Adhyaya 53
Kṛṣṇa Arrives at Kuṇḍina and Abducts Rukmiṇī (Rukmiṇī-haraṇa Prelude)
បន្ទាប់ពីទទួលសារសម្ងាត់របស់រុកមិណីតាមព្រះព្រាហ្មណ៍ទូត ព្រះក្រឹષ્ણបង្ហាញថាព្រះអង្គក៏ស្រឡាញ់នាងដូចគ្នា ហើយសម្រេចរារាំងអាពាហ៍ពិពាហ៍នយោបាយជាមួយសិសុបាល ដែលរុកមីច្រណែនជំទាស់។ ដឹងពេលវេលាមង្គល ព្រះអង្គចេញដំណើរភ្លាមជាមួយទូត ដល់វិទರ್ಭរាត្រីតែមួយ។ នៅកុន្ឌិនា ភីស្មករៀបចំពិធីមង្គលធំៗ ខណៈដមឃោស និងស្តេចសម្ព័ន្ធមិត្ត ដូចជា ជរាសន្ធ សាល្វ ដន្តវក្រ ជាដើម មកជាមួយកងទ័ព រំពឹងសង្គ្រាមបើព្រះក្រឹષ્ણ “លួច”កូនក្រមុំ។ ព្រះបលរាមឮគ្រោះថ្នាក់ ក៏នាំយទុកងទ័ពតាមមក។ រុកមិណីក្តីបារម្ភព្រោះទូតយឺត ខ្លាចព្រះដ៏ទេវតាមិនអនុគ្រោះ ប៉ុន្តែបានឃើញសញ្ញាមង្គល ហើយដឹងថាព្រះក្រឹષ્ણមកដល់។ ទីក្រុងរីករាយ នាងទៅវិហារអំបិកា អធិស្ឋានសុំបានព្រះក្រឹષ્ણជាស្វាមី។ ត្រឡប់ក្នុងក្បួនដង្ហែ នាងត្រូវស្តេចៗមើលឃើញ ហើយនៅពេលសម្រេច ព្រះក្រឹષ્ણចាប់នាងដាក់លើរទេះ ដកថយដូចសីហៈចេញពីចចក បង្កើតមូលហេតុសម្រាប់ការតាមប្រយុទ្ធជំពូកបន្ទាប់។
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच वैदर्भ्या: स तु सन्देशं निशम्य यदुनन्दन: । प्रगृह्य पाणिना पाणिं प्रहसन्निदमब्रवीत् ॥ १ ॥
ព្រះសុកទេវៈបាននិយាយថា៖ ព្រះយទុនន្ទនៈបានស្តាប់សារសម្ងាត់របស់ព្រះនាងវೈទರ್ಭីហើយ ទ្រង់កាន់ដៃព្រះព្រាហ្មណ៍ដោយព្រះហស្ត និងញញឹមពោលពាក្យដូចតទៅ។
Verse 2
श्रीभगवानुवाच तथाहमपि तच्चित्तो निद्रां च न लभे निशि । वेदाहं रुक्मिणा द्वेषान्ममोद्वाहो निवारित: ॥ २ ॥
ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា៖ ដូចដែលចិត្តរបស់រុក្មិណីបានផ្តោតលើខ្ញុំ ចិត្តរបស់ខ្ញុំក៏ផ្តោតលើនាងដែរ។ នៅពេលយប់ ខ្ញុំមិនអាចដេកលក់បានទេ។ ខ្ញុំដឹងថា រុក្មីដោយសេចក្តីឈ្នានីស បានហាមឃាត់អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់យើង។
Verse 3
तामानयिष्य उन्मथ्य राजन्यापसदान् मृधे । मत्परामनवद्याङ्गीमेधसोऽग्निशिखामिव ॥ ३ ॥
នាងបានឧទ្ទិសខ្លួនដល់ខ្ញុំតែមួយគត់ ហើយសម្រស់របស់នាងគ្មានកំហុស។ ខ្ញុំនឹងនាំនាងមកទីនេះ បន្ទាប់ពីបំបាក់ស្តេចទាបទាំងនោះក្នុងសមរភូមិ ដូចជាដកអណ្តាតភ្លើងដែលឆេះចេញពីឈើឥន្ធនៈ។
Verse 4
श्रीशुक उवाच उद्वाहर्क्षं च विज्ञाय रुक्मिण्या मधुसूदन: । रथ: संयुज्यतामाशु दारुकेत्याह सारथिम् ॥ ४ ॥
ព្រះសុកទេវបានមានព្រះវាចា៖ ព្រះមធុសូទនៈបានដឹងពេលចន្ទគតិដ៏ត្រឹមត្រូវសម្រាប់ពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់រុកមិណី។ ដូច្នេះព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់សារថី ដារុកៈ “ចូររៀបចំរទេះរបស់យើងឲ្យរហ័ស”។
Verse 5
स चाश्वै: शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकै: । युक्तं रथमुपानीय तस्थौ प्राञ्जलिरग्रत: ॥ ५ ॥
ដារុកៈបាននាំមកនូវរទេះរបស់ព្រះអង្គ ដែលចងជាមួយសេះឈ្មោះ សៃប្យៈ សុគ្រីវៈ មេឃបុស្បៈ និង បលាហកៈ។ បន្ទាប់មកគាត់ឈរនៅមុខព្រះក្រឹស្ណៈដោយប្រណម្យដៃ។
Verse 6
आरुह्य स्यन्दनं शौरिर्द्विजमारोप्य तूर्णगै: । आनर्तादेकरात्रेण विदर्भानगमद्धयै: ॥ ६ ॥
ព្រះសោរីបានឡើងលើរទេះ ហើយឲ្យព្រះព្រាហ្មណ៍ឡើងជាមួយ។ បន្ទាប់មក សេះលឿនរបស់ព្រះអង្គបាននាំពួកគេចេញពីអានរតៈទៅដល់វិទರ್ಭៈក្នុងមួយយប់ប៉ុណ្ណោះ។
Verse 7
राजा स कुण्डिनपति: पुत्रस्नेहवशानुग: । शिशुपालाय स्वां कन्यां दास्यन् कर्माण्यकारयत् ॥ ७ ॥
ព្រះបាទភីษ្មកៈ ម្ចាស់ក្រុងកុណ្ឌិនៈ ដោយសារតែសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះព្រះរាជបុត្រ បានត្រៀមនឹងប្រគល់ព្រះរាជកុមារីរបស់ព្រះអង្គឲ្យសិសុបាលៈ។ ព្រះអង្គបានបញ្ជាឲ្យរៀបចំការត្រៀមទាំងអស់ដែលចាំបាច់។
Verse 8
पुरं सम्मृष्टसंसिक्तमार्गरथ्याचतुष्पथम् । चित्रध्वजपताकाभिस्तोरणै: समलङ्कृतम् ॥ ८ ॥ स्रग्गन्धमाल्याभरणैर्विरजोऽम्बरभूषितै: । जुष्टं स्त्रीपुरुषै: श्रीमद्गृहैरगुरुधूपितै: ॥ ९ ॥
ផ្លូវធំៗ ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម និងចំណុចប្រសព្វក្នុងក្រុង ត្រូវបានសម្អាតយ៉ាងល្អ ហើយបាញ់ទឹកឲ្យត្រជាក់ស្អាត។ ក្រុងត្រូវបានតុបតែងដោយទ្វារតូរ៉ណៈ និងទង់បដាចម្រុះពណ៌។ បុរសនារីស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ស្អាតគ្មានមេរោគ លាបក្លិនចន្ទន៍ ពាក់ខ្សែក ពាក់មាលាផ្កា និងគ្រឿងអលង្ការត្បូង; ផ្ទះដ៏សម្បូរបែបរបស់ពួកគេពេញដោយក្លិនធូបអគុរុ។
Verse 9
पुरं सम्मृष्टसंसिक्तमार्गरथ्याचतुष्पथम् । चित्रध्वजपताकाभिस्तोरणै: समलङ्कृतम् ॥ ८ ॥ स्रग्गन्धमाल्याभरणैर्विरजोऽम्बरभूषितै: । जुष्टं स्त्रीपुरुषै: श्रीमद्गृहैरगुरुधूपितै: ॥ ९ ॥
ព្រះរាជាបានបញ្ជាឲ្យសម្អាតផ្លូវធំៗ ផ្លូវពាណិជ្ជកម្ម និងចំណុចប្រសព្វទាំងឡាយឲ្យស្អាត ហើយបាញ់ទឹកបន្ថែម ព្រមទាំងតុបតែងទីក្រុងដោយទ្វារតូរ៉ណ និងទង់បដាចម្រុះពណ៌។ បុរសនារីក្នុងទីក្រុងស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ស្អាតបរិសុទ្ធ លាបក្លិនចន្ទន៍ និងក្លិនក្រអូបផ្សេងៗ ពាក់ខ្សែក ផ្កាមាលា និងគ្រឿងអលង្ការត្បូង; ផ្ទះដ៏សម្បូរបែបរបស់ពួកគេពោរពេញដោយក្លិនធូបអគុរុ។
Verse 10
पितृन् देवान् समभ्यर्च्य विप्रांश्च विधिवन्नृप । भोजयित्वा यथान्यायं वाचयामास मङ्गलम् ॥ १० ॥
ឱព្រះរាជា មហារាជភីស្មកៈ បានបូជាបិតೃ (បុព្វបុរស) ទេវតា និងព្រាហ្មណ៍តាមពិធីវិធី ហើយរៀបចំអាហារឲ្យពួកគេតាមសមគួរ។ បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានឲ្យសូត្រមន្តមង្គលតាមប្រពៃណី ដើម្បីសុខមង្គលរបស់កូនក្រមុំ។
Verse 11
सुस्नातां सुदतीं कन्यां कृतकौतुकमङ्गलाम् । आहतांशुकयुग्मेन भूषितां भूषणोत्तमै: ॥ ११ ॥
កូនក្រមុំបានសម្អាតធ្មេញ ហើយងូតទឹកស្អាត រួចពាក់ខ្សែពិធីមង្គលជាសញ្ញាមង្គល។ បន្ទាប់មក នាងត្រូវបានស្លៀកពាក់សម្លៀកបំពាក់ថ្មីទាំងលើទាំងក្រោម ហើយតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការត្បូងដ៏ល្អឥតខ្ចោះ។
Verse 12
चक्रु: सामर्ग्यजुर्मन्त्रैर्वध्वा रक्षां द्विजोत्तमा: । पुरोहितोऽथर्वविद्वै जुहाव ग्रहशान्तये ॥ १२ ॥
ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរ បានសូត្រមន្តពី ឫគ្វេទ សាមវេទ និងយជុរវេទ ដើម្បីការពារកូនក្រមុំ។ បន្ទាប់មក ព្រះបូរោហិតដែលជំនាញអថර්វវេទ បានបូជាអាហុតិក្នុងពិធីហោម ដើម្បីសម្រួលឥទ្ធិពលភពគ្រោះឲ្យស្ងប់។
Verse 13
हिरण्यरूप्यवासांसि तिलांश्च गुडमिश्रितान् । प्रादाद् धेनूश्च विप्रेभ्यो राजा विधिविदां वर: ॥ १३ ॥
ព្រះរាជា ដែលឆ្នើមក្នុងចំណេះដឹងអំពីវិន័យពិធីការ បានប្រទានដល់ព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយជាទាន៖ មាស ប្រាក់ សម្លៀកបំពាក់ គោ និងគ្រាប់ល្ងលាយជាមួយស្ករត្នោត (គុឌ)។
Verse 14
एवं चेदिपती राजा दमघोष: सुताय वै । कारयामास मन्त्रज्ञै: सर्वमभ्युदयोचितम् ॥ १४ ॥
ដូច្នេះ ព្រះបាទ ដមឃោសៈ ម្ចាស់នៃចេទី បានអំពាវនាវព្រះព្រាហ្មណ៍ជំនាញមន្ត្រ ឲ្យប្រតិបត្តិពិធីមង្គលទាំងអស់ ដើម្បីសេចក្តីរុងរឿងរបស់ព្រះរាជបុត្រ។
Verse 15
मदच्युद्भिर्गजानीकै: स्यन्दनैर्हेममालिभि: । पत्त्यश्वसङ्कुलै: सैन्यै: परीत: कुण्डिनं ययौ ॥ १५ ॥
ព្រះបាទ ដមឃោសៈ ធ្វើដំណើរទៅកាន់ កុណ្ឌិន ដោយមានកងទ័ពដំរីដែលហូរមទៈ រថសង្គ្រាមតុបតែងខ្សែពណ៌មាស និងទ័ពសេះ-ទ័ពជើងគោកព័ទ្ធជុំវិញ។
Verse 16
तं वै विदर्भाधिपति: समभ्येत्याभिपूज्य च । निवेशयामास मुदा कल्पितान्यनिवेशने ॥ १६ ॥
ព្រះបាទ ភីษ្មកៈ ម្ចាស់វិទರ್ಭៈ បានចេញមកក្រៅទីក្រុង ទៅទទួលព្រះបាទ ដមឃោសៈ ថ្វាយកិត្តិយស ហើយបន្ទាប់មកបានដាក់ព្រះองค์ឲ្យស្នាក់នៅក្នុងលំនៅដ្ឋានពិសេសដែលរៀបចំសម្រាប់ឱកាសនេះដោយសេចក្តីរីករាយ។
Verse 17
तत्र शाल्वो जरासन्धो दन्तवक्रो विदूरथ: । आजग्मुश्चैद्यपक्षीया: पौण्ड्रकाद्या: सहस्रश: ॥ १७ ॥
នៅទីនោះ មាន សាល្វៈ ជរាសន្ធៈ ដន្តវក្រៈ វិទូរថៈ និងព្រះមហាក្សត្រជាច្រើនពាន់នាក់ដែលគាំទ្រសិសុបាល ដូចជា ពៅណ្ឌ្រកៈ ជាដើម បានមកដល់។
Verse 18
कृष्णरामद्विषो यत्ता: कन्यां चैद्याय साधितुम् । यद्यागत्य हरेत् कृष्णो रामाद्यैर्यदुभिर्वृत: ॥ १८ ॥ योत्स्याम: संहतास्तेन इति निश्चितमानसा: । आजग्मुर्भूभुज: सर्वे समग्रबलवाहना: ॥ १९ ॥
ព្រះមហាក្សត្រដែលច嫉ច្រណែនព្រះក្រឹષ્ણ និងព្រះបលរាម បានខិតខំដើម្បីធានាឲ្យកូនក្រមុំទៅជារបស់សិសុបាល។ ពួកគេបានសម្រេចថា៖ «បើព្រះក្រឹષ્ણមកជាមួយព្រះបលរាម និងយាទុ ហើយលួចយកកូនក្រមុំទៅ នោះយើងទាំងអស់នឹងរួមកម្លាំងប្រយុទ្ធនឹងព្រះអង្គ»។ ដោយចិត្តដាច់ខាតដូច្នេះ ពួកគេបានមកពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកងទ័ព និងយានយុទ្ធពេញលេញ។
Verse 19
कृष्णरामद्विषो यत्ता: कन्यां चैद्याय साधितुम् । यद्यागत्य हरेत् कृष्णो रामाद्यैर्यदुभिर्वृत: ॥ १८ ॥ योत्स्याम: संहतास्तेन इति निश्चितमानसा: । आजग्मुर्भूभुज: सर्वे समग्रबलवाहना: ॥ १९ ॥
ស្តេចទាំងឡាយដែលច嫉ចង់ព្រះក្រឹស្ណ និងព្រះបលរាម បានព្រមព្រៀងគ្នាដើម្បីធានាឲ្យកូនស្រីបានទៅជារបស់សិសុបាល។ ពួកគេបានសម្រេចថា «បើព្រះក្រឹស្ណមកជាមួយព្រះបលរាម និងយាទុ ហើយលួចយកកូនក្រមុំទៅ នោះយើងទាំងអស់នឹងរួមកម្លាំងប្រយុទ្ធនឹងព្រះអង្គ»។ ដូច្នេះ ស្តេចទាំងអស់បានមកកាន់ពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកងទ័ពពេញលេញ និងយានយុទ្ធគ្រប់ប្រភេទ។
Verse 20
श्रुत्वैतद् भगवान् रामो विपक्षीयनृपोद्यमम् । कृष्णं चैकं गतं हर्तुं कन्यां कलहशङ्कित: ॥ २० ॥ बलेन महता सार्धं भ्रातृस्नेहपरिप्लुत: । त्वरित: कुण्डिनं प्रागाद् गजाश्वरथपत्तिभि: ॥ २१ ॥
ព្រះបលរាមបានឮអំពីការត្រៀមខ្លួនរបស់ស្តេចសត្រូវ និងដឹងថាព្រះក្រឹស្ណបានចេញទៅតែម្នាក់ឯងដើម្បីយកកូនក្រមុំ ទ្រង់ក៏ព្រួយថានឹងមានសង្គ្រាមកើតឡើង។ ដោយពេញទៅដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះប្អូនប្រុស ទ្រង់បានប្រញាប់ទៅកាន់កុណ្ឌិន ជាមួយកងទ័ពធំ មានទាហានថ្មើរជើង និងទ័ពលើដំរី សេះ និងរទេះសង្គ្រាម។
Verse 21
श्रुत्वैतद् भगवान् रामो विपक्षीयनृपोद्यमम् । कृष्णं चैकं गतं हर्तुं कन्यां कलहशङ्कित: ॥ २० ॥ बलेन महता सार्धं भ्रातृस्नेहपरिप्लुत: । त्वरित: कुण्डिनं प्रागाद् गजाश्वरथपत्तिभि: ॥ २१ ॥
ព្រះបលរាមបានឮអំពីការត្រៀមខ្លួនរបស់ស្តេចសត្រូវ និងដឹងថាព្រះក្រឹស្ណបានចេញទៅតែម្នាក់ឯងដើម្បីយកកូនក្រមុំ ទ្រង់ក៏ព្រួយថានឹងមានសង្គ្រាមកើតឡើង។ ដោយពេញទៅដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះប្អូនប្រុស ទ្រង់បានប្រញាប់ទៅកាន់កុណ្ឌិន ជាមួយកងទ័ពធំ មានទាហានថ្មើរជើង និងទ័ពលើដំរី សេះ និងរទេះសង្គ្រាម។
Verse 22
भीष्मकन्या वरारोहा काङ्क्षन्त्यागमनं हरे: । प्रत्यापत्तिमपश्यन्ती द्विजस्याचिन्तयत्तदा ॥ २२ ॥
កូនស្រីដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់ភីษ្មក គឺរុកមិណី បានរង់ចាំការមកដល់របស់ព្រះហរិ—ព្រះក្រឹស្ណ—ដោយក្តីអន្ទះសារ។ ប៉ុន្តែពេលនាងមិនឃើញព្រះព្រាហ្មណ៍ទូតត្រឡប់មកវិញ នាងក៏គិតក្នុងចិត្តដូច្នេះ។
Verse 23
अहो त्रियामान्तरित उद्वाहो मेऽल्पराधस: । नागच्छत्यरविन्दाक्षो नाहं वेद्म्यत्र कारणम् । सोऽपि नावर्ततेऽद्यापि मत्सन्देशहरो द्विज: ॥ २३ ॥
អូហ៍! ពេលរាត្រីចប់ ពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្ញុំនឹងចាប់ផ្តើម—ខ្ញុំអភ័ព្វប៉ុនណា! ព្រះក្រឹស្ណភ្នែកដូចផ្កាឈូកមិនមកទេ ខ្ញុំមិនដឹងមូលហេតុ។ ហើយព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលយកសាររបស់ខ្ញុំទៅ ក៏មិនទាន់ត្រឡប់មកវិញដល់ឥឡូវនេះដែរ។
Verse 24
अपि मय्यनवद्यात्मा दृष्ट्वा किञ्चिज्जुगुप्सितम् । मत्पाणिग्रहणे नूनं नायाति हि कृतोद्यम: ॥ २४ ॥
ប្រហែលជាព្រះហរិដ៏គ្មានទោស ទោះបានត្រៀមមកទីនេះ ក៏បានឃើញអ្វីមួយគួរឲ្យស្អប់ខ្ពើមនៅក្នុងខ្ញុំ ដូច្នេះទ្រង់មិនបានមកចាប់ដៃខ្ញុំក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍ទេ។
Verse 25
दुर्भगाया न मे धाता नानुकूलो महेश्वर: । देवी वा विमुखी गौरी रुद्राणी गिरिजा सती ॥ २५ ॥
ខ្ញុំជាអ្នកអភ័ព្វយ៉ាងខ្លាំង; ទាំងព្រះអ្នកបង្កើតមិនអនុគ្រោះខ្ញុំ ទាំងព្រះមហេស្វរៈ សិវៈក៏មិនអនុគ្រោះ។ ឬប្រហែលជាព្រះនាងទេវី ភរិយាសិវៈ—ដែលគេហៅថា គោរី រុទ្រាណី គិរិជា និងសតី—បានបែរមុខចេញពីខ្ញុំ។
Verse 26
एवं चिन्तयती बाला गोविन्दहृतमानसा । न्यमीलयत कालज्ञा नेत्रे चाश्रुकलाकुले ॥ २६ ॥
ពេលនាងគិតដូច្នេះ ក្មេងស្រីដែលចិត្តត្រូវគោវិន្ទលួចយកទៅ បានបិទភ្នែកដែលពោរពេញដោយទឹកភ្នែក ដោយដឹងថានៅមានពេលទៀត។
Verse 27
एवं वध्वा: प्रतीक्षन्त्या गोविन्दागमनं नृप । वाम ऊरुर्भुजो नेत्रमस्फुरन् प्रियभाषिण: ॥ २७ ॥
ឱ ព្រះរាជា! ខណៈកូនក្រមុំរង់ចាំការមកដល់របស់គោវិន្ទ នាងមានការកន្ត្រាក់នៅភ្លៅឆ្វេង ដៃ និងភ្នែក; នោះជាសញ្ញាថាអ្វីដែលគួរឲ្យប្រាថ្នានឹងកើតឡើង។
Verse 28
अथ कृष्णविनिर्दिष्ट: स एव द्विजसत्तम: । अन्त:पुरचरीं देवीं राजपुत्रीं ददर्श ह ॥ २८ ॥
នៅពេលនោះ ព្រះព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុត តាមព្រះបញ្ជារបស់ព្រះក្រឹષ્ણ បានចូលទៅជួបព្រះនាងរាជកុមារីដ៏ទេវភាព រុកមិណី នៅក្នុងអន្តៈបុរៈនៃព្រះរាជវាំង។
Verse 29
सा तं प्रहृष्टवदनमव्यग्रात्मगतिं सती । आलक्ष्य लक्षणाभिज्ञा समपृच्छच्छुचिस्मिता ॥ २९ ॥
ដោយឃើញមុខរីករាយ និងចលនាស្ងប់ស្ងាត់របស់ព្រាហ្មណ៍ នាងរុកមិណីដ៏បរិសុទ្ធ ដែលចេះអាននិមិត្តសញ្ញា បានសួរដោយញញឹមសុចរិត។
Verse 30
तस्या आवेदयत् प्राप्तं शशंस यदुनन्दनम् । उक्तं च सत्यवचनमात्मोपनयनं प्रति ॥ ३० ॥
ព្រាហ្មណ៍នោះបានជម្រាបនាងថា យទុនន្ទនៈ ព្រះក្រឹស្ណៈ បានមកដល់ ហើយបានបញ្ជាក់ព្រះសច្ចវាចាថា ព្រះអង្គនឹងអភិសេកនាង។
Verse 31
तमागतं समाज्ञाय वैदर्भी हृष्टमानसा । न पश्यन्ती ब्राह्मणाय प्रियमन्यन्ननाम सा ॥ ३१ ॥
ពេលដឹងថាព្រះក្រឹស្ណៈបានមកដល់ នាងវೈទರ್ಭីមានចិត្តរីករាយខ្លាំង។ មិនឃើញអ្វីសមរម្យដើម្បីថ្វាយព្រាហ្មណ៍ នាងគ្រាន់តែគោរពក្បាលចុះ។
Verse 32
प्राप्तौ श्रुत्वा स्वदुहितुरुद्वाहप्रेक्षणोत्सुकौ । अभ्ययात्तूर्यघोषेण रामकृष्णौ समर्हणै: ॥ ३२ ॥
ព្រះរាជាបានឮថា ព្រះរាម និងព្រះក្រឹស្ណៈ បានមកដល់ ហើយមានព្រះហឫទ័យចង់ទស្សនាពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍កូនស្រី។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានចេញទៅទទួលស្វាគមន៍ ដោយមានសំឡេងតន្ត្រី និងអំណោយសក្ការៈជាច្រើន។
Verse 33
मधुपर्कमुपानीय वासांसि विरजांसि स: । उपायनान्यभीष्टानि विधिवत् समपूजयत् ॥ ३३ ॥
ព្រះអង្គបាននាំមកនូវ មធុបារកៈ សម្លៀកបំពាក់ថ្មីស្អាត និងអំណោយដែលគាប់ព្រះហឫទ័យផ្សេងៗ ហើយបានបូជាព្រះអង្គទាំងពីរតាមពិធីបែបបទ។
Verse 34
तयोर्निवेशनं श्रीमदुपाकल्प्य महामति: । ससैन्ययो: सानुगयोरातिथ्यं विदधे यथा ॥ ३४ ॥
ព្រះបាទ ភីષ្មកៈ អ្នកមានប្រាជ្ញា បានរៀបចំទីស្នាក់នៅដ៏រុងរឿងសម្រាប់ព្រះអម្ចាស់ទាំងពីរ ព្រមទាំងកងទ័ព និងបរិវារ ហើយបានធ្វើការទទួលភ្ញៀវយ៉ាងសមគួរ។
Verse 35
एवं राज्ञां समेतानां यथावीर्यं यथावय: । यथाबलं यथावित्तं सर्वै: कामै: समर्हयत् ॥ ३५ ॥
ដូច្នេះ ព្រះបាទ ភីષ្មកៈ បានគោរពសម្តែងកិត្តិយសដល់ស្តេចទាំងឡាយដែលមកប្រជុំ តាមអំណាច និទ្ទេសអាយុ កម្លាំង និងទ្រព្យសម្បត្តិ ដោយផ្តល់អ្វីៗដែលគេចង់បានទាំងអស់។
Verse 36
कृष्णमागतमाकर्ण्य विदर्भपुरवासिन: । आगत्य नेत्राञ्जलिभि: पपुस्तन्मुखपङ्कजम् ॥ ३६ ॥
ពេលប្រជាជនទីក្រុង វិទರ್ಭបុរៈ ឮថា ព្រះក្រឹષ્ણ បានមកដល់ ពួកគេទាំងអស់បានមកដើម្បីទស្សនា ហើយដោយអញ្ជលីនៃភ្នែក ពួកគេដូចជាបានផឹកទឹកឃ្មុំពីព្រះមុខដូចផ្កាឈូករបស់ព្រះអង្គ។
Verse 37
अस्यैव भार्या भवितुं रुक्मिण्यर्हति नापरा । असावप्यनवद्यात्मा भैष्म्या: समुचित: पति: ॥ ३७ ॥
ប្រជាជនទីក្រុងបាននិយាយថា «មានតែ រុកមិណី ប៉ុណ្ណោះដែលសមគួរជាព្រះភរិយារបស់ព្រះអង្គ មិនមែនអ្នកដទៃទេ; ហើយព្រះអង្គផ្ទាល់ ដែលមានសោភ័ណភាពឥតខ្ចោះ ក៏ជាស្វាមីសមរម្យតែមួយសម្រាប់ព្រះនាង ភៃષ្មី»។
Verse 38
किञ्चित्सुचरितं यन्नस्तेन तुष्टस्त्रिलोककृत् । अनुगृह्णातु गृह्णातु वैदर्भ्या: पाणिमच्युत: ॥ ३८ ॥
សូមឲ្យសុចរិតតិចតួចណាដែលយើងបានធ្វើ ធ្វើឲ្យ អច្យុតៈ អ្នកបង្កើតបីលោក ពេញព្រះហឫទ័យ ហើយសូមព្រះអង្គមេត្តាទទួលដៃរបស់ វૈទર્ભី។
Verse 39
एवं प्रेमकलाबद्धा वदन्ति स्म पुरौकस: । कन्या चान्त:पुरात् प्रागाद् भटैर्गुप्ताम्बिकालयम् ॥ ३९ ॥
ប្រជាជនក្នុងក្រុងដែលត្រូវចងដោយរលកសេចក្តីស្រឡាញ់ បាននិយាយដូច្នេះ។ បន្ទាប់មក កូនក្រមុំដែលមានទាហានការពារ បានចេញពីវាំងខាងក្នុង ទៅកាន់វិហាររបស់អំបិកា ដើម្បីគោរពបូជា។
Verse 40
पद्भ्यां विनिर्ययौ द्रष्टुं भवान्या: पादपल्लवम् । सा चानुध्यायती सम्यङ्मुकुन्दचरणाम्बुजम् ॥ ४० ॥ यतवाङ्मातृभि: सार्धं सखीभि: परिवारिता । गुप्ता राजभटै: शूरै: सन्नद्धैरुद्यतायुधै: । मृदङ्गशङ्खपणवास्तूर्यभेर्यश्च जघ्निरे ॥ ४१ ॥
រុកមិណីបានចេញទៅដោយដើរជើង និងស្ងៀមស្ងាត់ ដើម្បីទស្សនាផ្កាឈូកនៃព្រះបាទរបស់ព្រះនាងភវានី។ ប៉ុន្តែចិត្តនាងវិញ លង់ជ្រៅនៅក្នុងផ្កាឈូកនៃព្រះបាទរបស់មុកុន្ទៈ ព្រះក្រឹស្ណ។
Verse 41
पद्भ्यां विनिर्ययौ द्रष्टुं भवान्या: पादपल्लवम् । सा चानुध्यायती सम्यङ्मुकुन्दचरणाम्बुजम् ॥ ४० ॥ यतवाङ्मातृभि: सार्धं सखीभि: परिवारिता । गुप्ता राजभटै: शूरै: सन्नद्धैरुद्यतायुधै: । मृदङ्गशङ्खपणवास्तूर्यभेर्यश्च जघ्निरे ॥ ४१ ॥
នាងនៅស្ងៀម មានមាតា និងសហាយស្រីៗព័ទ្ធជុំវិញ។ ទាហានក្លាហានរបស់ព្រះរាជា ស្លៀកពាក់សព្វសាស្ត្រ និងលើកអាវុធរួចរាល់ បានការពារនាង; ខណៈសំឡេងម្រឹទង្គ ស័ង្ខ បណវ តូរ្យ និងភេរីជាដើម ក៏លាន់ឮ។
Verse 42
नानोपहारबलिभिर्वारमुख्या: सहस्रश: । स्रग्गन्धवस्त्राभरणैर्द्विजपत्न्य: स्वलङ्कृता: ॥ ४२ ॥ गायन्त्यश्च स्तुवन्तश्च गायका वाद्यवादका: । परिवार्य वधूं जग्मु: सूतमागधवन्दिन: ॥ ४३ ॥
នៅពីក្រោយកូនក្រមុំ មាននារីមានកិត្តិយសជាច្រើនពាន់ នាំយកអំណោយ និងគ្រឿងបូជានានា។ ហើយមានភរិយាព្រាហ្មណ៍ដែលតុបតែងស្អាត នាំមកនូវកម្រងផ្កា ក្លិនក្រអូប សម្លៀកបំពាក់ និងគ្រឿងអលង្ការ។
Verse 43
नानोपहारबलिभिर्वारमुख्या: सहस्रश: । स्रग्गन्धवस्त्राभरणैर्द्विजपत्न्य: स्वलङ्कृता: ॥ ४२ ॥ गायन्त्यश्च स्तुवन्तश्च गायका वाद्यवादका: । परिवार्य वधूं जग्मु: सूतमागधवन्दिन: ॥ ४३ ॥
អ្នកចម្រៀងបានច្រៀង និងសរសើរ ខណៈអ្នកតន្ត្រីបានបន្លឺវាយភ្លេង។ ពួកសូត មាគធ និងអ្នកសរសើរព្រះរាជវាំង បានព័ទ្ធជុំវិញកូនក្រមុំ ហើយដើរទៅជាមួយនាង។
Verse 44
आसाद्य देवीसदनं धौतपादकराम्बुजा । उपस्पृश्य शुचि: शान्ता प्रविवेशाम्बिकान्तिकम् ॥ ४४ ॥
ពេលទៅដល់វិហាររបស់ព្រះនាងទេវី រុកមិណីបានលាងជើង និងដៃដូចផ្កាឈូកជាមុន ស្រាប់តែស្រូបទឹកអាចមនៈដើម្បីសម្អាតខ្លួន។ ដោយបានបរិសុទ្ធ និងស្ងប់ស្ងាត់ នាងបានចូលទៅកាន់ស្និទ្ធស្នាលរបស់មាតា អំបិកា។
Verse 45
तां वै प्रवयसो बालां विधिज्ञा विप्रयोषित: । भवानीं वन्दयांचक्रुर्भवपत्नीं भवान्विताम् ॥ ४५ ॥
ភរិយាព្រាហ្មណ៍វ័យចាស់ៗ ដែលជំនាញក្នុងពិធីវិន័យ បាននាំរុកមិណីក្មេងទៅគោរពបូជាព្រះនាង ភវានី ព្រះភរិយារបស់ព្រះភវៈ ដែលបានបង្ហាញខ្លួនជាមួយព្រះស្វាមី។
Verse 46
नमस्ये त्वाम्बिकेऽभीक्ष्णं स्वसन्तानयुतां शिवाम् । भूयात् पतिर्मे भगवान् कृष्णस्तदनुमोदताम् ॥ ४६ ॥
[ព្រះនាងរុកមិណីអធិស្ឋាន:] ឱ មាតា អំបិកា ព្រះភរិយារបស់ព្រះសិវៈ ខ្ញុំសូមគោរពបូជាព្រះអង្គជាញឹកញាប់ ព្រមទាំងព្រះបុត្រាបុត្រី។ សូមឲ្យព្រះក្រឹស្ណៈជាព្រះប្ដីរបស់ខ្ញុំ; សូមព្រះអង្គអនុមោទនាឲ្យបានសម្រេច។
Verse 47
अद्भिर्गन्धाक्षतैर्धूपैर्वास:स्रङ्माल्यभूषणै: । नानोपहारबलिभि: प्रदीपावलिभि: पृथक् ॥ ४७ ॥ विप्रस्त्रिय: पतिमतीस्तथा तै: समपूजयत् । लवणापूपताम्बूलकण्ठसूत्रफलेक्षुभि: ॥ ४८ ॥
រុកមិណីបានបូជាព្រះនាងទេវីដោយទឹក ក្លិនក្រអូប អក្សត (អង្ករមិនបែក) ធូប សម្លៀកបំពាក់ កម្រងផ្កា ខ្សែក និងគ្រឿងអលង្ការ ព្រមទាំងអំណោយ និងបលីជាច្រើនប្រភេទ និងជួរចង្កៀងជាច្រើន។ ភរិយាព្រាហ្មណ៍ដែលមានស្វាមីក៏បានបូជារួមគ្នាដោយវត្ថុដូចគ្នា ហើយថ្វាយម្ហូបប្រៃ នំអបូបា តាំបូល ខ្សែសក្ការៈ ផ្លែឈើ និងទឹកអំពៅ។
Verse 48
अद्भिर्गन्धाक्षतैर्धूपैर्वास:स्रङ्माल्यभूषणै: । नानोपहारबलिभि: प्रदीपावलिभि: पृथक् ॥ ४७ ॥ विप्रस्त्रिय: पतिमतीस्तथा तै: समपूजयत् । लवणापूपताम्बूलकण्ठसूत्रफलेक्षुभि: ॥ ४८ ॥
រុកមិណីបានបូជាព្រះនាងទេវីដោយទឹក ក្លិនក្រអូប អក្សត (អង្ករមិនបែក) ធូប សម្លៀកបំពាក់ កម្រងផ្កា ខ្សែក និងគ្រឿងអលង្ការ ព្រមទាំងអំណោយ និងបលីជាច្រើនប្រភេទ និងជួរចង្កៀងជាច្រើន។ ភរិយាព្រាហ្មណ៍ដែលមានស្វាមីក៏បានបូជារួមគ្នាដោយវត្ថុដូចគ្នា ហើយថ្វាយម្ហូបប្រៃ នំអបូបា តាំបូល ខ្សែសក្ការៈ ផ្លែឈើ និងទឹកអំពៅ។
Verse 49
तस्यै स्त्रियस्ता: प्रददु: शेषां युयुजुराशिष: । ताभ्यो देव्यै नमश्चक्रे शेषां च जगृहे वधू: ॥ ४९ ॥
ស្ត្រីទាំងនោះបានប្រគល់សំណល់នៃគ្រឿងបូជាឲ្យកូនក្រមុំ ហើយប្រទានពរ។ កូនក្រមុំបានកោតគោរពចំពោះទេវី និងស្ត្រីទាំងនោះ ហើយទទួលសំណល់នោះជាប្រាសាទ (prasāda)។
Verse 50
मुनिव्रतमथ त्यक्त्वा निश्चक्रामाम्बिकागृहात् । प्रगृह्य पाणिना भृत्यां रत्नमुद्रोपशोभिना ॥ ५० ॥
បន្ទាប់មក ព្រះនាងបានលះបង់វ្រតនៃភាពស្ងៀមស្ងាត់ ហើយចេញពីវិហារអំបិកា។ នាងកាន់ដៃអ្នកបម្រើស្រីម្នាក់ ដោយដៃដែលតុបតែងដោយចិញ្ចៀនអលង្ការត្បូង។
Verse 51
तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् ददृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥
រុកមិណីបានបង្ហាញខ្លួនដូចជាទេវមាយារបស់ព្រះអម្ចាស់ ដែលអាចមន្តស្នេហ៍សូម្បីអ្នកមានចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ។ ចង្កេះរបស់នាងស្រស់ស្អាត មុខតុបតែងដោយក្រវិល សម្បុរខ្មៅភ្លឺ សំពត់ខ្សែក្រវាត់ត្បូងលើត្រគាក ទ្រូងកំពុងរីក និងភ្នែកដូចជាកំពុងប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសក់ដែលជិតមក។ នាងញញឹមផ្អែមបរិសុទ្ធ ធ្មេញដូចកុមុទមល្លិ៍បញ្ចេញពន្លឺឆ្លុះពីបបូរមាត់ក្រហមដូចផ្លែបിംបៈ។
Verse 52
तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् ददृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥
នាងដើរដូចហង្សរាជ; ពន្លឺនៃកងជើងដែលលាន់សូរស្រទន់បានធ្វើឲ្យជើងនាងកាន់តែស្រស់ស្អាត។ ពេលវីរបុរសល្បីៗដែលមកប្រមូលផ្តុំបានឃើញ នោះចិត្តពួកគេត្រូវក្តីប្រាថ្នាបង្ខំរហូតដល់ស្រវឹងមមាញឹក។
Verse 53
तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् ददृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥
ពេលព្រះមហាក្សត្រទាំងឡាយឃើញស្នាមញញឹមទូលាយ និងសម្លឹងខ្មាស់អៀនរបស់នាង ចិត្តពួកគេត្រូវលួចយក; ពួកគេបោះចោលអាវុធ ហើយស្រវឹងមមាញឹក ដួលទៅលើដីពីលើដំរី រទេះ និងសេះ។ ក្រោមលេសនៃក្បួនដង្ហែ នាងបានអនុវត្តការប្រគេនសោភ័ណភាពរបស់នាងដល់ស្រីហរិ—ព្រះក្រឹષ્ણ—តែមួយគត់។
Verse 54
तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् ददृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥
នាងរុកមិណីបង្ហាញខ្លួនដូចជាមាយាទេវៈរបស់ព្រះអម្ចាស់ ដែលអាចបំភាន់សូម្បីអ្នកមានស្មារតីមាំមួន។ ព្រះរាជាទាំងឡាយសម្លឹងមើលសម្រស់ក្មេងក្រមុំរបស់នាង—ចង្កេះស្រស់ស្អាត មុខតុបតែងដោយក្រវិល ស្បែកពណ៌ស្យាម ត្រគាកពាក់ខ្សែក្រវាត់អលង្ការត្បូង ទ្រូងទើបរីក និងភ្នែកដូចជាភ័យថាសក់នឹងធ្លាក់បាំង។ នាងញញឹមផ្អែមបរិសុទ្ធ ធ្មេញដូចកុំពុះផ្កាម្លិះភ្លឺក្នុងពន្លឺបបូរមាត់ក្រហមដូចផ្លែបឹមបា។ នាងដើរដូចហង្សរាជ សំឡេងកងជើងរំញ័រធ្វើឲ្យជើងស្រស់ថ្លា។ នាងយឺតៗផ្លាស់ទីជើងដូចផ្កាឈូក រង់ចាំការមកដល់របស់ព្រះភគវាន; ដោយក្រចកដៃឆ្វេងនាងបោសសក់ ហើយមើលព្រះរាជាទាំងឡាយដោយអៀនពីជ្រុងភ្នែក—នៅពេលនោះនាងបានឃើញអច្យុត។ ហើយនៅមុខសត្រូវដែលកំពុងមើល ព្រះក្រឹស្ណាបានឆក់យករាជកុមារីដែលចង់ឡើងរទេះរបស់ព្រះអង្គទៅ។
Verse 55
तां देवमायामिव धीरमोहिनीं सुमध्यमां कुण्डलमण्डिताननाम् । श्यामां नितम्बार्पितरत्नमेखलां व्यञ्जत्स्तनीं कुन्तलशङ्कितेक्षणाम् । शुचिस्मितां बिम्बफलाधरद्युति- शोणायमानद्विजकुन्दकुड्मलाम् ॥ ५१ ॥ पदा चलन्तीं कलहंसगामिनीं सिञ्जत्कलानूपुरधामशोभिना । विलोक्य वीरा मुमुहु: समागता यशस्विनस्तत्कृतहृच्छयार्दिता: ॥ ५२ ॥ यां वीक्ष्य ते नृपतयस्तदुदारहास- व्रीदावलोकहृतचेतस उज्झितास्त्रा: । पेतु: क्षितौ गजरथाश्वगता विमूढा यात्राच्छलेन हरयेऽर्पयतीं स्वशोभाम् ॥ ५३ ॥ सैवं शनैश्चलयती चलपद्मकोशौ प्राप्तिं तदा भगवत: प्रसमीक्षमाणा । उत्सार्य वामकरजैरलकानपाङ्गै: प्राप्तान् ह्रियैक्षत नृपान् ददृशेऽच्युतं च ॥ ५४ ॥ तां राजकन्यां रथमारुरुक्षतीं जहार कृष्णो द्विषतां समीक्षताम् ॥ ५५ ॥
នៅមុខសត្រូវដែលកំពុងមើល នាងរុកមិណីដែលត្រៀមឡើងរទេះ ត្រូវបានព្រះក្រឹស្ណា—អច្យុត ហរិ—ឆក់យកភ្លាមៗ ទៅជាមួយព្រះអង្គ ដូចជាព្រះភគវានមកការពារភក្តាដោយព្រះអង្គផ្ទាល់។
Verse 56
रथं समारोप्य सुपर्णलक्षणं राजन्यचक्रं परिभूय माधव: । ततो ययौ रामपुरोगम: शनै: शृगालमध्यादिव भागहृद्धरि: ॥ ५६ ॥
ព្រះមាធវៈបានលើករាជកុមារីឡើងលើរទេះដែលមានទង់សញ្ញាគ្រុឌ ហើយបំបាក់វង់ព្រះរាជាទាំងឡាយឲ្យថយក្រោយ។ ដោយព្រះបលរាមនៅមុខ ព្រះអង្គចេញទៅយឺតៗ ដូចសត្វសിംហ៍យកសាច់ព្រៃចេញពីកណ្ដាលហ្វូងចចក។
Verse 57
तं मानिन: स्वाभिभवं यश:क्षयं परे जरासन्धमुखा न सेहिरे । अहो धिगस्मान् यश आत्तधन्वनां गोपैर्हृतं केशरिणां मृगैरिव ॥ ५७ ॥
ព្រះរាជាអ្នកអួតអាង និងជាសត្រូវនៃព្រះអង្គ ដឹកនាំដោយជរាសន្ធ មិនអាចទ្រាំការបរាជ័យដ៏អាម៉ាស់ និងការខាតបង់កិត្តិយសបានទេ។ ពួកគេអំពាវនាវថា៖ «អូហ៍ សូមឲ្យយើងត្រូវគេដៀល! ទោះជាយើងជាអ្នកបាញ់ធ្នូខ្លាំងក្លា ក៏កិត្តិយសយើងត្រូវក្រុមគោបាលលួចយក—ដូចសត្វតូចៗលួចកិត្តិយសសിംហ៍!»
Frequently Asked Questions
Within the Purāṇic-kṣatriya framework, this resembles the rākṣasa form of marriage (forcible taking in the presence of rival kings), which is treated as culturally intelligible for warrior society. The Bhāgavata emphasizes not coercion of the bride but protection of her freely chosen surrender: Rukmiṇī explicitly selects Kṛṣṇa, sends a messenger, and prays for Him. Kṛṣṇa’s act counters adharma rooted in envy and political manipulation, while honoring her consent and exclusive devotion.
Rukmiṇī approaches Ambikā as a venerable devī within Vedic dharma, seeking auspicious facilitation, yet her petition is explicitly centered on Kṛṣṇa as the supreme goal. In Bhāgavata theology, subordinate deities can be respected as empowered within the Lord’s governance, while the devotee’s ultimate refuge (āśraya) remains Bhagavān; thus the prayer functions as culturally orthodox worship aligned to single-pointed bhakti.
Śiśupāla is the intended groom; his supporters include Jarāsandha, Śālva, Dantavakra, Vidūratha, Pauṇḍraka and other kings. Their stated motivation is to prevent Kṛṣṇa from taking the bride, but the narrative frames the deeper cause as envy (asūyā) of Kṛṣṇa and Balarāma, converting a wedding alliance into a coalition of adharma.