ដែលរួមមាន ក្រឹត ត្រេតា ជាដើម បានកន្លងផុតទៅហើយ; ជាមួយយុគទាំងនោះ ព្រះរាជានៃខ្សែពូជនោះក៏កន្លងទៅដែរ។

Verse 74

स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्

មុនស្វាយម្ភូវមន្វន្តរ មានសೃષ્ટិជាច្រើនជារយៗ ហើយបន្ទាប់មកជាពាន់ៗ។ ដូច្នេះ សរគៈរបស់ស្វាយម្ភូវ បានបំពេញពិភពលោកនេះឲ្យពេញលេញ។

Verse 75

ऋषिभिर्दैवतैश्चापि पिर्तृगन्धवराक्षसैः / यक्षभूतपिशाचैश्च मनुष्यमृगपक्षिभिः / तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते

ដោយព្រះឫសី ទេវតា បិត្រ (Pitṛ) គន្ធರ್ವ និងរាក្សស យក្ស ភូត និងពិសាច ព្រមទាំងមនុស្ស សត្វព្រៃ និងបក្សី—នេះជាសೃષ્ટិរបស់ពួកគេដែលបានប្រកាស ហើយវាប្រែប្រួលទៅតាមយុគទាំងឡាយ។

Frequently Asked Questions

The chapter foregrounds the Svāyambhuva-era succession, highlighting Priyavrata’s line and associated descendants, and uses that lineage to explain how early rulers are positioned over the dvīpas.

It enumerates the seven dvīpas and explicitly assigns dvīpa-lordship: Agnīdhra (Jambū), Medhātithi (Plakṣa), Vapuṣmān (Śālmala), Jyotiṣmān (Kuśa), Dyutimān (Krauñca), Havya (Śāka), and Savana (Puṣkara), presenting geography through administrative distribution.

No. The supplied verses belong to the cosmology/genealogy stream (manvantara, vaṃśa, dvīpa-vibhāga). Lalitopākhyāna themes (Śākta vidyās, yantras, and the Bhaṇḍāsura cycle) occur in later portions of the Purāṇa, not in this chapter’s focus.