Adhyaya 2

Verse 1

श्रीशुक उवाच एवं पितरि सम्प्रवृत्ते तदनुशासने वर्तमान आग्नीध्रो जम्बूद्वीपौकस: प्रजा औरसवद्धर्मावेक्षमाण: पर्यगोपायत् ॥ १ ॥

ព្រះស្រីសុកទេវ គោស្វាមី បានបន្តថា— បន្ទាប់ពីព្រះបិតា ព្រះមហារាជ ព្រីយវ្រត ចាកចេញទៅដើរតាមផ្លូវវិញ្ញាណដោយតបៈ ស្តេច អាគ្នីធ្រៈ បានគោរពអនុវត្តព្រះបញ្ជារបស់ព្រះបិតាដោយពេញលេញ។ ដោយរក្សាធម៌យ៉ាងតឹងរឹង ព្រះองค์បានការពារប្រជាជនជាំបូទ្វីប ដូចជាកូនប្រុសដែលកើតពីព្រះองค์ផ្ទាល់។

Verse 2

स च कदाचित्पितृलोककाम: सुरवरवनिताक्रीडाचलद्रोण्यां भगवन्तं विश्वसृजां पतिमाभृतपरिचर्योपकरण आत्मैकाग्र्येण तपस्व्याराधयां बभूव ॥ २ ॥

ដោយប្រាថ្នាចង់បានកូនប្រុសដ៏ល្អឥតខ្ចោះ និងចង់ទៅស្នាក់នៅក្នុងពិត្រលោក ព្រះមហារាជ អាគ្នីធ្រៈ ម្តងមួយបានគោរពបូជាព្រះភគវាន ប្រាហ្មា មេដឹកនាំនៃអ្នកគ្រប់គ្រងការបង្កើតវត្ថុលោក។ ព្រះองค์បានទៅកាន់ជ្រលងភ្នំមន្ទរា ដែលនារីសួគ៌ចុះមកដើរលេង។ នៅទីនោះ ព្រះองค์ប្រមូលផ្កា និងគ្រឿងបូជាចាំបាច់ ហើយធ្វើតបៈ និងអារាធនាដោយចិត្តផ្តោតតែមួយ។

Verse 3

तदुपलभ्य भगवानादिपुरुष: सदसि गायन्तीं पूर्वचित्तिं नामाप्सरसमभियापयामास ॥ ३ ॥

ដោយយល់ដឹងពីបំណងរបស់ព្រះរាជា អគ្នីធ្រា ព្រះព្រហ្មា ជាអាទិបុរសដ៏មានអานุភាព បានជ្រើសរើសអប្សរាដ៏ល្អបំផុតក្នុងសភា ឈ្មោះ ពូរវចិត្តី ហើយផ្ញើនាងទៅកាន់ព្រះរាជា។

Verse 4

सा च तदाश्रमोपवनमतिरमणीयं विविधनिबिडविटपिविटपनिकरसंश्लिष्टपुरटलतारूढस्थलविहङ्गममिथुनै: प्रोच्यमानश्रुतिभि: प्रतिबोध्यमानसलिलकुक्कुटकारण्डवकलहंसादिभिर्विचित्रमुपकूजितामलजलाशयकमलाकरमुपबभ्राम ॥ ४ ॥

អប្សរាដែលព្រះព្រហ្មាសង្ស័យបានផ្ញើមក បានដើរលេងក្នុងឧទ្យានដ៏ស្រស់ស្អាតជិតអាស្រមដែលព្រះរាជាកំពុងធ្វើសមាធិ; មានដើមឈើស្លឹកខៀវក្រាស់ៗ និងលតាស្រស់ដូចមាស ព្រមទាំងគូបក្សីជាច្រើនច្រៀងសូរស្រទន់; នៅស្រះទឹកស្អាតមានផ្កាឈូក និងទា-ហង្សជាដើមបន្លឺសំឡេងផ្អែម ធ្វើឲ្យឧទ្យាននោះវិចិត្រសោភា។

Verse 5

तस्या: सुललितगमनपदविन्यासगतिविलासायाश्चानुपदं खणखणायमानरुचिरचरणाभरणस्वनमुपाकर्ण्य नरदेवकुमार: समाधियोगेनामीलितनयननलिनमुकुलयुगलमीषद्विकचय्य व्यचष्ट ॥ ५ ॥

ពេលពូរវចិត្តីដើរឆ្លងកាត់ដោយចលនាដ៏ទន់ភ្លន់ សម្លេងគ្រឿងអលង្ការនៅកជើងនាងលាន់ស្រទន់រាល់ជំហាន។ ទោះព្រះអង្គម្ចាស់ អគ្នីធ្រា កំពុងគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ក្នុងសមាធិយោគ ដោយភ្នែកពាក់កណ្តាលបិទក៏ដោយ ក៏បានបើកភ្នែកដូចផ្កាឈូកបន្តិច ហើយឃើញនាងនៅជិតៗ។

Verse 6

तामेवाविदूरे मधुकरीमिव सुमनस उपजिघ्रन्तीं दिविजमनुजमनोनयनाह्लाददुघैर्गतिविहारव्रीडाविनयावलोकसुस्वराक्षरावयवैर्मनसि नृणां कुसुमायुधस्य विदधतीं विवरं निजमुख विगलितामृतासवसहासभाषणामोदमदान्धमधुकरनिकरोपरोधेन द्रुतपदविन्यासेन वल्गुस्पन्दनस्तनकलशकबरभाररशनां देवीं तदवलोकनेन विवृतावसरस्य भगवतो मकरध्वजस्य वशमुपनीतो जडवदिति होवाच ॥ ६ ॥

អប្សរានោះនៅមិនឆ្ងាយ ដកក្លិនផ្កាដូចសត្វឃ្មុំ។ ចលនា ការលេងសប្បាយ ភាពអៀន និងភាពទាបទន់ ការសម្លឹង សំឡេងពាក្យដ៏ផ្អែម និងការរវើរវាយនៃអវយវៈ បានធ្វើឲ្យទាំងទេវតា និងមនុស្សរីករាយទាំងចិត្តទាំងភ្នែក ដូចជាបើកផ្លូវឲ្យកាមទេវៈអ្នកកាន់ព្រួញផ្កា ចូលទៅក្នុងចិត្តមនុស្ស។ ពេលនាងនិយាយជាមួយសំណើច ដូចមានអម្រឹតហូរចេញពីមាត់។ ក្លិនដង្ហើមធ្វើឲ្យឃ្មុំមេម៉ាយវង្វេងហើរវិលជុំវិញភ្នែកដូចផ្កាឈូក; ដោយត្រូវរំខាន នាងដើរលឿនឡើង ហើយសក់ ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះ និងទ្រូងដូចក្រឡុកទឹកក៏រវើរវាយយ៉ាងស្រស់ស្អាត។ ព្រះអង្គម្ចាស់ឃើញហើយត្រូវមករធ្វជៈ (កាមទេវៈ) គ្រប់គ្រង ដូចមនុស្សស្រពិចស្រពិល ហើយបាននិយាយដូច្នេះ។

Verse 7

का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले मायासि कापि भगवत्परदेवताया: । विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृदात्मनोऽर्थेकिं वा मृगान्मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ ७ ॥

ឱ មុនីដ៏ប្រសើរ! អ្នកជានរណា? ហេតុអ្វីបានមកលើភ្នំនេះ ហើយចង់ធ្វើអ្វី? តើអ្នកជាអំណាចមាយារបស់ព្រះភគវាន ជាព្រះដ៏អធិទេវតាឬ? អ្នកហាក់ដូចកាន់ធ្នូពីរដែលគ្មានខ្សែ—កាន់សម្រាប់អ្វី? ដើម្បីប្រយោជន៍ខ្លួនឯង ឬដើម្បីមិត្ត? ឬមកប្រមាញ់សត្វព្រៃឆ្កួតៗក្នុងព្រៃនេះ?

Verse 8

बाणाविमौ भगवत: शतपत्रपत्रौशान्तावपुङ्खरुचिरावतितिग्मदन्तौ । कस्मै युयुङ्‌क्षसि वने विचरन्न विद्म:क्षेमाय नो जडधियां तव विक्रमोऽस्तु ॥ ८ ॥

អគ្នីធ្រ បាននិយាយថា៖ «ឱ មិត្តស្រី អ្នកមានភ្នែកក្រឡេកដូចព្រួញពីរដ៏មានអំណាចរបស់ព្រះភគវាន។ ស្លាបព្រួញដូចក្រដាសផ្កាឈូករយក្រដាស ទោះគ្មានដងក៏ស្រស់ស្អាត និងចុងមុតខ្លាំង។ វាមើលទៅស្ងប់ស្ងាត់ ដូចជាមិនបាញ់លើនរណា។ អ្នកដើរលេងក្នុងព្រៃនេះដើម្បីបាញ់លើអ្នកណា ខ្ញុំមិនដឹងទេ; ប្រាជ្ញាខ្ញុំទន់ខ្សោយ មិនអាចប្រឆាំងអ្នកបាន។ សូមឲ្យអំណាចវីរភាពរបស់អ្នកក្លាយជាសេចក្តីសុខសាន្តសម្រាប់ខ្ញុំ»

Verse 9

शिष्या इमे भगवत: परित: पठन्तिगायन्ति साम सरहस्यमजस्रमीशम् । युष्मच्छिखाविलुलिता: सुमनोऽभिवृष्टी:सर्वे भजन्त्यृषिगणा इव वेदशाखा: ॥ ९ ॥

អគ្នីធ្រ បាននិយាយថា៖ «ឱ ព្រះអម្ចាស់ ភ្មរដែលហើរជុំវិញរាងកាយអ្នក ដូចសិស្សដែលឈរជុំវិញអង្គដែលគួរគោរពបូជា។ ពួកវាច្រៀងមន្តសាមវេទ និងអាថ៌កំបាំងនៃឧបនិសដ៍ដោយមិនឈប់ សរសើរព្រះអីសៈ។ ពួកវារីករាយនឹងភ្លៀងផ្កាដែលធ្លាក់ពីសក់អ្នក; ដូចព្រះឥសីពឹងផ្អែកលើសាខាវេទ នោះភ្មរទាំងអស់ក៏ធ្វើភជនៈដល់អ្នកដែរ»

Verse 10

वाचं परं चरणपञ्जरतित्तिरीणांब्रह्मन्नरूपमुखरां श‍ृणवाम तुभ्यम् । लब्धा कदम्बरुचिरङ्कविटङ्कबिम्बेयस्यामलातपरिधि: क्‍व च वल्कलं ते ॥ १० ॥

ឱ ព្រះព្រាហ្មណ៍ ខ្ញុំអាចស្តាប់បានតែសំឡេងក្រវិលជើងរបស់អ្នក; នៅក្នុងនោះដូចជាសត្វបក្សីទិត្តិរិកំពុងច្រៀងគ្នា ទោះមិនឃើញរូបកាយ។ ពេលខ្ញុំមើលត្រគាកមូលស្រស់ស្អាតពណ៌ដូចផ្កាកដំបៈ ខ្ញុំឃើញខ្សែក្រវាត់ជុំវិញចង្កេះភ្លឺដូចអង្ការកំពុងឆេះ។ តែសម្លៀកបំពាក់សំបកឈើរបស់អ្នកនៅឯណា? ដូចជាអ្នកភ្លេចស្លៀកពាក់។

Verse 11

किं सम्भृतं रुचिरयोर्द्विज श‍ृङ्गयोस्तेमध्ये कृशो वहसि यत्र द‍ृशि: श्रिता मे । पङ्कोऽरुण: सुरभीरात्मविषाण ईद‍ृग्येनाश्रमं सुभग मे सुरभीकरोषि ॥ ११ ॥

ឱ ទ្វិជៈ ទោះចង្កេះអ្នកស្តើងក៏ដោយ អ្នកក៏កំពុងពិបាកកាន់ “ស្នែង” ស្រស់ស្អាតពីរគឺសុដន់ដែលលើកខ្ពស់ ហើយភ្នែកខ្ញុំក៏ជាប់នៅទីនោះ។ តើអ្វីបានបំពេញស្នែងទាំងពីរ? មានម្សៅក្រហមក្រអូបលាបលើវា ដូចពណ៌អរុណនៃព្រះអាទិត្យរះ។ ឱ អ្នកមានសំណាង ម្សៅក្រអូបនេះអ្នកបានមកពីណា ដល់ថ្នាក់ធ្វើឲ្យអាស្រាមរបស់ខ្ញុំក៏ក្រអូបផង?

Verse 12

लोकं प्रदर्शय सुहृत्तम तावकं मेयत्रत्य इत्थमुरसावयवावपूर्वौ । अस्मद्विधस्य मनउन्नयनौ बिभर्तिबह्वद्भ‍ुतं सरसराससुधादि वक्त्रे ॥ १२ ॥

ឱ មិត្តល្អបំផុត សូមមេត្តាបង្ហាញខ្ញុំអំពីលោកដែលអ្នករស់នៅ។ ខ្ញុំមិនអាចស្រមៃបានថា អ្នកនៅទីនោះទទួលបានលក្ខណៈរាងកាយអស្ចារ្យដូចនេះដូចម្តេច—សុដន់ដែលលើកខ្ពស់របស់អ្នកធ្វើឲ្យចិត្ត និងភ្នែករបស់មនុស្សដូចខ្ញុំរញ្ជួយ។ ពីពាក្យសម្តីផ្អែមល្ហែម និងស្នាមញញឹមពោរពេញដោយមេត្តារបស់អ្នកនៅទីនោះ ខ្ញុំគិតថាមាត់របស់ពួកគេប្រាកដជាមានអម្រឹត។

Verse 13

का वाऽऽत्मवृत्तिरदनाद्धविरङ्ग वातिविष्णो: कलास्यनिमिषोन्मकरौ च कर्णौ । उद्विग्नमीनयुगलं द्विजपङ्क्तिशोचि-रासन्नभृङ्गनिकरं सर इन्मुखं ते ॥ १३ ॥

មិត្តអើយ អ្នកបរិភោគអ្វីដើម្បីថែរក្សារូបកាយ? ក្លិនក្រអូបពីការញ៉ាំស្លឹកប៉ាន់ចេញពីមាត់អ្នក បង្ហាញថា អ្នកតែងទទួលព្រាសាទៈ អាហារដែលបានបូជាដល់ព្រះវិṣṇu។ អ្នកដូចជាកលា​មួយនៃព្រះវិṣṇu។ មុខអ្នកដូចស្រះទឹកស្រស់ស្អាត; ក្រវិលអលង្ការដូចមករាពីរដែលភ្លឺចែងចាំង ហើយភ្នែកអ្នកដូចត្រីពីរដែលរវើរវាយ។ ជួរធ្មេញសដូចហង្សជាជួរ និងសក់រលាត់ដូចហ្វូងឃ្មុំតាមដានសោភ័ណមុខអ្នក។

Verse 14

योऽसौ त्वया करसरोजहत: पतङ्गोदिक्षु भ्रमन् भ्रमत एजयतेऽक्षिणी मे । मुक्तं न ते स्मरसि वक्रजटावरूथंकष्टोऽनिलो हरति लम्पट एष नीवीम् ॥ १४ ॥

បាល់ដែលអ្នកវាយដោយបាតដៃដូចផ្កាឈូក កំពុងវិលទៅគ្រប់ទិស ហើយធ្វើឲ្យភ្នែកខ្ញុំក៏រវើរវាយដែរ។ សក់ខ្មៅរលោងដែលរួញរបស់អ្នកឥឡូវរាលរាយ ប៉ុន្តែអ្នកមិនយកចិត្តទុកដាក់រៀបចំវា—អ្នកមិនរៀបចំទេឬ? ហើយខ្យល់ក្បត់នេះ ដូចបុរសល្មោភស្រី កំពុងព្យាយាមទាញសំពត់ខាងក្រោមរបស់អ្នកចេញ—អ្នកមិនប្រុងប្រយ័ត្នទេឬ?

Verse 15

रूपं तपोधन तपश्चरतां तपोघ्नंह्येतत्तु केन तपसा भवतोपलब्धम् । चर्तुं तपोऽर्हसि मया सह मित्र मह्यंकिं वा प्रसीदति स वै भवभावनो मे ॥ १५ ॥

ឱ អ្នកមានទ្រព្យជាទបៈ សោភ័ណភាពអស្ចារ្យនេះសូម្បីតែបំបាក់ទបៈរបស់អ្នកដទៃ; អ្នកបានវាមកដោយទបៈអ្វី? អ្នករៀនសិល្បៈនេះពីណា? មិត្តអើយ អ្នកសមគួរធ្វើទបៈជាមួយខ្ញុំ; ប្រហែលព្រះព្រហ្មា អ្នកបង្កើតលោក បានពេញព្រះហឫទ័យលើខ្ញុំ ហើយផ្ញើអ្នកមកឲ្យក្លាយជាប្រពន្ធរបស់ខ្ញុំ។

Verse 16

न त्वां त्यजामि दयितं द्विजदेवदत्तंयस्मिन्मनो द‍ृगपि नो न वियाति लग्नम् । मां चारुश‍ृङ्‌ग्यर्हसि नेतुमनुव्रतं तेचित्तं यत: प्रतिसरन्तु शिवा: सचिव्य: ॥ १६ ॥

ឱ ស្រីជាទីស្រឡាញ់ ព្រះព្រហ្មា ដែលព្រះព្រាហ្មណ៍គោរព បានមេត្តាប្រទានអ្នកឲ្យខ្ញុំ; ដូច្នេះខ្ញុំមិនបោះបង់អ្នកទេ។ ចិត្ត និងភ្នែកខ្ញុំជាប់លើអ្នក មិនអាចបែរចេញបាន។ ឱ ស្រីមានទ្រូងស្រស់ស្អាត ខ្ញុំជាអ្នកតាមអ្នក; អ្នកចង់នាំខ្ញុំទៅទីណាក៏បាន ហើយឲ្យសហាយស្រីរបស់អ្នកតាមមកជាមួយផង។

Verse 17

श्रीशुक उवाच इति ललनानुनयातिविशारदो ग्राम्यवैदग्ध्यया परिभाषया तां विबुधवधूं विबुधमतिरधिसभाजयामास ॥ १७ ॥

ព្រះសុកទេវៈបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូច្នេះ មហារាជ អគ្នីធ្រ ដែលមានប្រាជ្ញាដូចទេវតា មានជំនាញក្នុងសិល្បៈនៃការលួងលោមស្ត្រី។ ដោយពាក្យពេចន៍ពេញដោយល្បិចល្បាញលោកិយ និងក្តីប្រាថ្នា គាត់បានធ្វើឲ្យកូនស្រីទេវតានោះពេញចិត្ត ហើយទទួលបានការអនុគ្រោះរបស់នាង។

Verse 18

सा च ततस्तस्य वीरयूथपतेर्बुद्धिशीलरूपवय:श्रियौदार्येण पराक्षिप्तमनास्तेन सहायुतायुतपरिवत्सरोपलक्षणं कालं जम्बूद्वीपपतिना भौमस्वर्गभोगान् बुभुजे ॥ १८ ॥

ដោយត្រូវទាក់ទាញដោយប្រាជ្ញា ចំណេះដឹង យុវវ័យ សម្រស់ សីលធម៌ សម្បត្តិ និងសេចក្តីឧទារភាពរបស់ អគ្នីធ្រា អប្សរា ពូរវចិត្តី បានរស់នៅជាមួយព្រះองค์ ដែលជាស្តេចនៃ ជំបូទ្វីប និងមេដឹកនាំវីរជន ជាច្រើនពាន់ឆ្នាំ ហើយរីករាយនឹងសុខទាំងលោគ និងសុខសួគ៌។

Verse 19

तस्यामु ह वा आत्मजान् स राजवर आग्नीध्रो नाभिकिम्पुरुषहरिवर्षेलावृतरम्यकहिरण्मयकुरुभद्राश्वकेतुमालसंज्ञान्नव पुत्रानजनयत् ॥ १९ ॥

ក្នុងផ្ទៃពោះរបស់ ពូរវចិត្តី មហារាជ អគ្នីធ្រា ដែលជាក្សត្រល្អបំផុត បានបង្កើតកូនប្រុស ៩ នាក់ មានឈ្មោះ នាភិ គിംពុរុស ហរិវර්ษ អិលាវ្រឹត រំយក ហិរណ្មយ កុរុ ភទ្រាស្វ និង កេតុម៉ាល។

Verse 20

सा सूत्वाथ सुतान्नवानुवत्सरं गृह एवापहाय पूर्वचित्तिर्भूय एवाजं देवमुपतस्थे ॥ २० ॥

ពូរវចិត្តី បានសម្រាលកូនប្រុសទាំង ៩ នាក់ ឆ្នាំមួយម្នាក់; ប៉ុន្តែពេលពួកគេធំឡើង នាងបានទុកពួកគេនៅផ្ទះ ហើយត្រឡប់ទៅជិត អជទេវ គឺព្រះព្រហ្ម ដើម្បីគោរពបូជាវិញ។

Verse 21

आग्नीध्रसुतास्ते मातुरनुग्रहादौत्पत्तिकेनैव संहननबलोपेता: पित्रा विभक्ता आत्मतुल्यनामानि यथाभागं जम्बूद्वीपवर्षाणि बुभुजु: ॥ २१ ॥

ដោយព្រះគុណពីការផឹកទឹកដោះម្តាយ កូនប្រុសទាំង ៩ របស់ អគ្នីធ្រា មានរាងកាយរឹងមាំ សមស្រប និងមានកម្លាំងដោយធម្មជាតិ។ ព្រះបិតាបានបែងចែកតំបន់នានានៃ ជំបូទ្វីប ឲ្យពួកគេម្នាក់មួយរាជ្យ ហើយរាជ្យទាំងនោះត្រូវបានគេស្គាល់តាមឈ្មោះរបស់ពួកគេ។ ដូច្នេះពួកគេបានគ្រប់គ្រងរាជ្យដែលព្រះបិតាប្រទាន។

Verse 22

आग्नीध्रो राजातृप्त: कामानामप्सरसमेवानुदिनमधिमन्यमानस्तस्या: सलोकतां श्रुतिभिरवारुन्ध यत्र पितरो मादयन्ते ॥ २२ ॥

បន្ទាប់ពី ពូរវចិត្តី ចាកចេញ ព្រះរាជា អគ្នីធ្រា មិនបានពេញចិត្តនឹងក្តីប្រាថ្នាផ្លូវកាមសោះឡើយ; ព្រះองค์គិតដល់អប្សរានោះរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ដូច្នេះ តាមបទបញ្ជានៃវេទៈ បន្ទាប់ពីសោយទិវង្គត ព្រះองค์បានទៅដល់លោកដូចគ្នានឹងភរិយាសួគ៌របស់ព្រះองค์។ លោកនោះហៅថា “ពិត្រលោក” ជាទីដែលបិតា-បុព្វបុរសរស់នៅក្នុងសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 23

सम्परेते पितरि नव भ्रातरो मेरुदुहितृर्मेरुदेवीं प्रतिरूपामुग्रदंष्ट्रीं लतां रम्यां श्यामां नारीं भद्रां देववीतिमितिसंज्ञा नवोदवहन् ॥ २३ ॥

ក្រោយពេលព្រះបិតាសោយទិវង្គត បងប្អូនប្រុសទាំង៩ បានរៀបអភិសេកជាមួយកូនស្រីទាំង៩ របស់មេរុ គឺ មេរុទេវី ប្រតិរូបា ឧគ្រទំෂ្ត្រី លតា រំយា ឝ្យាមា នារី ភទ្រា និង ទេវវីតិ។