Adhyaya 59
Anushanga PadaAdhyaya 5986 Verses

Adhyaya 59

Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas (Genealogical Catalogue)

ជំពូកនេះបើកដោយសន្ទនាបែបវិទ្យាសាស្ត្រ៖ ព្រះឥសីទាំងឡាយបានរីករាយ និងរួចផុតពីសង្ស័យមុនៗ ហើយសូមឲ្យពន្យល់លំដាប់រាជវង្ស និងអំណាចឥទ្ធិពលរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។ អ្នកនិទានតាមរចនាបថសូតា/លោមហರ್ಷណៈ សន្យានឹងរៀបរាប់វង្សតាមជំហានៗ។ បន្ទាប់មកបង្ហាញខ្សែវង្សពិសេស៖ វរុណៈមានព្រះមហេសី ស្ទុតា; តាមនាងកើតខ្សែវង្សទៅកាលី (និងវៃទ្យ) ហើយទៅកាន់ជ័យ និងវិជ័យ។ បន្តទៀតមានរូបបុគ្គលនិមិត្តដូចជា មទៈ (កូនកាលី) និងហിംសា (ភរិយាកាលី)។ កូនចៅបន្តត្រូវពិពណ៌នាជាសត្វប្រភេទ puruṣādaka មានរាងកាយចម្លែក (គ្មានក្បាល គ្មានខ្លួន ដៃមួយ ជើងមួយ) និងកំណត់គូស្វាមីភរិយារបស់ពួកគេ។ ពូជពង្សរបស់ពួកគេត្រូវហៅថា នៃរិតៈ ជា graha អ្នកចាប់យក/បង្កទុក្ខ ជាពិសេសលើកុមារ។ ចុងក្រោយបង្កើតថា ស្កន្ទៈជាព្រះអម្ចាស់របស់ពួកគេ ដោយព្រះព្រហ្មអនុម័ត ដើម្បីភ្ជាប់បញ្ជីវង្សជាមួយហេតុវិទ្យាពិធីសាសនា៖ ហេតុអ្វីមានអំណាចបង្កទុក្ខទាំងនេះ ឈ្មោះរបស់វា និងស្ថិតក្រោមអធិបតីណា។

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्त मध्यमभागे तृतीय उपाद्धातपादे ऽष्टपञ्चशत्तमो ऽध्यायः // ५८// बृहस्पतिरुवाच ऋषयस्त्वेव मुक्तास्तु परं हर्षमुपागताः / परं शुश्रूषया भूयः पप्रच्छुस्तदनन्तरम्

ដូច្នេះ ក្នុង «ស្រីព្រហ្មាណ្ឌ មហាពុរាណ» ផ្នែកមធ្យម ដែលវាយុបានប្រកាស ក្នុងបាទទីបី ជំពូកទី ៥៨ (58) បានបញ្ចប់។ ព្រះបೃហស្បតិ បានមានពាក្យថា—ពួកឥសីបានរួចផុត ហើយបានដល់សេចក្តីរីករាយដ៏លើសលប់; បន្ទាប់មក ដោយក្តីប្រាថ្នាចង់ស្តាប់បន្ថែម ពួកគេបានសួរឡើងវិញ។

Verse 2

ऋषय ऊचुः वंशानामानुपूर्व्येण राज्ञां चामिततेजसाम् / स्थितिं चैषां प्रभावं च ब्रूहि नः परिपृच्छताम्

ព្រះឥសីទាំងឡាយបាននិយាយថា—សូមប្រាប់យើង តាមលំដាប់ពូជវង្ស អំពីស្ថានភាព និងអานุភាពរបស់ព្រះមហាក្សត្រដែលមានតេជៈមហិមា មិនអាចវាស់បាន ព្រោះយើងកំពុងសួរ។

Verse 3

एवमुक्तस्ततस्तैस्तु तदासौ लोमहर्षणः / शृण्वतामुत्तराख्याने ऋषीणां वाक्य कोविदः

ពេលពួកគេនិយាយដូច្នោះហើយ នៅពេលនោះ លោមហರ್ಷណៈ—អ្នកជំនាញក្នុងពាក្យពេចន៍របស់ព្រះឥសី—បានចាប់ផ្តើមប្រាប់អាខ្យានបន្ត ដល់ព្រះឥសីដែលកំពុងស្តាប់។

Verse 4

अख्यानकुशलो भूयः परं वाक्यमुवाच ह / ब्रुवतो मे निबोधंश्च ऋषिराह यथा मम

អ្នកជំនាញក្នុងការប្រាប់រឿងបាននិយាយពាក្យដ៏ប្រសើរឡើងវិញថា—“ចូរយល់ដឹងដោយប្រុងប្រយ័ត្ននូវអ្វីដែលខ្ញុំកំពុងនិយាយ ដូចដែលព្រះឥសីបានប្រាប់ខ្ញុំ។”

Verse 5

वंशानामानुपूर्व्येण राज्ञां चामिततेजसाम् / स्थितिं चैषां प्रभावं च क्रमतो मे निबोधत

តាមលំដាប់ពូជវង្ស និងអំពីស្ថានភាពនិងអานุភាពរបស់ព្រះមហាក្សត្រដែលមានតេជៈមហិមា—ចូរយល់ដឹងពីខ្ញុំតាមលំដាប់។

Verse 6

वरुणस्य सपत्नीकान् स्तुता देवी उदाहृता / तस्याः पुत्रौ कलिर्वैद्यः स्तुता च सुरसुंदरी

បាននិយាយថា ព្រះនាង ‘ស្តុតា’ ជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះវរុណ។ ព្រះនាងមានបុត្រពីរ—កលិ (វೈទ្យៈ អ្នកពេទ្យ) និង ‘ស្តុតា’ ជាសុរសុন্দরីដ៏ស្រស់ស្អាត។

Verse 7

कलिपुत्रौ महावीर्यौं जयश्च विजयश्च ह / वैद्यपुत्रौ घृणिश्चैव मुनिश्चैव महाबलौ

កលិមានបុត្រក្លាហានខ្លាំងពីរ គឺ ជយ និង វិជយ; ហើយបុត្ររបស់វೈទ្យៈ គឺ ឃ្រឹណិ និង មុនិ ក៏មានកម្លាំងមហិមា។

Verse 8

प्रत्तानामनु कामानामन्योन्यस्य प्रभक्षिणौ / भक्ष्यित्वा तावन्योन्यं विनाशं समवाप्नुतः

តាមបំណងដែលបានផ្តល់ ពួកគេបានលេបគ្នាទៅវិញទៅមក; ក្រោយពេលស៊ីគ្នា ទាំងពីរបានដល់វិនាស។

Verse 9

कलिः सुरायाः संज्ञेयस्तस्य पुत्रो मदः स्मृतः / स्मृता हिंसा कलेर्भार्या श्रेष्ठा या निकृतस्मृतिः

កលិត្រូវបានហៅថា ‘សុរា’ (ស្រា) ហើយបុត្ររបស់គាត់គឺ ‘មទ’ (ភាពមេរា); ភរិយារបស់កលិគឺ ‘ហിംសា’ ដែលល្បីថា ‘និក្រឹតិ’ (ល្បិចកល) ដ៏ប្រសើរ។

Verse 10

प्रसूतान्ये कलेः पुत्राश्चत्वारः पुरुषादकाः / नाके विघ्नश्च विख्यातो भद्रमोविधमस्तथा

កលិបានបង្កើតបុត្រចំនួនបួនទៀត ដែលជាអ្នកស៊ីមនុស្ស៖ នាកេ, វិឃ្នៈដែលល្បី, ភទ្រម និង វិធម។

Verse 11

अशिरस्कतया विघ्नो नाकश्चैवाशरीरवान् / भद्रमश्चैकहस्तो ऽभूद्विधमश्चैकपात्स्मृतः

វិឃ្នៈគ្មានក្បាល; នាកេគ្មានរាងកាយ; ភទ្រមមានដៃតែមួយ; និងវិធមត្រូវបានចងចាំថាមានជើងតែមួយ។

Verse 12

भद्रमस्य तथापत्नी तामसी पूतना तथा / रेवती विधमस्यापि तयोः पुत्राः सहस्रशः

ភរិយារបស់ ភទ្រ គឺ តាមសី និង ពូតនា; ហើយភរិយារបស់ វិធម គឺ រេវតី—កូនប្រុសរបស់ពួកគេមានរាប់ពាន់។

Verse 13

नाकस्य शकुनिः पत्नी विघ्नस्य च अयो मुखी / राक्षसास्तु महावीर्याः संध्याद्वयविचारिमः

ភរិយារបស់ នាក គឺ សកុនិ និងភរិយារបស់ វិឃ្ន គឺ អយោមុខី; រក្សសទាំងនោះមានអานุភាពខ្លាំង និងដើរលេងនៅពេលសន្ធ្យាទាំងពីរ។

Verse 14

रेवतीपूतनापुत्रा नैऋता नामतः स्मृताः / ग्रहस्ते राक्षसाः सर्वे बालानां तु विशेषतः

កូនប្រុសរបស់ រេវតី និង ពូតនា ត្រូវបានគេរំលឹកថា ‘នៃឫត’; ពួកគេទាំងអស់ជារាក្សស-គ្រាហៈ ជាពិសេសបង្កទុក្ខដល់កុមារ។

Verse 15

स्कन्दस्तेषामधिपतिर्ब्रह्मणो ऽनुमतः प्रभुः / बृहस्पतेर्या भगिनी वरस्त्री ब्रह्मचारिणी

អធិបតីរបស់ពួកគេគឺ ស្កន្ទៈ ដែលជាព្រះអម្ចាស់ដោយការអនុម័តពី ព្រហ្មា; ហើយប្អូនស្រីរបស់ ព្រហស្បតិ គឺស្ត្រីដ៏ប្រសើរ ជាព្រហ្មចារិណី។

Verse 16

योगसिद्धा जगत्कृत्स्नमसक्ता चरते सदा / प्रभासस्य तु सा भार्या वसूनामष्टमस्य च

នាងបានសម្រេចយោគៈ ហើយស្ថិតនៅក្នុងលោកទាំងមូលដោយគ្មានការចងចិត្ត ស្ទើរតែសព្វកាល; នាងជាភរិយារបស់ ប្រភាសៈ វសុទី៨។

Verse 17

विश्वकर्मा सुरस्तस्या जातः शिल्पिप्रजापतिः / त्वष्टा विराजो रूपाणि धर्मपौत्र उदारधीः

ពីសុរៈនោះ វិស្វកರ್ಮា បានកើតឡើង ជាប្រជាបតិរបស់ជាងសិល្បៈទាំងឡាយ។ ហើយ ទ្វଷ្ដា ជាអ្នកបង្កើតរូបរាងនានារបស់ វិរាជ ជាចៅរបស់ ធម្មៈ មានប្រាជ្ញាធំទូលាយ។

Verse 18

कर्त्ता शिल्पिसहस्राणां त्रिदशानां तु योगतः / यःसर्वेषां विमानानि देवतानां चकार ह

ដោយអานุភាពយោគៈ ព្រះองค์ជាអ្នកដឹកនាំជាងសិល្បៈរាប់ពាន់របស់ត្រីទសៈ ហើយជាអ្នកបានសាងសង់វិមានសម្រាប់ទេវតាទាំងអស់។

Verse 19

मानुषाश्चोपजीवन्ति यस्य शिल्पं महात्मनः / प्रह्रादी विश्रुता तस्य पत्नी त्वष्टुर्विरोचना

មនុស្សក៏អាស្រ័យលើសិល្បៈរបស់មហាត្មានោះដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត។ ភរិយារបស់គាត់ល្បីថា ‘ប្រហ្រាទី’ គឺ វិរោចនា របស់ ទ្វଷ្ដា។

Verse 20

विरोचनस्य भगिनी माता त्रिशिरसस्तथा / देवाचार्यस्य महतो विश्वरूपस्य धीमतः

នាងជាប្អូនស្រីរបស់ វិរោចនា និងជាមាតារបស់ ត្រីសិរៈ; ហើយក៏ជាមាតារបស់ ទេវាចារ្យដ៏មហិមា វិស្វរូបៈ អ្នកមានប្រាជ្ញា។

Verse 21

विश्वकर्मात्मजश्वैव विश्वकर्मा मयः स्मृतः / सुरेणुरिति विख्याता स्वसा तस्य यवीयसी

កូនប្រុសរបស់ វិស្វកರ್ಮា ក៏ត្រូវបានចងចាំថា ជាវិស្វកর্মា នាម ‘មយ’។ ប្អូនស្រីពៅរបស់គាត់ល្បីឈ្មោះថា ‘សុរេណុ’។

Verse 22

त्वाष्ट्री या सवितुर्भार्या पुनः संज्ञेति विश्रुता / प्रासूत सा महाभागं मनुं ज्येष्ठं विवस्वतः

នាងជាកូនស្រីរបស់ ត្វាស្ដា ជាព្រះភរិយារបស់ សវិត្រ ដែលល្បីឡើងវិញថា ‘សញ្ញា’ បានប្រសូត្រ មនុ អ្នកមានភាគធំ ជាព្រះរាជបុត្រច្បងរបស់ វិវស្វាន។

Verse 23

यमौ प्रासूत च पुनर्यमं च यमुनां च ह / सा तु गत्वा कुरून्देवी वडवा रूपधारिणी

បន្ទាប់មក នាងបានប្រសូត្រកូនភ្លោះ គឺ យម និង យមុនា។ រួចហើយ ទេវីនោះបានទៅកាន់ដែនកុរុ ហើយកាន់យករូបរាងជាមេម้า (វឌវា)។

Verse 24

सवितुश्चास्य रूपस्य नासिकाभ्यां तु तौ स्मृतौ / प्रासूत सा महाभाग त्वन्तरिक्षे ऽश्विनौ किल

គេរំលឹកថា ព្រះអស្វិនទាំងពីរ កើតចេញពីរន្ធច្រមុះទាំងពីរនៃរូបសវិត្រ (ក្នុងរូបមេម้า)។ នាងមហាភាគ្យវតីបានប្រសូត្រ អស្វិនៅ នៅក្នុងអន្តរិក្ស។

Verse 25

नासत्यं चैव दस्रं च मार्त्तण्डस्यात्मजावुभौ / ऋषय ऊचुः कस्मान्मार्त्तण्ड इत्येष विवस्वानुदितो बुधैः

ព្រះនាសត្យ និង ព្រះទស្រា ទាំងពីរ ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ មារតណ្ឌ។ ពួកឥសីបាននិយាយថា៖ «ហេតុអ្វីបានជា ព្រះវិវស្វាននេះ ត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញហៅថា ‘មារតណ្ឌ’?»

Verse 26

किमर्थं सासुरूपा वै नासिकाभ्यामसूयत / एतद्वेदितुमिच्छामो सर्वं नो ब्रूहि पृच्छताम्

ហេតុអ្វីបានជា ទេវីក្នុងរូបមេម้า នោះ កើតចេញពីរន្ធច្រមុះទាំងពីរ? យើងប្រាថ្នាចង់ដឹង; សូមប្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា ដែលកំពុងសួរ។

Verse 27

सूत उवाच चिरोत्पन्नमतिर्भिन्नमण्डं त्वष्ट्रा विदारितम् / गर्भवधं भ्रान्तः कश्यपो विद्रुतो भवेत्

សូត្រាបាននិយាយថា—ស៊ុតលោកដែលកើតឡើងយូរហើយនោះបានបែក; ទ្វஷ្ត្រា បានបំបែកវា។ កश्यប ភាន់ច្រឡំថាជាការសម្លាប់គភ៌ ហើយភ័យរត់ចេញទៅ។

Verse 28

अण्डे द्विधाकृते त्वण्डं दृष्ट्वा त्वष्टेदमब्रवीत् / नैतन्न्यूनं भवादण्डं मार्त्तण्डस्त्वं भवानघ

ពេលស៊ុតត្រូវបំបែកជាពីរ ទ្វஷ្ត្រា មើលហើយនិយាយថា៖ «ស៊ុតនេះកុំឲ្យខ្វះខាតឡើយ; ឱ អ្នកគ្មានបាប អ្នកចូរជា ‘មារតណ្ឌ’»។

Verse 29

न खल्वयं मृतोंऽडस्थ इति स्नेहात्पिताब्रवीत् / तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नामान्वर्थमुदाहरन्

«អ្នកដែលនៅក្នុងស៊ុតនេះមិនបានស្លាប់ទេ»—ឪពុកនិយាយដោយសេចក្តីស្រឡាញ់។ លឺពាក្យនោះហើយ ពួកគេបានហៅនាមឲ្យសមនឹងអត្ថន័យ។

Verse 30

यन्मार्त्तण्डो भवेत्युक्तस्त्वण्डात्सोंडे द्विधाकृते / तस्माद्विवस्वान्मार्त्तण्डः पुराणज्ञैर्विभाव्यते

ព្រោះនៅពេលស៊ុតត្រូវបំបែកជាពីរ គេបាននិយាយថា «អ្នកចូរជា មារតណ្ឌ» ដូច្នេះ អ្នកចេះពុរាណៈទាំងឡាយចាត់ទុក វិវស្វាន ថាជា «មារតណ្ឌ»។

Verse 31

ततः प्रजाः प्रवक्ष्यामि मार्त्तण्डस्य विवस्वतः / विजज्ञे सवितुर्भार्या संज्ञा पुत्रांस्तु त्रीन्पुनः

បន្ទាប់មក ខ្ញុំនឹងពោលអំពីពូជពង្សរបស់ មារតណ្ឌ វិវស្វាន។ សំជ្ញា ភរិយារបស់ សវិត្រ បានប្រសូតកូនប្រុសបីនាក់ម្តងទៀត។

Verse 32

मनुं यमीं यमं चैव छाया सा तपती तथा / शनैश्चरं तथैवैते मार्त्तण्डस्यात्मजाः स्मृताः

មនុ យមី យម ឆាយា តបតី និង សនៃស្ចរ—ទាំងអស់នេះត្រូវបានចងចាំថាជាព្រះបុត្ររបស់ មារតណ្ឌ (ព្រះអាទិត្យ)។

Verse 33

विवस्वान्कश्यपाज्जज्ञे दाक्षायिण्यां महायशाः / तस्य संज्ञाभवद्भार्या त्वाष्ट्री देवी विवस्वतः

វិវស្វានដ៏មានកិត្តិយស កើតពីកശ്യប ក្នុងផ្ទៃដាក្សាយិណី។ ភរិយារបស់ទ្រង់គឺទេវី សញ្ជ្ញា កូនស្រីរបស់ ទ្វଷ្ដ្រ។

Verse 34

सुरेणुरिति विख्याता पुनः संज्ञेति विश्रुता / सा तु भार्या भगवतो मार्त्तण्डस्यातितेजसः

នាងត្រូវបានគេស្គាល់ថា «សុរេណុ» ហើយក្រោយមកក៏ល្បីថា «សញ្ជ្ញា»។ នាងនោះឯងជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះមារតណ្ឌដ៏មានពន្លឺលើសលប់។

Verse 35

न खल्वये मृतो ह्यण्डे इति स्नेहात्तमब्रवीत् / अजानन्कश्यपः स्नेहात् मार्त्तण्ड इति चोच्यते

ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ នាងបាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា «គាត់មិនបានស្លាប់ក្នុងស៊ុតនេះទេ»។ កശ്യបក៏ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ ដោយមិនដឹងខ្លួន បានហៅគាត់ថា «មារតណ្ឌ»។

Verse 36

तेजस्त्वभ्यधिकं तस्य नित्यमेव विवस्वतः / येनापि तापयामास त्रील्लोङ्कान्कश्यपात्मजः

ពន្លឺ-តេជៈរបស់វិវស្វានមានលើសលប់ជានិច្ច; ដោយតេជៈនោះឯង កូនប្រុសរបស់កশ্যបបានធ្វើឲ្យបីលោកក្តៅរំភើប។

Verse 37

त्रीण्यपत्यानि संज्ञायां जनयामास वै रविः / द्वौ सुतौ तु महावीर्यौं कन्यैका विदितैव च

ពីគភ៌សញ្ញា ព្រះរវិបានបង្កើតកូនបី—កូនប្រុសពីរដែលមានវីរភាពខ្លាំង និងកូនស្រីមួយដែលល្បីល្បាញ។

Verse 38

मनुर्वैवस्वतो ज्येष्ठः श्राद्धदेवः प्रजापतिः / ततो यमो यमी चैव यमजौ संबभूवतुः

ច្បងគឺ មនុ វൈവស្វតៈ (Śrāddhadeva Prajāpati); បន្ទាប់មក យម និង យមី បានកើតជា​គូភ្លោះ (យមជ)។

Verse 39

असह्यतेजस्तद्रूपं दृष्ट्वा संज्ञा विवस्वतः / असहन्ती स्वकां छायां सवर्णां निर्ममे पुनः

ពេលសញ្ញា​ឃើញរូបដ៏ភ្លឺចែងចាំងមិនអាចទ្រាំបានរបស់វិវស្វាន នាងមិនអាចអត់ធ្មត់បានទេ; ដូច្នេះនាងបានបង្កើត “ស្រមោល” របស់ខ្លួនឡើងវិញ ដែលមានពណ៌ដូចនាង។

Verse 40

महाभागा तु सा नारी तस्याश्छायासमुद्गता / प्राञ्जलिः प्रयता भूत्वा पुनः संज्ञामभाषत

នារីដ៏មានភាគ្យធំ​នោះ ដែលកើតចេញពីស្រមោលរបស់នាង បានប្រណមដៃដោយសេចក្តីសុចរិត ហើយនិយាយទៅកាន់សញ្ញាម្តងទៀត។

Verse 41

वदस्व किं मया कार्यं सा संज्ञा तामथाब्रवीत् / अहं यास्यापि भद्रं ते स्वमेव भवनं पितुः

នាងសួរ៖ «តើខ្ញុំត្រូវធ្វើអ្វី?» សញ្ញាបានឆ្លើយថា៖ «សូមមង្គលមានដល់អ្នក; ខ្ញុំនឹងទៅកាន់គេហដ្ឋានរបស់ឪពុកខ្ញុំផ្ទាល់»។

Verse 42

त्वयेह भवने मह्यं वस्तव्यं निर्विशङ्कया / इमौ च बालकौ मह्यं कन्या च वरवर्णिनी

អ្នកត្រូវស្នាក់នៅក្នុងគេហដ្ឋានរបស់ខ្ញុំនេះដោយគ្មានការសង្ស័យ; កុមារប្រុសទាំងពីរនេះជារបស់ខ្ញុំ ហើយកញ្ញាដែលមានពណ៌សម្បុរល្អនេះក៏ជារបស់ខ្ញុំដែរ។

Verse 43

भर्त्तव्या नैवमाख्येयमिदं भगवते त्वया / इमौ च बालकौ मह्यं तथेत्युक्ता तथा च सा

ត្រូវអនុវត្តតាម; កុំប្រាប់ព្រះភគវន្តដោយរបៀបនេះឡើយ។ ពេលនិយាយថា «កុមារប្រុសទាំងពីរនេះជារបស់ខ្ញុំ» នាងឆ្លើយថា «ដូច្នោះហើយ» ហើយនាងក៏យល់ព្រមតាមនោះ។

Verse 44

त्वष्टुः समीपमगमद्व्रीडितेव तपस्विनी / पिता तामागतां दृष्ट्वा क्रुद्धः संज्ञामथाब्रवीत्

នាងអ្នកបួសនោះទៅជិតទ្វଷ្ដ្រ ដូចជាមានអៀន; ឪពុកឃើញនាងមក ក៏ខឹង ហើយនិយាយទៅកាន់សញ្ជ្ញា។

Verse 45

भर्त्तुः समीपं गच्छेति नियुक्ता च पुनः पुनः / अगमद्वडवा भूत्वाच्छाद्य रूपमनिन्दिता

នាងត្រូវបានបញ្ជាឡើងវិញៗថា «ចូរទៅជិតស្វាមី»; នាងដែលគ្មានទោសបានលាក់រូបដើម ហើយទៅដោយក្លាយជាមេសេះ (វដវា)។

Verse 46

उत्तरान्सा कुरून्गत्वा तृणान्यथ चचार सा / द्वितीयायां तु संज्ञायां संज्ञेयमिति चिन्त्य ताम्

នាងទៅដល់ឧត្តរកុរុ ហើយចាប់ផ្តើមស៊ីស្មៅ; ចំពោះសញ្ជ្ញាទីពីរ នាងគិតថា «ត្រូវតែស្គាល់ឲ្យបាន» ហើយពិចារណាអំពីនាង។

Verse 47

आदित्यो जनयामास पुत्रावादित्यवर्चसौ / पूर्वजस्य मनोस्तुल्यौ सादृश्येन तु तौ प्रभू

អាទិត្យៈបានបង្កើតព្រះបុត្រពីរអង្គ ដែលភ្លឺរលោងដោយពន្លឺអាទិត្យៈ។ ពួកគេមានសណ្ឋានស្រដៀងមនុបុរាណ និងមានអំណាចដូចព្រះអម្ចាស់។

Verse 48

श्रुतश्रवा मनुस्ताभ्यां सावर्णिर्वै भविष्यति

ពីពួកគេទាំងពីរ នឹងមានមនុឈ្មោះ «ស្រុតស្រវា» កើតឡើង ហើយពិតប្រាកដនឹងក្លាយជា «សាវර්ណិ» នៅអនាគត។

Verse 49

श्रुतकर्मा तु विज्ञेयो ग्रहो वै यः शनैश्चरः / मनुरेवाभवत्सो ऽपि सावर्णिरिति चोच्यते

«ស្រុតកර්មា» គឺជាគ្រោះ (graha) ដែលហៅថា «សណៃឝ្ចរ»។ គាត់នោះឯងបានក្លាយជាមនុ ហើយត្រូវបានហៅថា «សាវර්ណិ» ផងដែរ។

Verse 50

संज्ञा तु पार्थिवी सा वै स्वस्य पुत्रस्य वै तदा / चकाराभ्यधिकं स्नेहं त तथा पूर्वजेषु वै

នៅពេលនោះ សញ្ជ្ញា ដែលជាព្រះនាងក្សត្រី បានបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់លើសលប់ចំពោះព្រះបុត្ររបស់នាង ហើយដូចគ្នានោះចំពោះបុព្វបុរសផងដែរ។

Verse 51

मनुस्तच्छाक्षमत्सर्वं यमस्तद्वै न चाक्षमत् / बहुशो जल्पमानस्तु सापत्न्यादतिदुःखितः

មនុបានអត់ធ្មត់ទាំងអស់នោះបាន ប៉ុន្តែយមៈមិនអាចអត់ធ្មត់បានទេ។ ដោយទុក្ខខ្លាំងពីអារម្មណ៍សពត្នី (ដូចកូនម្តាយផ្សេង) គាត់បាននិយាយរអ៊ូរទៅមកជាញឹកញាប់។

Verse 52

तां वै रोषाच्च बालाच्च भाविनोर्ऽथस्य वै बलात् / यदा संतर्जयामास च्छायां वैवस्वतो यमः

ដោយសារកំហឹង និងភាពក្មេងខ្ចី ក្រោមអំណាចនៃផលដែលនឹងកើតឡើង ពេលដែលយមៈ វៃវស្វតៈ បានស្តីបន្ទោស និងគំរាមនាងឆាយា​យ៉ាងខ្លាំង។

Verse 53

सा शशाप ततः क्रोधात्सार्णिजननी यमम् / यदा तर्जयसे ऽकस्मात्पितृभार्यां यशस्विनीम्

បន្ទាប់មក ម្តាយរបស់សារណិ ដោយកំហឹង បានដាក់បណ្តាសាយមៈថា «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកស្តីបន្ទោសភរិយារបស់បិតាដ៏មានកិត្តិយស ដោយចៃដន្យ?»

Verse 54

तस्मात्तवैष चरमः पतिष्यति न संशयः / यमस्तु तेन शापेन भृशं पीडितमानसः

«ដូច្នេះ អវយវៈចុងក្រោយរបស់អ្នកនេះ នឹងធ្លាក់ចុះជាក់ជាមិនខាន—គ្មានសង្ស័យឡើយ» ដោយបណ្តាសានោះ ចិត្តយមៈត្រូវទុក្ខព្រួយយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 55

मनुना सह धर्मात्मा पितुः सर्वं न्यवेदयत् / भृशं शापभयोद्विग्नः संज्ञावाक्यैर्विनिर्जितः

យមៈអ្នកមានធម៌ បានទៅជាមួយមនុ ហើយទូលបង្គំប្រាប់បិតាអំពីរឿងទាំងអស់; ដោយភ័យបណ្តាសាយ៉ាងខ្លាំង គាត់ត្រូវបានសម្រួលចិត្តដោយពាក្យរបស់សញ្ញា។

Verse 56

तस्यां मयोद्यतः पादो न तु देहे निपातितः / बाल्याद्वा यदि वा मोहात्तद्भवान्क्षन्तुमर्हति

«ជើងរបស់ខ្ញុំបានលើកឡើងទៅរកនាងមែន ប៉ុន្តែមិនបានធ្លាក់លើរាងកាយនាងទេ។ ប្រសិនបើដោយភាពក្មេងខ្ចី ឬដោយភាពវង្វេង សូមលោកមេត្តាអភ័យទោស»

Verse 57

शप्तो ऽहमस्मि लोकेश जनन्या तपतां वर / तव प्रसादो नस्त्रातुमेतस्मान्महतो भयात्

ឱ ព្រះលោកេស! មាតាដ៏ប្រសើរនៅក្នុងចំណោមអ្នកតបសបានដាក់បណ្តាសាខ្ញុំ; មានតែព្រះអនុគ្រោះរបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះដែលអាចសង្គ្រោះយើងពីភ័យដ៏ធំនេះ។

Verse 58

विवस्वानेवमुक्तस्तु यमं प्रोवाच वै प्रभुः / असंशयं पुत्र महद्भविष्यत्यत्र कारणम्

ពេលបាននិយាយដូច្នោះ ព្រះអម្ចាស់វិវស្វានបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់យមៈ «កូនអើយ មិនសង្ស័យទេ នៅទីនេះនឹងមានហេតុដ៏មហិមា»។

Verse 59

येन त्वामाविशत्क्रोधो धर्मज्ञं सत्यवादिनम् / न शक्यमेतन्मिथ्य तु कर्त्तुं मातुर्वचस्तव

ដោយហេតុដែលកំហឹងបានចូលគ្រប់គ្រងអ្នក ដែលជាអ្នកដឹងធម៌ និងនិយាយសច្ចៈ ដូច្នេះមិនអាចធ្វើឲ្យពាក្យមាតារបស់អ្នកក្លាយជាមិថ្យាបានទេ។

Verse 60

कृमयो मांसमादाय यास्यन्ति च महीं तव / ततः पादं महाप्राज्ञ पुनः सांप्राप्स्यसे सुखम्

ពពួកដង្កូវនឹងយកសាច់របស់អ្នកទៅកាន់ដី; បន្ទាប់មក ឱ មហាប្រាជ្ញា អ្នកនឹងទទួលបានជើងរបស់អ្នកវិញដោយសុខសាន្ត។

Verse 61

कृतमेवं वचः सत्यं मातुस्तव भविष्यति / शापस्य परिहारेण त्वं च त्रातो भविष्यसि

ដូច្នេះ ពាក្យរបស់មាតារបស់អ្នកនឹងក្លាយជាសច្ចៈ; ហើយដោយការដោះស្រាយបណ្តាសា អ្នកក៏នឹងត្រូវបានសង្គ្រោះដែរ។

Verse 62

आदित्यस्त्वब्रवीत्संज्ञां किमर्थं तनयेषु तु / तुल्येष्वभ्यधिकस्नेह एकस्मिन्क्रियते त्वया

អាទិត្យបានមានព្រះបន្ទូលទៅសញ្ញា—កូនៗស្មើគ្នា ហេតុអ្វីអ្នកបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញ់លើសលប់ចំពោះម្នាក់តែប៉ុណ្ណោះ?

Verse 63

सा तत्परिहरन्ती वै नाचचक्षे विवस्वतः / आत्मना स समाधाय योगात्तत्त्वमपश्यत

នាងបានជៀសវាងពាក្យនោះ ហើយមិនអាចមើលមុខវិវស្វតបាន; ដូច្នេះព្រះองค์បានដាក់ចិត្តក្នុងសមាធិ ហើយដោយយោគៈបានឃើញសច្ចតត្តវៈ។

Verse 64

तां शप्तुकामो भगवान्नाशाय कुपितः प्रभुः / सा तत्सर्वं यथा तत्त्वमाचचक्षे विवस्वतः

ព្រះភគវាន ព្រះអម្ចាស់ បានខឹង ហើយចង់ដាក់បណ្តាសាឲ្យនាងវិនាស; ដូច្នេះនាងបានប្រាប់វិវស្វតអំពីអ្វីៗទាំងអស់តាមសេចក្តីពិត។

Verse 65

विवस्वांस्तु यथा श्रुत्वा क्रुद्धस्त्वष्टारमभ्ययात् / त्वष्टा तु तं यथान्यायमर्चयित्वा विभावसुम्

ពេលវិវស្វានបានឮដូច្នោះ គាត់ខឹងហើយទៅរកទ្វាស្តារ; ទ្វាស្តារបានបូជាស្វាគមន៍វិភាវសុតាមពិធីដ៏សមគួរ។

Verse 66

निर्दग्धुकामं रोषेण सांत्वयामास वै शनैः / तवातितेजसा युक्तमिदं रूपं न शोभते

គាត់បានលួងលោមយឺតៗ អ្នកដែលចង់ដុតបំផ្លាញដោយកំហឹងថា—«រូបនេះមិនសមរម្យទេ ព្រោះភ្ជាប់ដោយតេជៈដ៏លើសលប់របស់អ្នក»។

Verse 67

असहन्ती तु तत्संज्ञा वने चरति शाद्वले / द्रक्ष्यते तां भवनद्य स्वां भार्यां शुभचारिणीम्

នាងមិនអាចទ្រាំស្ថានភាពនោះបានទេ ហើយបានដើរលេងក្នុងព្រៃស្មៅបៃតង។ ថ្ងៃនេះ អ្នកនឹងបានឃើញភរិយារបស់អ្នកដែលមានចរិតល្អ។

Verse 68

श्लाघ्ययौवनसंपन्नां योगमास्थाय गोपते / अनुकूलं भवेदेवं यदि स्यात्समयो मतः

ឱ កោបតិ! ដោយមានយុវវ័យដ៏គួរសរសើរ ចូរអាស្រ័យលើយោគៈ; ប្រសិនបើគេយល់ថាពេលវេលាសមរម្យ នោះអ្វីៗនឹងអនុគ្រោះ។

Verse 69

रूपं निवर्त्तयेयं ते ह्याद्यं श्रेष्ठमरिन्दम / रूपं विवस्वतस्त्वासीत्तिर्यगूर्द्ध्वमधस्तथा

ឱ អរិន្ទម! ខ្ញុំនឹងស្តារឡើងវិញឲ្យអ្នកនូវរូបដ៏ប្រសើរនេះ; ព្រោះរូបរបស់អ្នកធ្លាប់ជារូបរបស់វិវស្វត ដែលពាសពេញទិសផ្ដេក ខាងលើ និងខាងក្រោម។

Verse 70

तेनासौ पीडिता देवी रूपेण तु दिवस्पतेः / तस्मात्ते समचक्रं तु वर्तते रूपमद्भुतम्

ដោយរូបរបស់ទិវស្បតិ នាងទេវីត្រូវបានបៀតបៀន; ដូច្នេះ សម្រាប់អ្នក មានរូបអស្ចារ្យដែលជាវង់កង់សមស្របកើតឡើង។

Verse 71

अनुज्ञातस्ततस्त्वष्ट्रा रूपनिर्वर्त्तनाय वै / ततो ऽभ्युपागमत्त्वष्टा मार्त्तण्डस्य विवस्वतः

បន្ទាប់មក ទ្វាស្ដា បានអនុញ្ញាតសម្រាប់ការប្រែរូប; ហើយទ្វាស្ដា បានចូលទៅជួបម៉ារតណ្ឌៈ គឺ វិវស្វត។

Verse 72

भ्रमिमारोप्य तत्तेजः शातयामास तस्य वै / तं निर्मूलित तेजस्कं तेजसापहृतेन तु

ដោយលើកឡើងលើ «ភ្រមិ» ព្រះអង្គបានបំបាត់តេជៈរបស់គាត់យ៉ាងពិតប្រាកដ; ហើយពេលតេជៈត្រូវតេជៈដកយក គាត់ក្លាយជាអសមត្ថ តេជៈអស់ ដូចត្រូវដកឫសចេញ។

Verse 73

कान्तां प्रभाकरो द्रष्टुमियेष शुभदर्शनः / ददर्श योगमास्थाय स्वां भार्यां वडवां तथा

ព្រះប្រភាករ អ្នកមានទស្សនៈមង្គល ប្រាថ្នាចង់ឃើញនាងជាទីស្រឡាញ់; ដោយអាស្រ័យយោគៈ ព្រះអង្គបានឃើញភរិយារបស់ខ្លួនក្នុងរូបវឌវា (សេះញី)។

Verse 74

अदृश्यां सर्वभूतानां तेजसा नियमेन च / अश्वरूपेण मार्त्तण्डस्तां मुखे समभावयत्

នាងដែលមិនអាចឃើញដោយសត្វទាំងអស់ ហើយត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយតេជៈ និងវិន័យ; មារតណ្ឌៈបានយករូបសេះ ហើយដាក់នាងនៅមាត់ដោយសមភាព។

Verse 75

मैथुनान्तनिविष्टा च परपुंसो ऽभिशङ्कया / सा तं निःसारयामास नोभ्यां शुक्रं विवस्वतः

នៅចុងបញ្ចប់នៃការរួមភេទ ដោយសង្ស័យថាជាបុរសផ្សេង នាងបានបញ្ចេញ «សុក្ររ» របស់វិវស្វត តាមរន្ធច្រមុះទាំងពីរ។

Verse 76

देवौ तस्मादजायेतामश्विनौ भिषजां वरौ / नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतौ द्वादशमूर्तितः

ពីនោះបានកើតទេវតាពីរអង្គ—អស្វិនីកុមារ អ្នកព្យាបាលដ៏ប្រសើរ; គេហៅថា នាសត្យ និង ទស្រា ហើយត្រូវចងចាំក្នុងទ្វាទសមូរតិ (អាទិត្យ)។

Verse 77

मार्त्तण्डस्य सुतावेतावष्टमस्य प्रजापतेः / तां तु रूपेण कान्तेन दर्शयामास भास्करः

ទាំងពីរនេះជាកូនរបស់ មារតណ្ឌៈ ព្រះប្រជាបតិទីប្រាំបី; ភាស្ករៈបានបង្ហាញនាងដោយរូបសោភា និងពន្លឺដ៏រុងរឿង។

Verse 78

स तां दृष्ट्वा तदा भार्यां तुतो षैतामुवाच ह / यमस्तु तेन शापेन भृशं पीडितमानसः

ពេលនោះគាត់បានឃើញភរិយា ហើយពេញចិត្តនិយាយទៅកាន់នាង; តែយមៈវិញ ត្រូវបានទុក្ខទោមនស្សយ៉ាងខ្លាំងដោយសាបនោះ។

Verse 79

धर्मेण रञ्जयामास धर्मराजस्ततस्तु सः / सो ऽलभत्कर्मणां तेन शुभेन परमां द्युतिम्

បន្ទាប់មក ធម្មរាជៈបានធ្វើឲ្យគាត់ពេញចិត្តដោយធម៌; ហើយដោយកុសលកម្មនោះ គាត់បានទទួលពន្លឺដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 80

पितॄणामाधिपत्यं च लोकपालत्वमेव च / मनुः प्रजापतिस्त्वेष सावर्णिः स महायशाः

ទាំងអធិបតីភាពលើពិត្រឹ និងតំណែងជាលោកបាលៈផង; មនុ សាវរណិ អ្នកមានកិត្តិយសធំនេះឯង ជាប្រជាបតិ។

Verse 81

भाव्यः सो ऽनागते तस्मिन्मनुः सावर्णिकेन्तरे / मेरुपृष्ठे तपो घोरमद्यापि चरते प्रभुः

នៅក្នុងមន្វន្តរៈសាវរណិកៈដែលនឹងមកដល់ គាត់នឹងក្លាយជាមនុ; ព្រះអម្ចាស់នៅលើខ្នងមេរុ ក៏នៅតែបំពេញតបៈដ៏កាចសាហាវរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

Verse 82

भ्राता शनैश्चरस्तत्रग्रहत्वं स तु लब्धवान् / त्वष्टा तु तेन रूपेण विष्णोश्चक्रमकल्पयत्

នៅទីនោះ បងប្អូនឈ្មោះ សណៃឝ្ចរ បានទទួលស្ថានភាពជាគ្រាហៈ។ ហើយ ទ្វଷ្ដា បានបង្កើតចក្រារបស់ព្រះវិષ્ણុដោយរូបនោះ។

Verse 83

महामहो ऽप्रतिहतं दानवान्प्रतिवारणम् / यवीयसी तयोर्या तु यमुनाच यशस्विनी

មហាមហោ មិនអាចទប់ទល់បាន ជាអ្នកទប់ស្កាត់ពួកដានវៈ។ ហើយកូនស្រីពៅរបស់ទាំងពីរគឺ យមុនា អ្នកមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។

Verse 84

अभवत्सा सरिच्छ्रेष्ठा यमुना लोकपावनी / यस्तु ज्येष्ठो महातेजाः सर्गो यस्येति सांप्रतम्

យមុនា អ្នកបរិសុទ្ធពិភពលោក បានក្លាយជាស្ទឹងដ៏ប្រសើរបំផុត។ រីឯបងធំ អ្នកមានតេជៈធំ—សរគៈរបស់គាត់ នឹងត្រូវពោលឥឡូវនេះ។

Verse 85

विस्तरं तस्य वक्ष्यामि मनोर्वैवस्वतस्य ह / इदं तु जन्म देवानां शृणुयाद्वा पठेच्च वा

ខ្ញុំនឹងពោលពិស្តារអំពី មនុ វៃវស្វត។ អ្នកណាស្តាប់ ឬអាន កំណើតរបស់ទេវតាទាំងនេះ។

Verse 86

वैवस्वतस्य पुत्राणां सप्तानां तु महौजसाम् / आपदं प्राप्य मुच्येत प्राप्नुयाच्च महद्यशः

រឿងនៃកូនប្រុសទាំង៧ អ្នកមានឥទ្ធិពលធំ របស់វៃវស្វតនេះ—អ្នកដែលជួបវិបត្តិ នឹងរួចផុត ហើយទទួលបានកេរ្តិ៍ឈ្មោះធំ។

Frequently Asked Questions

The sampled section catalogs a Varuṇa-linked descent: Varuṇa and Stutā → offspring including Kali (and Vaidya) → Kali’s descendants (e.g., Jaya, Vijaya) and associated personified relations (Mada as son; Hiṃsā as wife), extending into named beings whose lines generate the Naiṛta class.

The genealogy functions as an etiology: the Naiṛtas are framed as a proliferating rākṣasa-type progeny (sahasraśaḥ) categorized as grahas—seizing/afflicting forces—with a stated specialization in bāla-upadrava (child-specific affliction), explaining their ritual and social relevance.

It places disruptive forces within a regulated cosmic administration: even afflictive entities are subordinated to a recognized commander (Skanda), and Brahmā’s consent legitimizes that hierarchy—turning a list of dangers into an ordered cosmological system.