Sutra 53
Devanagari script
दण्डमित्रव्यसनयोर्मित्रव्यसनमिति वातव्याधिः ॥ कZ_०८.१.५३ ॥
Transliteration
daṇḍa-mitra-vyasanayor mitra-vyasanam iti vātavyādhiḥ
Translation
ក្នុងចំណោមគ្រោះមហន្តរាយចំពោះអំណាចបង្ខំ (ដណ្ឌ) និងគ្រោះមហន្តរាយចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្ត (មិត្ត) គេថាគ្រោះមហន្តរាយចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្តធ្ងន់ធ្ងរជាង—នេះជាទស្សនៈ «វាតវ្យាធិ»។
Word by Word
दण्डpunishment; the king’s coercive power
दण्ड:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
मित्रally; friend (political ally)
मित्र:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
व्यसनयोःof (the two) calamities/misfortunes
व्यसनयोः:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी/सप्तमी द्विवचन (अत्र: षष्ठी द्विवचन)
मित्रally; friend
मित्र:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)
व्यसनम्calamity; misfortune
व्यसनम्:
TypeNoun
Rootव्यसन
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन
इतिthus; so (marking the quoted expression/definition)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formनिपात; उद्धरण/परिभाषा-समाप्त्यर्थकः
वातव्याधिःa wind-disease (vāta ailment); used as an illustrative comparison
वातव्याधिः:
TypeNoun
Rootवातव्याधि
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
D
daṇḍaM
mitraV
vātavyādhiFAQs
Which is worse: weakening of coercive power (daṇḍa) or weakening/loss of allies (mitra).
Allies provide strategic depth, resources, and coordinated pressure on enemies; their loss can cascade into isolation and multi-front vulnerability.