Srimad Bhagavatam — Prathama Skandha, Shloka 26

Parīkṣit Confronts Kali: Dharma (Bull) and Bhūmi (Cow) at the Dawn of Kali-yuga

Devanagari script

इयं च भूमिर्भगवता न्यासितोरुभरा सती । श्रीमद्भ‍िस्तत्पदन्यासै: सर्वत: कृतकौतुका ॥ २६ ॥

Transliteration

iyaṁ ca bhūmir bhagavatā nyāsitoru-bharā satī śrīmadbhis tat-pada-nyāsaiḥ sarvataḥ kṛta-kautukā

Translation

បន្ទុកធ្ងន់នៃផែនដីនេះ ត្រូវបានបន្ថយដោយព្រះភគវាន (ហើយដោយអ្នកដទៃផងដែរ) ជាក់ច្បាស់; ពេលព្រះองค์ស្ថិតជាអវតារា កុសលមង្គលកើតឡើងគ្រប់ទិស ដោយសារជំហានព្រះបាទដ៏ជាមង្គលរបស់ព្រះองค์។

Synonyms

• इयम्: this
• इयम्: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• भूमिः: the earth
• भूमिः: Karta (कर्ता/subject; apposition to इयम्)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• भगवता: by the Blessed Lord
• भगवता: Karana (करण/agent-in-instrumental)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• न्यासिता: was placed/entrusted
• न्यासिता: Kriya (क्रिया/finite sense via participle)
• Type: Verb
• Root: नि+अस्/न्यस् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूमिः इति पदस्य विधेय-विशेषणम्

• उरुभरा: bearing a great burden
• उरुभरा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उरु + भरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—उरुः भरा यस्याः/या (कर्मधारय: ‘great-burdened’); विशेषणम् भूमेः

• सती: being (so)
• सती: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमान-विशेषण (being); भूमिः इति पदस्य विशेषणम्

• श्रीमद्भिः: by the glorious (ones)
• श्रीमद्भिः: Karana (करण/instrument; qualifier)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमन्त् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying) तत्पदन्यासैः

• तत्पदन्यासैः: by the placing of His feet/footsteps
• तत्पदन्यासैः: Karana (करण/instrument)
• Type: Noun
• Root: तत् + पद + न्यास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; समासः—तस्य पदस्य न्यासैः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• सर्वतः: everywhere
• सर्वतः: Adhikarana (अधिकरण/place)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb: on all sides)

• कृतकौतुका: made joyous/filled with delight
• कृतकौतुका: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत + कौतुक (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—कृतं कौतुकं यस्याः/या (तत्पुरुष; ‘made festive/curious’); विशेषणम् भूमेः

Characters & Entities

• Bhagavān (Śrī Kṛṣṇa)
• Bhūmi (Earth)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about the power of Krishna’s lotus feet?

This verse says the earth becomes auspicious and joyfully transformed by the Lord’s foot-imprints, indicating His presence purifies and sanctifies creation.

Why is the earth described as ‘burdened’ in Bhagavatam Canto 1?

The earth is burdened by irreligion and sinful rulers; the Lord’s intervention and His sacred presence relieve that burden and restore auspiciousness.

How can a devotee apply this teaching in modern life?

By honoring the Lord’s feet through bhakti—hearing, chanting, and pilgrimage to His līlā-sthānas—one brings sanctity and spiritual joy into one’s surroundings.