Adhyakshaprachara Adhyaya 8 Sutra 3 - Arthashastra | Khmer | Vedapath

Kautilya

Sutra 3

Devanagari script

प्रचारसमृद्धिश्चरित्रानुग्रहश्चोरनिग्रहो युक्तप्रतिषेधः सस्यसम्पत्पण्यबाहुल्यमुपसर्गप्रमोक्षः परिहारक्षयो हिरण्योपायनमिति कोशवृद्धिः ॥ कZ_०२.८.०३ ॥

Transliteration

pracārasamṛddhiś caritrānugrahaś coranigraho yuktapratiṣedhaḥ sasyasampat paṇyabāhulyam upasargapramokṣaḥ parihārakṣayo hiraṇyopāyanam iti kośavṛddhiḥ

Translation

ការកើនឡើងនៃរតនាគារមាន៖ ការពង្រីកការប្រមូលចំណូល, ការលើកទឹកចិត្តឲ្យមានអាកប្បកិរិយាផលិតភាព, ការបង្ក្រាបចោរ, ការហាមឃាត់/ការគ្រប់គ្រងឲ្យសមស្រប, ភាពរុងរឿងនៃដំណាំ, ភាពសម្បូរបែបនៃទំនិញពាណិជ្ជកម្ម, ការរួចផុតពីគ្រោះមហន្តរាយ, ការកាត់បន្ថយការលើកលែង/ការលះបង់, និងការទទួលបានមាសប្រាក់/ទ្រព្យសម្បត្តិ (តាមវិធីសមស្រប)។

Word by Word

प्रचारसमृद्धिःincrease through expansion of activity/commerce

चरित्रानुग्रहःsupport/encouragement of proper conduct and practice

चोरनिग्रहःsuppression of thieves

युक्तप्रतिषेधःproperly applied prohibition/regulation

सस्यसम्पत्abundance of crops

पण्यबाहुल्यम्plenty of goods/merchandise

उपसर्गप्रमोक्षःrelease from calamities/afflictions

परिहारक्षयःreduction of remissions/exemptions

हिरण्योपायनम्acquisition/receipt of gold (treasure)

इतिthus

कोशवृद्धिःgrowth of the treasury

Entities Mentioned

kośa (treasury)

cora (thieves)

sasyā (agriculture)

paṇya (commodities/trade)

hiraṇya (bullion/treasure)

FAQs

What is the policy logic behind linking theft control to treasury growth?

Crime reduces production, trade, and tax compliance; suppressing theft protects property rights and stabilizes revenue flows.

What does 'parihārakṣaya' imply in modern fiscal terms?

Reducing tax remissions/exemptions and leakages—i.e., controlling tax expenditures and discretionary waivers that erode the base.