
Vṛtrāsura Rebukes Indra; Heroic Combat and the Asura’s Pure Devotional Prayers
បន្ទាប់ពីពួកទេវតាបានវាយប្រហារពួកអសុរៈដែលកំពុងរត់គេចខ្លួន Vṛtrāsura បានស្តីបន្ទោសភាពកំសាករបស់កងទ័ពខ្លួន ហើយបានប្រកួតប្រជែងជាមួយពួកទេវតាឱ្យប្រយុទ្ធដោយកិត្តិយស។ គាត់បានវាយដំរី Airāvata របស់ព្រះឥន្ទ្រ ប៉ុន្តែបានលើកលែងទោសឱ្យព្រះឥន្ទ្រនៅពេលទ្រង់ដួល ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវធម៌។ Vṛtrāsura បានថ្កោលទោសព្រះឥន្ទ្រចំពោះការសម្លាប់ Viśvarūpa ប៉ុន្តែបានទទួលស្គាល់ថាគាត់នឹងស្លាប់ដោយសារឆន្ទៈរបស់ព្រះវិស្ណុ។ ជំពូកនេះបញ្ចប់ដោយការអធិស្ឋានដ៏បរិសុទ្ធរបស់ Vṛtrāsura ដែលគាត់បដិសេធការរំដោះទុក្ខ និងអំណាច ដោយស្វែងរកតែការបម្រើដ៏អស់កល្បដល់អ្នកគោរពបូជារបស់ព្រះអង្គប៉ុណ្ណោះ។
Verse 1
श्रीशुक उवाच त एवं शंसतो धर्मं वच: पत्युरचेतस: । नैवागृह्णन्त सम्भ्रान्ता: पलायनपरा नृप ॥ १ ॥
ព្រះស្រីសុកទេវៈ គោស្វាមី បានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! វ្រឹត្រាសុរៈ មេបញ្ជាការអសុរ បានណែនាំមេរងរបស់ខ្លួនអំពីគោលការណ៍ធម៌ ប៉ុន្តែមេបញ្ជាការអសុរដែលខ្លាច និងចង់រត់ចេញពីសមរភូមិ ត្រូវភ័យខ្លាចរំខានចិត្ត ដល់ថ្នាក់មិនអាចទទួលយកពាក្យរបស់គាត់បាន។
Verse 2
विशीर्यमाणां पृतनामासुरीमसुरर्षभ: । कालानुकूलैस्त्रिदशै: काल्यमानामनाथवत् ॥ २ ॥ दृष्ट्वातप्यत सङ्कुद्ध इन्द्रशत्रुरमर्षित: । तान् निवार्यौजसा राजन् निर्भर्त्स्येदमुवाच ह ॥ ३ ॥
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពេលកាលៈទេសៈអនុគ្រោះ ឋានទេវតាបានឆក់ឱកាសវាយពីខាងក្រោយ បណ្តេញកងទ័ពអសុរឲ្យខ្ចាត់ខ្ចាយ ដូចជាគ្មានមេដឹកនាំ។ ឃើញស្ថានភាពគួរអាណិតរបស់ទាហានខ្លួន វ្រឹត្រាសុរៈ អសុរល្អបំផុត ដែលគេហៅថា ឥន្ទ្រសត្រុ (សត្រូវរបស់ឥន្ទ្រ) មានទុក្ខ និងកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង។ គាត់បានទប់ពួកគេដោយកម្លាំង ហើយស្តីបន្ទោសទេវតា ដោយនិយាយពាក្យទាំងនេះក្នុងអារម្មណ៍ខឹង។
Verse 3
विशीर्यमाणां पृतनामासुरीमसुरर्षभ: । कालानुकूलैस्त्रिदशै: काल्यमानामनाथवत् ॥ २ ॥ दृष्ट्वातप्यत सङ्कुद्ध इन्द्रशत्रुरमर्षित: । तान् निवार्यौजसा राजन् निर्भर्त्स्येदमुवाच ह ॥ ३ ॥
ឱ ព្រះមហាក្សត្រ! ពេលកាលៈទេសៈអនុគ្រោះ ឋានទេវតាបានឆក់ឱកាសវាយពីខាងក្រោយ បណ្តេញកងទ័ពអសុរឲ្យខ្ចាត់ខ្ចាយ ដូចជាគ្មានមេដឹកនាំ។ ឃើញស្ថានភាពគួរអាណិតរបស់ទាហានខ្លួន វ្រឹត្រាសុរៈ អសុរល្អបំផុត ដែលគេហៅថា ឥន្ទ្រសត្រុ (សត្រូវរបស់ឥន្ទ្រ) មានទុក្ខ និងកំហឹងយ៉ាងខ្លាំង។ គាត់បានទប់ពួកគេដោយកម្លាំង ហើយស្តីបន្ទោសទេវតា ដោយនិយាយពាក្យទាំងនេះក្នុងអារម្មណ៍ខឹង។
Verse 4
किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भि: पृष्ठतो हतै: । न हि भीतवध: श्लाघ्यो न स्वर्ग्य: शूरमानिनाम् ॥ ४ ॥
ឱ ទេវតាទាំងឡាយ! ទាហានអសុរទាំងនេះកើតមកឥតប្រយោជន៍ ដូចជាចេញពីរាងកាយម្តាយដូចអស្អាត។ តើមានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីក្នុងការសម្លាប់សត្រូវពីខាងក្រោយ ខណៈពួកគេរត់គេចដោយភ័យ? អ្នកដែលគិតថាខ្លួនជាវីរបុរស មិនសម្លាប់សត្រូវដែលភ័យខ្លាចទេ។ ការសម្លាប់បែបនេះមិនមានកិត្តិយស ហើយក៏មិននាំទៅសួគ៌ដែរ។
Verse 5
यदि व: प्रधने श्रद्धा सारं वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद ग्राम्यसुखे स्पृहा ॥ ५ ॥
ឱ ពួកទេវតាដ៏តូចតាច! បើអ្នកមានសទ្ធាពិតចំពោះវីរភាពក្នុងសង្គ្រាម មានភាពអត់ធ្មត់នៅក្នុងបេះដូង និងមិនលោភលន់សុខកាមតណ្ហា សូមឈរនៅមុខខ្ញុំមួយភ្លែត។
Verse 6
एवं सुरगणान् क्रुद्धो भीषयन् वपुषा रिपून् । व्यनदत् सुमहाप्राणो येन लोका विचेतस: ॥ ६ ॥
សុកទេវ គោស្វាមី បាននិយាយថា៖ វ្រឹត្រាសុរៈ វីរបុរសកំពុងខឹង និងមានកម្លាំងមហិមា បានធ្វើឲ្យពួកទេវតាភ័យខ្លាចដោយរាងកាយធំរឹងមាំ។ ពេលគាត់គំហកសម្លេងដ៏ខ្លាំង សត្វមានជីវិតនៅលោកទាំងឡាយស្ទើរតែសន្លប់។
Verse 7
तेन देवगणा: सर्वे वृत्रविस्फोटनेन वै । निपेतुर्मूर्च्छिता भूमौ यथैवाशनिना हता: ॥ ७ ॥
ពេលពួកទេវតាទាំងអស់ឮសម្លេងគំហកដ៏រំពងរបស់វ្រឹត្រាសុរៈ ពួកគេសន្លប់ហើយដួលលើដី ដូចជាត្រូវរន្ទះបាញ់។
Verse 8
ममर्द पद्भ्यां सुरसैन्यमातुरं निमीलिताक्षं रणरङ्गदुर्मद: । गां कम्पयन्नुद्यतशूल ओजसा नालं वनं यूथपतिर्यथोन्मद: ॥ ८ ॥
នៅលើសមរភូមិ វ្រឹត្រាសុរៈដ៏ក្រអឺតក្រទមបានជាន់បំផ្លាញកងទ័ពទេវតាដែលភ័យរហូតបិទភ្នែក។ គាត់លើកត្រីសូល ហើយធ្វើឲ្យដីកក្រើកដោយកម្លាំង ដូចដំរីឆ្កួតក្នុងព្រៃជាន់បំបាក់ឫស្សីទទេ។
Verse 9
विलोक्य तं वज्रधरोऽत्यमर्षित: स्वशत्रवेऽभिद्रवते महागदाम् । चिक्षेप तामापततीं सुदु:सहां जग्राह वामेन करेण लीलया ॥ ९ ॥
ពេលឃើញអាកប្បកិរិយារបស់វ្រឹត្រាសុរៈ ឥន្ទ្រៈអ្នកកាន់វជ្រៈក៏ខឹងខ្លាំង ហើយបោះគុណដ៏ធំមួយទៅលើសត្រូវ ដែលពិបាកទប់ទល់យ៉ាងខ្លាំង។ ប៉ុន្តែពេលគុណនោះហោះមក វ្រឹត្រាសុរៈបានចាប់វាដោយដៃឆ្វេងយ៉ាងងាយ ដូចលេង។
Verse 10
स इन्द्रशत्रु: कुपितो भृशं तया महेन्द्रवाहं गदयोरुविक्रम: । जघान कुम्भस्थल उन्नदन्मृधे तत्कर्म सर्वे समपूजयन्नृप ॥ १० ॥
បពិត្រមហារាជ វ្ឫត្រាសុរដ៏មានអំណាច ជាសត្រូវរបស់ព្រះឥន្ទ្រ បានវាយក្បាលដំរីរបស់ព្រះឥន្ទ្រដោយកំហឹងយ៉ាងខ្លាំងជាមួយនឹងដំបង បង្កើតបានជាសំឡេងដ៏កក្រើកនៅលើសមរភូមិ។ ចំពោះទង្វើដ៏ក្លាហាននេះ ទាហានទាំងសងខាងបានសរសើរគាត់។
Verse 11
ऐरावतो वृत्रगदाभिमृष्टो विघूर्णितोऽद्रि: कुलिशाहतो यथा । अपासरद् भिन्नमुख: सहेन्द्रो मुञ्चन्नसृक् सप्तधनुर्भृशार्त: ॥ ११ ॥
ត្រូវដំបងរបស់វ្ឫត្រាសុរវាយប្រហារ ដូចភ្នំដែលត្រូវរន្ទះបាញ់ ដំរីអៃរាវ័តមានការឈឺចាប់យ៉ាងខ្លាំង ហើយក្អួតឈាមចេញពីមាត់ដែលបែក ត្រូវបានរុញថយក្រោយដប់បួនយ៉ាត។ ដោយសេចក្តីទុក្ខវេទនាយ៉ាងខ្លាំង ដំរីនោះក៏ដួលចុះ ទាំងព្រះឥន្ទ្រនៅលើខ្នង។
Verse 12
न सन्नवाहाय विषण्णचेतसे प्रायुङ्क्त भूय: स गदां महात्मा । इन्द्रोऽमृतस्यन्दिकराभिमर्श वीतव्यथक्षतवाहोऽवतस्थे ॥ १२ ॥
នៅពេលដែលគាត់បានឃើញដំរីជំនិះរបស់ព្រះឥន្ទ្រអស់កម្លាំង និងរងរបួស ហើយនៅពេលដែលគាត់បានឃើញព្រះឥន្ទ្រកើតទុក្ខព្រោះជំនិះរបស់ទ្រង់ត្រូវបានធ្វើបាប វ្ឫត្រាសុរដ៏អស្ចារ្យ ដោយធ្វើតាមគោលការណ៍សាសនា បានបដិសេធមិនវាយប្រហារព្រះឥន្ទ្រម្តងទៀតឡើយ។ ដោយឆ្លៀតឱកាសនេះ ព្រះឥន្ទ្របានប៉ះដំរីដោយដៃដែលបង្កើតទឹកដមរបស់ទ្រង់ ដូច្នេះហើយបានធូរស្រាលការឈឺចាប់របស់សត្វ និងព្យាបាលរបួសរបស់វា។
Verse 13
स तं नृपेन्द्राहवकाम्यया रिपुं वज्रायुधं भ्रातृहणं विलोक्य । स्मरंश्च तत्कर्म नृशंसमंह: शोकेन मोहेन हसञ्जगाद ॥ १३ ॥
បពិត្រមហារាជ នៅពេលដែលវីរបុរសដ៏អស្ចារ្យ វ្ឫត្រាសុរ បានឃើញព្រះឥន្ទ្រជាសត្រូវ ជាឃាតករសម្លាប់បងប្រុសរបស់គាត់ ឈរនៅពីមុខគាត់ដោយកាន់រន្ទះនៅក្នុងដៃ ចង់ប្រយុទ្ធ វ្ឫត្រាសុរបាននឹកឃើញពីរបៀបដែលព្រះឥន្ទ្របានសម្លាប់បងប្រុសរបស់គាត់យ៉ាងឃោរឃៅ។ ដោយគិតពីសកម្មភាពដ៏មានបាបរបស់ព្រះឥន្ទ្រ គាត់បានក្លាយជាឆ្កួតដោយការសោកសៅ និងការភ្លេចភ្លាំង។ សើចចំអក គាត់និយាយដូចតទៅ។
Verse 14
श्रीवृत्र उवाच दिष्ट्या भवान् मे समवस्थितो रिपु- र्यो ब्रह्महा गुरुहा भ्रातृहा च । दिष्ट्यानृणोऽद्याहमसत्तम त्वया मच्छूलनिर्भिन्नदृषद्धृदाचिरात् ॥ १४ ॥
ស្រី វ្ឫត្រាសុរ ពោលថាៈ អ្នកដែលសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ អ្នកដែលសម្លាប់គ្រូខាងវិញ្ញាណ ពិតជាអ្នកដែលសម្លាប់បងប្រុសខ្ញុំ ឥឡូវនេះ ដោយសំណាងល្អ ឈរនៅចំពោះមុខខ្ញុំទល់មុខជាសត្រូវ។ ឱមនុស្សដ៏គួរឲ្យស្អប់ខ្ពើមអើយ កាលណាខ្ញុំយកត្រីស៊ុលទម្លុះបេះដូងថ្មរបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងរួចពីបំណុលបងប្រុសខ្ញុំ។
Verse 15
यो नोऽग्रजस्यात्मविदो द्विजाते- र्गुरोरपापस्य च दीक्षितस्य । विश्रभ्य खड्गेन शिरांस्यवृश्चत् पशोरिवाकरुण: स्वर्गकाम: ॥ १५ ॥
គ្រាន់តែដើម្បីរស់នៅក្នុងឋានសួគ៌ អ្នកបានសម្លាប់បងប្រុសរបស់ខ្ញុំ ដែលជាព្រាហ្មណ៍ដ៏បរិសុទ្ធ និងជាគ្រូរបស់អ្នក។ អ្នកបានកាត់ក្បាលរបស់គាត់យ៉ាងឃោរឃៅ ដូចជាការសម្លាប់សត្វ។
Verse 16
श्रीह्रीदयाकीर्तिभिरुज्झितं त्वां स्वकर्मणा पुरुषादैश्च गर्ह्यम् । कृच्छ्रेण मच्छूलविभिन्नदेह- मस्पृष्टवह्निं समदन्ति गृध्रा: ॥ १६ ॥
ព្រះឥន្ទ្រ អ្នកគ្មានភាពអៀនខ្មាស់ ក្តីមេត្តា កិត្តិយស និងសំណាងល្អឡើយ។ សូម្បីតែពួកយក្សក៏ថ្កោលទោសអ្នកដែរ។ ឥឡូវនេះ ខ្ញុំនឹងចាក់ទម្លុះរាងកាយរបស់អ្នកដោយត្រីស៊ូល ហើយសត្វត្មាតនឹងស៊ីសាកសពរបស់អ្នក។
Verse 17
अन्येऽनु ये त्वेह नृशंसमज्ञा यदुद्यतास्त्रा: प्रहरन्ति मह्यम् । तैर्भूतनाथान् सगणान् निशात त्रिशूलनिर्भिन्नगलैर्यजामि ॥ १७ ॥
អ្នកមានចិត្តឃោរឃៅពីកំណើត។ ប្រសិនបើទេវតាផ្សេងទៀតដើរតាមអ្នកដោយល្ងង់ខ្លៅ ហើយវាយប្រហារខ្ញុំ ខ្ញុំនឹងកាត់ក្បាលរបស់ពួកគេដោយត្រីស៊ូលដ៏មុតស្រួចនេះ ហើយបូជាដល់ព្រះໄភរវៈ និងពួកຜີ។
Verse 18
अथो हरे मे कुलिशेन वीर हर्ता प्रमथ्यैव शिरो यदीह । तत्रानृणो भूतबलिं विधाय मनस्विनां पादरज: प्रपत्स्ये ॥ १८ ॥
ប៉ុន្តែ ឱព្រះឥន្ទ្រដ៏ក្លាហាន! ប្រសិនបើអ្នកកាត់ក្បាលខ្ញុំដោយវជ្ររបស់អ្នក ខ្ញុំនឹងរួចផុតពីកម្មពៀរ ហើយមានសំណាងទទួលបានធូលីដីពីជើងរបស់អ្នកគោរពបូជាដ៏អស្ចារ្យ ដូចជា ព្រះនារទមុនី។
Verse 19
सुरेश कस्मान्न हिनोषि वज्रं पुर: स्थिते वैरिणि मय्यमोघम् । मा संशयिष्ठा न गदेव वज्र: स्यान्निष्फल: कृपणार्थेव याच्ञा ॥ १९ ॥
ឱស្តេចនៃទេវតា! ព្រោះខ្ញុំជាសត្រូវរបស់អ្នកកំពុងឈនៅចំពោះមុខអ្នក ហេតុអ្វីបានជាអ្នកមិនគប់វជ្ររបស់អ្នកមកលើខ្ញុំ? ទោះបីជាដំបងរបស់អ្នកគ្មានប្រយោជន៍ ដូចជាការសុំប្រាក់ពីមនុស្សកំណាញ់ក៏ដោយ ក៏វជ្ររបស់អ្នកនឹងមិនបរាជ័យឡើយ។
Verse 20
नन्वेष वज्रस्तव शक्र तेजसा हरेर्दधीचेस्तपसा च तेजित: । तेनैव शत्रुं जहि विष्णुयन्त्रितो यतो हरिर्विजय: श्रीर्गुणास्तत: ॥ २० ॥
ឱ សក្ររា (ឥន្ទ្រា)! វជ្រាដែលអ្នកកាន់ដើម្បីសម្លាប់ខ្ញុំ ត្រូវបានបង្កើនអานุភាពដោយតេជៈរបស់ព្រះហរិ-វិṣṇុ និងកម្លាំងតបៈរបស់ទធីចិ។ ព្រោះអ្នកធ្វើតាមព្រះបញ្ជារបស់វិṣṇុ សូមសម្លាប់សត្រូវដោយវជ្រានោះ; ព្រះហរិស្ថិតខាងអ្នក ដូច្នេះជ័យជម្នះ សិរី និងគុណល្អទាំងអស់របស់អ្នកប្រាកដ។
Verse 21
अहं समाधाय मनो यथाह न: सङ्कर्षणस्तच्चरणारविन्दे । त्वद्वज्ररंहोलुलितग्राम्यपाशो गतिं मुनेर्याम्यपविद्धलोक: ॥ २१ ॥
ដោយកម្លាំងវជ្រារបស់អ្នក ខ្សែចងភាវៈវត្ថុរបស់ខ្ញុំនឹងត្រូវកាត់ផ្តាច់; ខ្ញុំនឹងបោះបង់រាងកាយនេះ និងលោកនៃក្តីប្រាថ្នា។ ដោយដាក់ចិត្តលើផ្កាឈូកព្រះបាទរបស់ព្រះសង្កರ್ಷណៈ ដូចដែលព្រះองค์បានមានព្រះបន្ទូល ខ្ញុំនឹងទៅដល់គោលដៅរបស់មហាឥសីដូចជា នារទមុនី។
Verse 22
पुंसां किलैकान्तधियां स्वकानां या: सम्पदो दिवि भूमौ रसायाम् । न राति यद्द्वेष उद्वेग आधि- र्मद: कलिर्व्यसनं सम्प्रयास: ॥ २२ ॥
អ្នកដែលមានចិត្តឯកន្ត សម្របខ្លួនចូលស្រឡាញ់នៅផ្កាឈូកព្រះបាទរបស់ព្រះបុគ្គលភាពដ៏អធិក និងគិតដល់ព្រះបាទនោះជានិច្ច ត្រូវបានព្រះองค์ទទួលស្គាល់ថាជាមនុស្សរបស់ព្រះองค์ ជាអ្នកបម្រើ។ ប៉ុន្តែព្រះองค์មិនប្រទានសម្បត្តិភ្លឺរលោងនៃសួគ៌ មនុស្សលោក និងលោកក្រោមដីដល់ពួកគេទេ ព្រោះសម្បត្តិវត្ថុនោះបង្កើនសត្រូវភាព ក្តីបារម្ភ ការរំខានចិត្ត មោទនភាព ការឈ្លោះប្រកែក វិបត្តិ និងការខិតខំយ៉ាងខ្លាំង ហើយពេលបាត់បង់នាំឲ្យទុក្ខធំ។
Verse 23
त्रैवर्गिकायासविघातमस्मत्- पतिर्विधत्ते पुरुषस्य शक्र । ततोऽनुमेयो भगवत्प्रसादो यो दुर्लभोऽकिञ्चनगोचरोऽन्यै: ॥ २३ ॥
ឱ ឥន្ទ្រា! ព្រះអម្ចាស់របស់យើង ទ្រង់រារាំងអ្នកបម្រើព្រះองค์មិនឲ្យខិតខំដោយឥតប្រយោជន៍សម្រាប់ ធម្មៈ អត្ថៈ និងកាមៈ។ ដូច្នេះអាចសន្និដ្ឋានបានថា ព្រះបន្ទូលព្រះគុណ (prasāda) របស់ព្រះភគវានមានមេត្តាខ្លាំងប៉ុណ្ណា។ មេត្តានេះទទួលបានតែដោយអ្នកភក្តិដ៏បរិសុទ្ធ មិនលោភលន់ និងអកិញ្ចន; មិនមែនដោយអ្នកប្រាថ្នាប្រាក់ចំណេញវត្ថុ។
Verse 24
अहं हरे तव पादैकमूल- दासानुदासो भवितास्मि भूय: । मन: स्मरेतासुपतेर्गुणांस्ते गृणीत वाक् कर्म करोतु काय: ॥ २४ ॥
ឱ ព្រះហរិ! តើខ្ញុំនឹងអាចក្លាយជាអ្នកបម្រើរបស់អ្នកបម្រើរបស់ព្រះองค์ម្តងទៀត ដល់អ្នកបម្រើអស់កល្បដែលស្វែងរកជម្រកតែផ្កាឈូកព្រះបាទរបស់ព្រះองค์ឬ? ឱ ព្រះអម្ចាស់នៃជីវិតខ្ញុំ សូមអនុគ្រោះឲ្យខ្ញុំក្លាយជាអ្នកបម្រើរបស់ពួកគេម្តងទៀត ដើម្បីឲ្យចិត្តខ្ញុំរំលឹកគុណលក្ខណៈដ៏លើសលោករបស់ព្រះองค์ជានិច្ច ពាក្យខ្ញុំសរសើរគុណនោះ និងរាងកាយខ្ញុំបម្រើព្រះองค์ដោយសេចក្តីស្រឡាញ់។
Verse 25
न नाकपृष्ठं न च पारमेष्ठ्यं न सार्वभौमं न रसाधिपत्यम् । न योगसिद्धीरपुनर्भवं वा समञ्जस त्वा विरहय्य काङ्क्षे ॥ २५ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់! ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាទៅសួគ៌ ឬព្រហ្មលោក មិនប្រាថ្នាអធិបតីភាពលើលោកទាំងឡាយ ឬលោកក្រោមទេ។ ខ្ញុំមិនប្រាថ្នាសិទ្ធិយោគ ឬមោក្ខៈឡើយ ប្រសិនបើត្រូវបោះបង់ព្រះបាទផ្កាឈូករបស់ព្រះองค์។
Verse 26
अजातपक्षा इव मातरं खगा: स्तन्यं यथा वत्सतरा: क्षुधार्ता: । प्रियं प्रियेव व्युषितं विषण्णा मनोऽरविन्दाक्ष दिदृक्षते त्वाम् ॥ २६ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់មានព្រះនេត្រដូចផ្កាឈូក! ដូចកូនបក្សីដែលមិនទាន់មានស្លាបរង់ចាំម្តាយត្រឡប់មកបំបៅ ដូចកូនគោឃ្លានរង់ចាំពេលបៅទឹកដោះ និងដូចភរិយាវិរហដែលសោកសៅចង់ឃើញស្វាមីឆ្ងាយ—ចិត្តខ្ញុំក៏ប្រាថ្នាដើម្បីបានទស្សនាព្រះองค์ និងបម្រើព្រះองค์ដោយផ្ទាល់ជានិច្ច។
Verse 27
ममोत्तमश्लोकजनेषु सख्यं संसारचक्रे भ्रमत: स्वकर्मभि: । त्वन्माययात्मात्मजदारगेहे- ष्वासक्तचित्तस्य न नाथ भूयात् ॥ २७ ॥
ឱព្រះអម្ចាស់! ដោយផលកម្មរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំកំពុងវង្វេងក្នុងកង់សំសារ។ ដូច្នេះ ខ្ញុំសូមតែសេចក្តីមិត្តភាពក្នុងសង្គមនៃភក្តៈបរិសុទ្ធ និងមានប្រាជ្ញារបស់ព្រះองค์។ ដោយមាយាខាងក្រៅរបស់ព្រះองค์ ចិត្តខ្ញុំត្រូវបានចងភ្ជាប់នឹងរាងកាយ ភរិយា កូន និងផ្ទះ; សូមកុំឲ្យការចងភ្ជាប់នោះមានទៀត—សូមឲ្យចិត្ត និងស្មារតីទាំងអស់ភ្ជាប់តែជាមួយព្រះองค์ប៉ុណ្ណោះ។
Vṛtrāsura frames warfare under dharma-yuddha: a true hero confronts a prepared opponent, not a fleeing or terrified one. His rebuke exposes that victory gained through fear and opportunism lacks kīrti (glory) and does not elevate one spiritually. The Bhāgavata uses this to contrast external “success” with inner dharma and to spotlight Vṛtrāsura’s unexpected nobility despite being labeled an asura.
The chapter distinguishes temperament and role from ultimate consciousness. Vṛtrāsura’s outward ferocity belongs to the battlefield narrative, but his inner orientation is exclusive dependence on Bhagavān: he accepts death as Viṣṇu’s arrangement, rejects svarga and power, and prays for dāsyam—service to the Lord’s servants. In Bhāgavata theology, bhakti is measured by śaraṇāgati and remembrance, not by social designation (deva/asura) or external intensity.
It demonstrates adherence to righteous conduct even toward an enemy. Seeing Indra disadvantaged, Vṛtrāsura refrains from a second strike, aligning with the principle that a warrior should not exploit helplessness. This restraint heightens the chapter’s moral tension: Indra’s eventual victory will not be due to Indra’s superior virtue but to the thunderbolt empowered by Viṣṇu and Dadhīci—emphasizing divine providence over mere martial dominance.
He asks not for heaven, dominion, mystic powers, or even liberation devoid of devotion. His prayer is for perpetual association with and service to the Lord’s devotees (the “servant of Your servants”), so that mind, speech, and body remain engaged in glorification and loving service. The imagery of dependent calves, fledgling birds, and a longing spouse conveys single-pointed yearning for direct service (sevā) rather than reward.
Saṅkarṣaṇa is a plenary expansion of the Supreme Lord associated with sustaining and spiritual strength, also linked with Balarāma in Vaiṣṇava theology. Vṛtrāsura’s fixation on Saṅkarṣaṇa’s lotus feet signals that his ‘death’ is contemplated as yogic transition—mind anchored in Bhagavān at the final moment—thereby aligning the battle narrative with the canto’s liberation-through-bhakti emphasis.