Sutra 11

Devanagari script

अन्धो राजा शक्यते सहायसम्पदा यत्र तत्र वा पर्यवस्थापयितुम् ॥ कZ_०८.२.११ ॥

Transliteration

andho rājā śakyate sahāyasampadā yatra tatra vā paryavasthāpayitum

Translation

ស្តេចខ្វាក់ អាចត្រូវបានធ្វើឲ្យ «ស្ថិតស្ថេរ» នៅទីណាក៏បាន—មានន័យថា ដាក់ឲ្យស្ថិតនៅទីតាំង និងគ្រប់គ្រងបាន—ដោយធនធាន និងកម្លាំងរបស់អ្នកសមគំនិត។

Word by Word

• अन्धः: blind; (figuratively) incapable of discernment
• Type: Adjective
• Root: अन्ध
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; विशेषणम् (राजा इति विशेष्यस्य)

• राजा: the king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: प्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; कर्तृपदम्

• शक्यते: is possible / can be (done)
• Type: Verb
• Root: शक्
• Form: लट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive)

• सहायसम्पदा: by the resources of allies / with supporting resources
• Type: Noun
• Root: सहाय-सम्पद्
• Form: तृतीया-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; साधन/हेतु-भावे (by means of)

• यत्र: where
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र
• Form: अव्ययम्; सम्बन्धे (relative adverb: where)

• तत्र: there
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र
• Form: अव्ययम्; तद्-सम्बन्धे (correlative adverb: there)

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: अव्ययम्; विकल्पार्थकः (or)

• पर्यवस्थापयितुम्: to establish/settle (him) firmly; to install
• Type: Verb
• Root: परि-अव-स्था (णिच्)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); हेत्वर्थे/उद्देश्ये (to do, in order to do)

Entities Mentioned

• king
• helpers/accomplices (sahāya)

More Details

FAQs

What does ‘sahāyasampadā’ imply in political terms?

Material capacity (money, patronage, force) held by a faction that can move and control a vulnerable ruler.

How is ‘blindness’ used here—literal or institutional?

Primarily institutional: lack of independent judgement makes the ruler movable and controllable by factions.